III SA/Lu 686/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-10-12

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego), biorąc pod uwagę jej dochody, oszczędności i wysokość kosztów zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego), ponieważ dysponując dochodem z umowy o pracę oraz znacznymi oszczędnościami, była w stanie ponieść koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy w częściowym zakresie powinna być stosowana wobec osób w szczególnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniła go długotrwałą chorobą, okresem bezrobocia i trudnościami w zrozumieniu przepisów prawa. Wskazała, że posiada mieszkanie, oszczędności oraz dochód z pracy. Sąd stwierdził, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, ale rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 września 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), wniesionym na urzędowym formularzu, strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych strona uzasadniła długim okresem chorobowym i rehabilitacyjnym. Wskazała, iż okres całkowitej niezdolności do pracy trwał do [...] r. W tym czasie utrzymywała się z zasiłków z pomocy społecznej, a także pomocy organizacji pozarządowych i rodziców emerytów. Od [...] r. do [...] r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez zasiłku, odbywała przeszkolenie i zmieniała miejsce zamieszkania. Z kolei wniosek o ustanowienie radcy prawnego strona umotywowała tym, iż "sprawy przepisów prawa" są dla niej trudne i pomoc w tym zakresie jest dla niej niezbędna. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odnośnie stanu majątkowego podała, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała również, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto (za miesiąc sierpień). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżąca jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego, który należy określić jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika do sytuacji finansowej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Podnieść należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oznacza, że ciężar tych kosztów poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest zatrudniona na umowę o pracę i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca nie ma żadnych osób na utrzymaniu. Mimo podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy trudności finansowych, strona zgromadziła oszczędności w kwocie [...] zł (rubryka 7.2.1. wniosku). Zatem w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała wolne środki pieniężne wielokrotnie przekraczające koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że dysponując wymienionymi powyżej dochodami i zasobami finansowymi, opłacenie kosztów wynagrodzenia należnego radcy prawnemu za prowadzenie sprawy, przyniosłoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej. Reasumując powyższe, skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło