III SA/Lu 677/11
PostanowienieWSA w Lublinie2012-05-23
Skład orzekający: sędzia WSA Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uwzględniając jej sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała istnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej niski dochód, wysokie koszty utrzymania, w tym związane ze stanem zdrowia, uniemożliwiają jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w związku z postępowaniem dotyczącym przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i WSA, sprawa trafiła do NSA, który uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA ponownie rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r., nr[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. M. S. wniosła m.in. o udzielenie jej prawa pomocy. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżąca w terminie uzupełniła braki formalne wniosku poprzez złożenie pisma z dnia 11 stycznia 2012 r., w którym oświadczyła, iż domaga się ustanowienia adwokata. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2012 r., III SA/Lu 677/11, referendarz sądowy WSA odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia 6 lutego 2012 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Sąd ustalił, że skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto, [...] zł netto, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 i użytkuje grunty rolne o powierzchni [...] ha fiz. i [...] ha przel. Skarżąca określiła poziom stałych miesięcznych wydatków na kwotę [...] zł, a z przedstawionej przez nią informacji o wynagrodzeniu i składkach ubezpieczeniowych (RMUA) ze stycznia 2012 r. wynika, że [...] zł jest potrącane z wynagrodzeń celem spłaty zadłużenia PKZP. Ponadto skarżąca podała, że miesięczne opłaty za gaz w grudniu 2011 r. i styczniu 2012 r. wynosiły odpowiednio [...] zł i [...] zł, a opłata za telefon [...] zł. Nie wykazała natomiast wysokości dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu, podane przez skarżącą koszty utrzymania przewyższają wysokość uzyskanego przez nią dochodów i taki stan rzeczy nasuwa wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez skarżącą oświadczeń o stanie majątkowym i jej zdolności płatniczych.
M. S. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i przyznania prawa pomocy, wskazując że niezasadne jest zarzucanie jej zawyżanie kosztów utrzymania, skoro są one potwierdzone kserokopiami odpowiednich dokumentów jak rachunki za gaz czy telefon. Podkreśliła, że nie wykazała jakichkolwiek dochodów z gospodarstwa rolnego, gdyż takich nie uzyskuje i dlatego stara się o wsparcie bezpośrednie ze środków z Unii Europejskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 100/12, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że skarżąca dokładnie wyjaśniła swoją sytuację materialną odnosząc się do stanowiska wyrażonego w postanowieniu referendarza sądowego. Skarżąca przedłożyła rachunki za gaz, rachunek za telefon, wyciągi bankowe oraz o stanie zdrowia, z którego wynika, że na skutek wypadku w pracy doznała urazu głowy i kręgosłupa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji powinien ponownie dokładnie przeanalizować sytuację majątkową skarżącej z uwzględnieniem wszystkich dokumentów załączonych do sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W oparciu o informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. [...] m2, w tym powierzchnie mieszkalna ok. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Skarżąca wskazała na zły stan zdrowia, na dowód czego załączyła rachunki za leki za grudzień 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł oraz zaświadczenie z dnia 7 października 2011 r., z którego wynika, że na skutek wypadku w pracy doznała urazu głowy i kręgosłupa.
Skarżąca zatrudniona jest w Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w C. (zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 11 stycznia 2012 r.). Z informacji o wynagrodzeniu i składach ubezpieczeniowych ze stycznia 2012 r. wynika, że otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. Celem spłaty zadłużenia w PKZP z wynagrodzenia potrącane jest [...] zł. Z przedłożonych przez skarżącą rachunków wynika, że opłata za gaz w grudniu 2011 r. wyniosła [...] a w styczniu 2012 r. [...] zł, opłata za telefon za okres rozliczeniowy od 17 listopada 2011 r. do 16 grudnia 2011 r. – [...] zł. Wysokość podatku rolnego i leśnego za 2011 r. wynosiła [...] zł (nakaz płatniczy z dnia 13 stycznia 2011 r.). Z przedłożonych przez skarżącą wyciągów bankowych za okres od 4 października 2011 r. do 3 stycznia 2011 r. wynika, że saldo końcowe jest ujemne.
Biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej (w szczególności niski dochód oraz koszty ponoszone na utrzymanie), uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Z wymienionych względów zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł ja w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło