III SA/Lu 677/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. strona skarżąca wniosła m.in. o udzielenie jej prawa pomocy. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżąca w terminie uzupełniła braki formalne wniosku poprzez złożenie pisma z dnia 11 stycznia 2012 r., w którym oświadczyła, iż domaga się ustanowienia adwokata. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony skarżącej, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wydaniu przez sąd postanowienia z dnia 28 grudnia 2011 r. odrzucającego jej skargę. Zatem na obecnym etapie sprawy na koszty sądowe składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Natomiast koszt ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz uczestniczenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie wynosił 240 zł netto i 295,20 zł brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącej, brak jest podstaw do uznania, iż wykazała ona spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów lub o bardzo niskich dochodach). W świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności, brak jest podstaw do uznania, iż jej sytuacja materialne należy do skrajnie trudnych. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – posiada dom o pow. [...] m2 (w urzędowym formularzu wniosku wskazała pow. mieszkalną domu [...] m2), nie ma nikogo na utrzymaniu. W skład jej majątku, oprócz domu, wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz budynek gospodarczy o pow. [...] m2. Skarżąca użytkuje natomiast grunty rolne o pow. [...] ha fiz. i [...] ha przel. (według nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r.). Skarżąca posiada stabilną sytuację finansową, uzyskuje bowiem stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (zaświadczenie zakładu pracy o średnim miesięcznym wynagrodzeniu z okresu ostatnich trzech miesięcy). Do dochodu skarżącej należy również zaliczyć dochód z gospodarstwa rolnego, które skarżąca użytkuje, o czym nie wspomniała w urzędowym formularzu wniosku. Dochód ten należy wyliczyć kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t. jedn. - Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) przyjmując za podstawę wielkość gruntów w ha przeliczeniowych. Zgodnie z wydanym na podstawie powyższego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r. (MP Nr 87, poz. 917), dochód ten wyniósł 2.278 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącej z gospodarstwa rolnego obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.278 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Łączny miesięczny dochód skarżącej z tytułu pracy i z gospodarstwa rolnego wynosi zatem [...] zł netto. Natomiast odnośnie stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne skarżąca określiła ich poziom na kwotę [...] zł (oświadczenie skarżącej o wydatkach miesięcznych). W ocenie referendarza, kwota niektórych wydatków jest zawyżona, nie można bowiem uznać za wydatek miesięczny opłaty [...] zł za gaz (wg. faktury VAT) mając na uwadze, że płatności z tego tytułu przypadają za okresy dwumiesięczne i dotyczą pewnego okresu /sezonu grzewczego/, zatem miesięczny wydatek z tego tytułu będzie co najmniej o połowę niższy. Trudno również uznać za niezbędny miesięczny wydatek opłatę za telefon w wysokości [...] zł (wg. faktury VAT), w sytuacji, gdy z tego telefonu korzysta jedna osoba. Mając powyższe na względzie referendarz uznał, że miesięczne wydatki na utrzymanie konieczne skarżącej są niższe o ok. 400 – 500 zł. Porównując wielkość miesięcznych dochodów skarżącej z tytułu pracy i gospodarstwa rolnego ([...] zł netto) do miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (ok. [...] zł po uwzględnieniu korekt dotyczących opłaty za gaz i telefon), brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych (100 zł), jak też kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (295,20 zł), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.