III SA/Lu 697/25
WyrokWSA w Lublinie2026-02-26
Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. odmawiającą przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024, w sytuacji gdy skarżący kwestionował ustalenia kontroli terenowej dotyczące stanu zagospodarowania działek rolnych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ organ odwoławczy nie dokonał jednoznacznych i prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących stanu zagospodarowania działek rolnych. Organ oparł się wyłącznie na raporcie z kontroli, nie weryfikując twierdzeń strony skarżącej i nie wyjaśniając wątpliwości, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący R. Z. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2024. Po kontroli terenowej organ I instancji odmówił przyznania części płatności, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli dotyczące stanu zagospodarowania działek rolnych, wskazując na wykonane zabiegi pielęgnacyjne. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 października 2025 r., nr 9003-2025-000471 w przedmiocie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024 uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2025 r. (nr 9003-2025-000471) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego R. Z. – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia 30 lipca 2025 r. (nr 0052-2025-005635) w sprawie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu 13 maja 2024 r. R. Z. złożył za pomocą aplikacji eWniosekPlus w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2024.
W ramach wszczętego postępowania administracyjnego złożony wniosek skarżącego został poddany obowiązkowej weryfikacji, kontroli administracyjnej w celu skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc.
W gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzono kontrolę zasadniczą metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z kontroli w zakresie płatności bezpośrednich). Ponadto w dniach od 17 września 2024 r. do 25 października 2024 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została wizytacja terenowa. Wyniki kontroli udokumentowano sporządzając raport z czynności kontrolnych nr 9003-00000007831/24. Kontrola wykazała nieprawidłowości mające wpływ na płatność. Kontrola zakończyła się w dniu 4 listopada 2024 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia 31 marca 2025 r. Kierownik BP ARiMR w K. odmówił przyznania skarżącemu płatności w ramach:
- podstawowego wsparcia dochodów - 2024;
- płatności redystrybucyjnej - 2024;
- prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin - 2024;
- uzupełniającej płatności podstawowej.
Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania decyzją z dnia 23 czerwca 2025 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał w dniu 30 lipca 2025 r. decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu płatności w ramach uzupełniającej płatności podstawowej oraz przyznał mu płatności:
- podstawowe wsparcie dochodów - 2024 w wysokości 10 272,83 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2 377,34 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;
- płatność redystrybucyjna - 2024 w wysokości 3 588,48 zł, wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 830,45 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;
- prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Zintegrowanej Produkcji Roślin - 2024
- w wysokości 8 737,88 zł.
Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania decyzją z dnia 24 października 2025 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy skontrolowaną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2024 została uregulowana w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261, ze zm. – dalej jako: "ustawa o Planie Strategicznym"). Wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2024 został poddany weryfikacji w drodze kontroli administracyjnej, w celu skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc. Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego kontrola na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich polegała na dokonaniu pomiaru powierzchni zadeklarowanych do otrzymania płatności działek rolnych na ortofotomapach w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych). Przeprowadzona w dniach od 17 września 2024 r. do 25 października 2024 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego kontrola FOTO wykazała nieprawidłowości mające wpływ na płatność dla:
- działki rolnej A (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,76 ha z uprawą "ugór’'. Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR 18 (Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej). Wykluczono z płatności powierzchnię 0,76 ha;
- działki rolnej AE (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,62 ha z uprawą "jabłoń". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR18 (Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej). Wykluczono z płatności powierzchnię 0,62 ha;
- działki rolnej AH (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,68 ha z uprawą "szkółki". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13- (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 1,20 ha;
- działki rolnej AM (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,64 ha z uprawą "ugór". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 0,16 ha. Wykluczono z płatności powierzchnię 0,48 ha;
- działki rolnej AN (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,33 ha z uprawą "szkółki". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR 14 (Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności). Wykluczono z płatności powierzchnię 0,33 ha;
- działki rolnej AP (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,25 ha z uprawą "ugór". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 0,01 ha. Wykluczono z płatności powierzchnię 0,24 ha;
- działki rolnej D (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 2,79 ha z uprawą "ugór". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 2,62 ha. Wykluczono z płatności powierzchnię 0,17 ha;
- działki rolnej F (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,15 ha z uprawą "ugór". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 0,06 ha. Wykluczono z płatności powierzchnię 0,09 ha;
- działki rolnej H (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,36 ha z uprawą "ugór". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR18 (Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej). Wykluczono z płatności powierzchnię 0.36 ha;
- działki rolnej I (działka ewidencyjna [...].[...]) o powierzchni deklarowanej 0,61 ha z uprawą "TUZ". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 0,48 ha. Wykluczono z płatności powierzchnię 0,13 ha;
- działki rolnej J (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,81 ha z uprawą "szkółki". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 0,63 ha. Wykluczono zatem z płatności powierzchnię 0,18 ha;
- działki rolnej K (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,24 ha z uprawą "ugór". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR18 (Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej). Wykluczono z płatności powierzchnię 0,24 ha;
- działki rolnej M (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,53 ha z uprawą "jabłoń". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR14 (Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności). Wykluczono zatem z płatności powierzchnię 0,53 ha;
- działki rolnej R (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 1,40 ha z uprawą "jabłoń". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR14 (Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności). Wykluczono zatem z płatności powierzchnię 1.40 ha;
- działki rolnej V (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,21 ha z uprawą "szkółki". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: [...] (Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej). Na działce stwierdzono powierzchnię 0,33 ha;
- działki rolnej Y (działka ewidencyjna [...]) o powierzchni deklarowanej 0,71 ha z uprawą "jabłoń". Nieprawidłowość została oznaczona kodem pokontrolnym: DR 14 (Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności). Wykluczono zatem z płatności powierzchnię 0,71 ha.
Organ I instancji w decyzji z dnia 31 marca 2025 r. wykluczył z płatności powierzchnię o łącznym obszarze 5,60 ha. Na skutek odwołania skarżącego raport z kontroli w zakresie płatności bezpośrednich poddany został ponownej weryfikacji i po ponownej analizie dokumentacji uznano zastrzeżenia za częściowo zasadne:
- działka rolna AN ([...]), M ([...]), R w wyniku ponownej weryfikacji ([...]), Y ([...]) dokumentacji pokontrolnej odstąpiono od zastosowania kodu DR 14, który informował, że na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności. Zastrzeżenia uznano za zasadne;
- działka rolna A ([...]) - w wyniku ponownej weryfikacji wyników kontroli, zastrzeżenia beneficjenta zostały częściowo uznane za zasadne w ten sposób, że dla w/w działki rolnej wykreślono kod DR 18 i zastosowano kod DR 14. Stwierdzono zatem brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów;
- działka AE ([...]), H ([...]), K ([...]) - w wyniku ponownej weryfikacji wyników kontroli, zastrzeżenie beneficjenta uznano za niezasadne, z tym zastrzeżeniem, że dla wszystkich działek rolnych okres ich nieużytkowania zmieniono i oceniono nie jak pierwotnie na trzy lata, lecz na dwa lata. Na w/w działkach rolnych nie stwierdzono prowadzenia produkcji rolnej ani utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej. W dniu kontroli w/w działki rolne były zachwaszczone i porośnięte były m.in. dziko rosnącą, bujną nawiocią o znacznej wysokości (nawet do około dwóch metrów). Z kolei drzewa owocowe nie były również poddawane zabiegom pielęgnacyjnym jak np. przycinanie gałęzi, a znajdujące się pomiędzy ich rzędami międzyrzędzia również porośnięte były nawłocią;
- działka rolna AB ([...]), AP ([...]). D ([...]), ([...].[...]) - w wyniku ponownej weryfikacji wyników kontroli zastrzeżenia beneficjenta w zakresie pomiaru w/w działek rolnych zostały uznane za niezasadne. Dla działek rolnych AB, AP oraz D zastosowano kod DR31 i na części ich obszaru stwierdzono uprawę inną od zadeklarowanej tj. na obszarze działki rolnej AB stwierdzono uprawę sadu oraz uprawę mieszaną, a na obszarze działek rolnych AP oraz D stwierdzono uprawę wierzby energetycznej. Z kolei dla działki rolnej I wyłączono z pomiaru powierzchnię znajdującą się w północno-wschodniej części działki referencyjnej nr [...] i zakwalifikowano ją jako nieużytek stosując kod [...]
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania organ I instancji w decyzji z dnia 30 lipca 2025 r. uwzględniając zmiany dokonane w raporcie z kontroli na miejscu wykluczył z płatności 2,46 ha w ramach płatności podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności redystrybucyjnej. łączną powierzchnię.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia organu I instancji są słuszne, a kwota przyznanej płatności określona w decyzji została ustalona w sposób prawidłowy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący R. Z. zaskarżył decyzję organu odwoławczego. Podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu nie zgodził się z ustaleniami kontroli na miejscu, dotyczącymi działek ewidencyjnych:
- [...] obręb J. (oznaczenie działki rolnej A). W protokole z kontroli przeprowadzonej od dnia 17 września 2024 r. do 4 listopada 2024 r. wskazano ze na przedmiotowej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Przedmiotowa działka została wykoszona w maju 2024 r. i ponownie chwasty usunięto późną jesienią 2024 r.;
- [...] obręb J. (oznaczenie działki rolnej AE). W protokole z kontroli przeprowadzonej od dnia 17 września 2024 r. do 4 listopada 2024 r. wskazano ze na przedmiotowej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, działka nie jest użytkowana rolniczo przez okres dwóch lat. Stwierdzenie to w protokole jest daleko nieuprawnione i nie zgodne ze stanem faktycznym. Nie ma obecnie i nie było podczas przeprowadzanej kontroli na miejscu we wrześniu 2024 r. na przedmiotowej działce chwastów wieloletnich, samosiejek czy innych oznak, które to uprawdopodobniły by zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej a tym bardziej uprawniały do stwierdzenia, że przedmiotowa działka nie jest użytkowana rolniczo od dwóch lat. W 2024 r. z powodu poważnych strat mrozowych (przymrozkowych) zmniejszono ochronę jabłoni również w zakresie stosowania herbicydów i usuwania zachwaszczenia w międzyrzędziach od maja przedmiotowego roku. Chwasty w sadzie na przedmiotowej działce usunięto w połowie kwietnia 2024r. przed spodziewanymi przymrozkami i ponownie późną jesienią 2024r. Na przedmiotowej działce znajduję się uprawa jabłoni parchoodpornych i prowadzona jest w sposób ekstensywny;
- [...] obręb J. (oznaczenie działki rolnej H). W protokole z kontroli przeprowadzonej od dnia 17 września 2024 r. do 4 listopada 2024 r. wskazano ze na przedmiotowej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, działka nie jest użytkowana rolniczo przez okres dwóch lat. Stwierdzenie to w protokole jest daleko nieuprawnione i nie zgodne ze stanem faktycznym. Nie ma obecnie i nie było podczas przeprowadzanej kontroli na miejscu we wrześniu 2024 r. na przedmiotowej działce chwastów wieloletnich, samosiejek czy innych oznak, które to uprawdopodobniły by zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej a tym bardziej uprawniały do stwierdzenia, że przedmiotowa działka nie jest użytkowana rolniczo od dwóch lat. Przedmiotowa działa została wykoszona w maju 2024 r. i ponownie chwasty usunięto późną jesienią 2024 r.;
- [...] obręb J. (oznaczenie działki rolnej K). W protokole z kontroli przeprowadzonej od dnia 17 września 2024 r. do 4 listopada 2024 r. wskazano ze na przedmiotowej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, działka nie jest użytkowana rolniczo przez okres dwóch lat. Stwierdzenie to w protokole jest daleko nieuprawnione i nie zgodne ze stanem faktycznym. Nie ma obecnie i nie było podczas przeprowadzanej kontroli na miejscu we wrześniu 2024r. na przedmiotowej działce chwastów wieloletnich, samosiejek czy innych oznak, które to uprawdopodobniły by zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej a tym bardziej uprawniały do stwierdzenia, że przedmiotowa działka nie jest użytkowana rolniczo od dwóch lat. Przedmiotowa działa została wykoszona w maju 2024 r. i ponownie chwasty usunięto późną jesienią 2024 r.
Jednocześnie skarżący podniósł, że kontrola na miejscu zakończyła się 4 listopada 2024 r. a protokół z tej kontroli otrzymał dopiero w marcu 2025 r. i pomimo skutecznego (w czasie 14 dni) złożenia umotywowanych zastrzeżeń do tego protokołu wydano mu decyzję I instancji bez rozpatrzenia ich. W decyzji nie wzięto pod uwagę w kompensacji powierzchni działek wykazanych w protokole z kontroli na miejscu jako działki o oznaczeniu @D1 i @AP1 odpowiednio o powierzchni 0,08 ha i 0,25 ha uprawa stwierdzona "wierzba energetyczna" – nie była to uprawa "wierzba energetyczna" tylko "szkółka". W toku postępowania uwzględniono w części zastrzeżenia skarżącego do protokołu z kontroli na miejscu. Odnośnie zastosowania kodu błędu dr 18 dla działek AE, H i K zmieniono jedynie okres nieużytkowania rolniczo działek z okresu trzech do dwóch lat, co w ocenie skarżącego wynika z tego, że wskazał, iż w 2022 r. na przedmiotowych działkach ARiMR również przeprowadziła kontrolę na miejscu i nie stwierdziła wtedy nieprawidłowości (przekazał kopię protokołu z kontroli na miejscu z 2022 r.).
Zdaniem skarżącego, nie można wyciągnąć wniosków na podstawie kontroli na miejscu przeprowadzonej jesienią 2024 r. o tym, że przedmiotowe działki nie były użytkowane rolniczo od trzech ani też dwóch lat, czyli również w 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Z akt sprawy wynikało, że skarżący od samego początku konsekwentnie kwestionował i nadal kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez organ ARiMR w przedmiocie stanu zagospodarowania działek rolnych A, AE, H, K. Potwierdza to zarówno treść odwołania z dnia 10 kwietnia 2025 r. od decyzji organu I instancji z dnia 31 marca 2025 r. oraz odwołania z dnia 18 sierpnia 2025 r. od decyzji z dnia 30 lipca 2025 r., jak i treść zarzutów i wniosków formułowanych obecnie w skardze. Organ odwoławczy podniósł, że działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w okresie roku 2024. Skarżący temu zaprzecza i podnosi, że były wykonywane zabiegi polegające na koszeniu działek (w maju) i usuwaniu chwastów (późną jesienią). Rzeczą organu było ustosunkować się – po przeprowadzeniu dodatkowych czynności wyjaśniających – do wyjaśnień skarżącego. Tymczasem działania organu ograniczyły się wyłącznie do stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie kontroli terenowej i przypisanych kodów kwalifikacyjnych. Jest to istotne zagadnienie w okolicznościach sprawy zwłaszcza w sytuacji, kiedy raport z kontroli doręczono skarżącemu po upływie kilku miesięcy od zakończenia w dniu 25 października 2024 r. wizytacji terenowej (kontrola FOTO). Kontrolę rozpoczęto w dniu 17 września 2024 r. Raport z kontroli w zakresie płatności bezpośrednich wskazuje, że w dniu 4 listopada 2024 r. zakończono tę kontrolę. Skarżący podniósł, że dopiero w marcu 2025 r. otrzymał ww. raport. W dniu 13 marca 2025 r. raport wpłynął do organu I instancji. Zastrzeżenia skarżącego zgłoszone do treści raportu zostały częściowo uwzględnione przez organ, co znalazło odzwierciedlenie nie tylko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 24 października 2025 r. Organ odwoławczy nie przeanalizował jednak kwestii stanu zagospodarowania przedmiotowych działek rolnych na podstawie składanych przez skarżącego oświadczeń i swoje rozważania (i w rezultacie) ustalenia na temat rzeczywistego stanu użytkowania rolniczego działek oparł wyłącznie na treści raportu z kontroli oraz wyników kontroli administracyjnej wniosku skarżącego. To uchybienie (polegające na braku rozważań w tym zakresie) mogło mieć istotny wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, którym po pierwsze, odmówiono przyznania uzupełniającej płatności podstawowej, po drugie przyznano pomniejszone podstawowe wsparcie dochodów i po trzecie, przyznano stronie zmniejszoną płatność redystrybucyjną. Organ przyznał także płatność w wysokości [...] zł do integrowanej produkcji roślin do zawnioskowanej przez skarżącego powierzchni 10, 67 ha (i uznanej za powierzchnię zatwierdzoną do tej płatności). Oznacza to, że organ uwzględnił w całości wniosek skarżącego w części dotyczącej płatności integrowanej produkcji roślin i w tej materii nie ma sporu pomiędzy stronami (organem ARiMR i skarżącym). Powyższe oznacza, że zagadnienie stanu użytkowania działek rolnych w 2024 r. nie zostało do końca wyjaśnione przez organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu, powstają uzasadnione wątpliwości – co do stanu faktycznego sprawy - nawet po uwzględnieniu raportu z kontroli i wyników ponownej weryfikacji tego dokumentu urzędowego dokonanej przez organ ARiMR. Organ II instancji stwierdził, że działka rolna AE (o pow. 0,76 ha zajęta pod uprawę jabłoni) podobnie zresztą jak i działka H (o pow. 0,36 ha – ugór) i K (o pow. 0,24 ha – ugór) są nieużytkowane rolniczo przez okres dwóch lat (pierwotne ustalenie dotyczyło okresu trzech lat) w okresie objętym kontrola oraz w roku poprzedzającym. Z argumentacji prezentowanej przez organ II instancji wynika również, że działka rolna A (o pow. 0,76 ha) nie była użytkowana w roku 2024. Organ przyjął, na podstawie ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę w terenie, brak działalności rolniczej na ww. działkach. To, że skarżący nie przedstawił dowodów na koszenie działek i usuwanie chwastów, nie zwalniało organu ARiMR od wyjaśnienia stanu zagospodarowania działek– niezależnie od upływu dłuższego czasu od doręczenia skarżącemu raportu z kontroli – i zweryfikowania twierdzeń strony. Dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie wizytacji terenowej stanowi materiał dowodowy odzwierciedlający sposób gospodarowania tymi działkami, ale niewykluczający istnienia sadzonek jabłoni. Skarżący deklarował na działce AE o pow. 0.62 ha uprawę jabłoni. Działka ta została wykluczona (wraz z pozostałymi działkami – A, H, K i częścią działki AM o pow. 0,48 ha) z płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności redystrybucyjnej. Łączna powierzchnia wykluczona wynosiła 2,46 ha. W przypadku uzupełniającej płatności podstawowej wykluczono działkę rolną A (i inne działki – AM, AR, D), a tym samym łączną powierzchnię wynoszącą 1,56 ha. W tych okolicznościach - wobec braku jednoznacznych ustaleń w przedmiocie braku przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności - zaskarżona decyzja okazała się rozstrzygnięciem przedwczesnym w świetle przepisów ustawy o Planie Strategicznym (w tym jej art. 25 dotyczącego przyznawania podstawowego wsparcia dochodów rolnikom prowadzącym działalność rolniczą, art. 27 regulującego płatność redystrybucyjną do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika i położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz art. 38 odnoszącego się do uzupełniającej płatności podstawowej) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Wspomniane wyżej rozporządzenie w § 45 ust. 1 pkt 1 określa, że w przypadku, gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy. Według § 45 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, w przypadku, gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. W badanej sprawie organ odwoławczy za wcześnie (bo z powodu braku dokładnych ustaleń) zastosował § 45 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia (przy odmowie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej - z powodu stwierdzonej różnicy wynoszącej 21, 20 %) oraz § 45 ust. 1 pkt 1 (przy obliczaniu pomniejszonej wysokości płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów z powodu stwierdzonych nieprawidłowości oraz przy wyliczaniu płatności redystrybucyjnej – również pomniejszonej). Instytucja pomniejszenia płatności wchodzi w grę tylko w przypadkach, gdy działki rolne nie są właściwe zagospodarowane i należy przypisać im kod DR 14 (brak zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności) oraz kod DR 18 (stwierdzone zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na całej działce). Tego jednoznacznie organ odwoławczy nie wyjaśnił - a mógł w świetle mających pomocnicze zastosowanie przepisów k.p.a. - opierając się wyłącznie na raporcie z kontroli. Według ustawy o Planie Strategicznym (i jej art. 66) organ ARIMR nie jest zwolniony z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 66 ust. 1 pkt 2).
Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 6 sierpnia 2025 r. sygn. I SA/Ol 157/25).
Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie dokonanie jednoznacznych i prawidłowych ustaleń rzutujących bezpośrednio na uprawnienia rolnika do zawnioskowanych płatności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło