III SA/Lu 708/19

WyrokWSA w Lublinie2020-03-11

Skład orzekający: Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA, może oceniać merytoryczne zarzuty dotyczące przedmiotu sprawy, czy też jego kognicja ogranicza się wyłącznie do oceny przesłanek wydania decyzji kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie merytoryczne zarzuty dotyczące przedmiotu sprawy. Kognicja sądu w tym trybie jest ograniczona do formalnej oceny, czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o aktualizacji granic i powierzchni działek. Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania dotyczące zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Strona M. M. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. sfałszowanie pomiarów działki. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw od decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. M. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala sprzeciw Zaskarżoną decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych oznaczonych numerami: [...] jednostka ewidencyjna: [...], obręb: [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu [...] marca 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] położonych w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...], na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2018 r. (nr [...]), wykonanej przez uprawnionego geodetę K. Ż.. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że nie żyje jedna ze stron postępowania, w związku z powyższym zawieszono postępowanie administracyjne, do czasu ustanowienia kuratora spadku. Po podjęciu postępowania, organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2019 r., orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] położonych w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...], polegającej na zmianie numerycznego opisu granic wyżej wymienionych działek ewidencyjnych oraz zmianie pola powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] wynikającej ze zmiany numerycznego opisu granic, w sposób następujący: • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkt [...] do punktu [...]; • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkty [...] do punktu [...]; • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] do punktu [...]; • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] do punktu [...]; • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkty [...] do punktu [...] oraz zmienić pole powierzchni działki z dotychczasowego [...] ha (w tym [...] ha) na [...] ha (w tym [...] ha); • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkty [...] do punktu [...] (sporny odcinek granicy) oraz zmienić pole powierzchni działki z dotychczasowego [...] ha (w tym [...] ha, [...] ha, [...] ha) na [...] ha (w tym [...] ha); • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkty [...] do punktu [...] (sporny odcinek granicy od punktu [...] przez punkty [...] do punktu [...]) oraz zmienić pole powierzchni działki z dotychczasowego [...] ha (w tym [...] ha) na [...] ha (w tym [...] ha; • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkty [...]; • zmienić numeryczny opis przebiegu granic działki nr [...] na odcinku od punktu [...] do punktu [...]. Od decyzji tej odwołała się M. M., twierdząc, że działki nr [...] i [...] posiadają inną powierzchnię niż zostało to ujawnione w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego [...] sporządzonego przez K. Ż.. Rozpatrując odwołanie organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie "k.p.a."), organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji wskazał, że w myśl art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym organ stwierdził, iż właściciel (współwłaściciel) działki, której dotyczy wprowadzenie (odmowa wprowadzenia) zmiany w operacie ewidencyjnym, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w zakresie zmiany danych ujawnionych w tej ewidencji, gdyż zmiany dokonywane w ewidencji gruntów wpływają na sferę uprawnień lub obowiązków prawnych jej właściciela. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stronami w sprawie. Aby zawiadomienie to było możliwe, organ powinien ustalić dane tych pomiotów. W tym celu powinien podjąć wszelkie możliwe działania, a zwłaszcza skorzystać z dostępnych ewidencji. Jest to konieczne dla dokonania skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił strony postępowania, jednakże w ocenie organu odwoławczego nie zapewnił im czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, czym naruszył przepis art. 10 k.p.a. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego część zwrotnych poświadczeń odbioru opatrzona jest adnotacją "Adres nie do znalezienia". W takiej sytuacji to na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie administracyjne ciążył obowiązek prawidłowego ustalenia danych adresowych strony. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z art 34 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych. Za "nieobecną" w rozumieniu art. 34 k.p.a. uznaje się osobę będąca stroną w sprawie, znaną organowi z imienia i nazwiska, ale co do której nie można ustalić aktualnego miejsca pobytu. Wobec powyższego niezależnie od zarzutów podnoszonych przez odwołujących się organ odwoławczy uznał, że decyzję należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji polecił organowi I instancji, by ponownie rozpatrując sprawę, przeprowadził postępowanie mające na celu prawidłowe określenie kręgu stron postępowania, a następnie zapewnił wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, informując o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto organ odwoławczy polecił organowi I instancji ustalenie, czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, wpisy ujawnione w ewidencji gruntów obarczone są oczywistymi błędami nie mającymi oparcia w obowiązujących przepisach prawa i zgromadzonych dokumentach, czy też wpisy wykazane w ewidencji gruntów zostały dokonane w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę prawną do ich ujawnienia, a ewidencja gruntów utrzymywana jest w stanie aktualności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. M. (dalej: "skarżąca"). Zarzuciła, że pomiary działki [...] o pow. [...] ha położonej w miejscowości Ż. gmina Z., zostały sfałszowane. Ponadto skarżąca zarzuciła, że obecny wójt Gminy Z. utajnił znajdujące się w zasobie gminy dokumenty dotyczące podziału działki nr [...] na trzy odrębne działki tj. [...]. Według skarżącej, geodeta [...] zmienił całkowicie granice działki [...] Podniosła, że geodeta nie mógł ustalić granicy zgodnie ze śladami granicznymi, ponieważ ich nie było. W odpowiedzi na sprzeciw, organ wniósł o oddalenie sprzeciwu, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw jest nieuzasadniony. W sprawie niniejszej decyzja organu II instancji wydana została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), w skrócie: "k.p.a.". Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 64a ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a). Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przytoczony przepis ogranicza zatem zakres postępowania przed sądem administracyjnym. Sądowa kontrola decyzji nie odbywa się z punktu widzenia treści normy prawa materialnego, którą w sprawie należało zastosować. W postępowaniu ze sprzeciwu sąd nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach stron, a jedynie dokonuje oceny spełnienia w sprawie formalnych warunków wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3080/19, sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) – uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest odstępstwem od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, wynikającej z art. 138 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przyjmuje się, że naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. zachodzi, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo gdy postępowanie wyjaśniające zostało wprawdzie przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, w szczególności gdy stronę pozbawiono udziału w postępowaniu. Chodzi zatem o sytuację, w której zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie okoliczności mogących mieć istotny wpływ na treść decyzji. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji stwierdził, że organ I instancji przeprowadził postępowanie z istotnym naruszeniem przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniu, co uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Stanowisko organu jest prawidłowe. W myśl art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z przepisu art. 61 § 4 k.p.a. wynika z kolei, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Ustalenie kręgu stron w postępowaniu jest zatem obowiązkiem organu. Organ administracji powinien ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 k.p.a. i przepisami szczególnymi, a następnie powinien powiadomić strony o wszczęciu postępowania. Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 k.p.a. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ma umożliwić stronom realizację uprawnień procesowych określonych przepisami k.p.a. przez podejmowanie przez nie czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Uzyskanie przez stronę informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie umożliwia stronie podjęcie stosownych działań w danej sprawie i pozwala na zadbanie o należytą ochronę własnych interesów prawnych. Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania ma na celu przede wszystkim poinformowanie stron o tym, że rozpoczęło się postępowanie administracyjne, w którym może zachodzić potrzeba obrony ich praw. Z uwagi na to, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania ma stworzyć stronie warunki umożliwiające czynny udział w postępowaniu administracyjnym, pomiędzy zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego a jego zakończeniem musi upłynąć czas, umożliwiający stronie realizację jej uprawnień procesowych. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji z urzędu wszczął postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów. Przedmiotem aktualizacji są dane dotyczące nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] położone w obrębie [...]., stanowiące własność różnych podmiotów. Organ I instancji zobowiązany był z urzędu ustalić właścicieli tych działek i zawiadomić ich o wszczęciu postępowania, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. Jak słusznie bowiem zauważa organ odwoławczy, właściciel lub współwłaściciel działki, której dotyczy wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w zakresie zmiany danych ujawnionych w tej ewidencji, gdyż zmiany dokonywane w ewidencji gruntów wpływają na sferę uprawnień lub obowiązków prawnych jej właściciela. Nie ulega wątpliwości, że właściciele i współwłaściciele nieruchomości mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu, które dotyczy ich nieruchomości. Prawidłowe jest również stanowisko organu, że aby zawiadomienie o wszczęciu postępowania było możliwe, organ powinien ustalić dane tych pomiotów. W tym celu powinien podjąć wszelkie możliwe działania, a zwłaszcza skorzystać z dostępnych ewidencji w celu ustalenia danych i adresów stron postępowania. Jest to konieczne dla dokonania skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zgodnie w art. 61 § 4 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie jest wartością samą w sobie i czynnością tylko formalną, lecz ma określony cel, którym jest przede wszystkim poinformowanie stron o tym, że rozpoczęło się postępowanie administracyjne, w którym może zachodzić potrzeba obrony ich praw. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 429/07). Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ I instancji nie wykonał obowiązku zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Nie ustalił mianowicie adresów wszystkich właścicieli nieruchomości, wysyłając część zawiadomień na adresy nieistniejące. Tak bowiem należy interpretować adnotacje poczty na części zwrotnych poświadczeń odbioru o treści: "Adres nie do znalezienia", wielokrotnie się powtarzające. Tymczasem to na organie I instancji prowadzącym postępowanie administracyjne ciążył obowiązek prawidłowego ustalenia adresów stron. W przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca pobytu strony, organ administracji publicznej obowiązany jest wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej (art. 34 § 1 k.p.a.). Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ I instancji zaniechał ustalenia adresów stron postępowania, co do których zawiadomienia zostały zwrócone z wyżej wskazanymi adnotacjami i nie wyjaśnił, czy osoby te mają miejsca pobytu umożliwiające doręczanie pism, czy też zachodzi potrzeba ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Poprzestał na złożeniu niedoręczonych zawiadomień do akt i wydał decyzję. Takie działanie nie może być uznane za prawidłowe wykonanie obowiązku nałożonego na organ na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. Uchybienie to nie mogło być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 15 k.p.a., której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Z zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek organu administracji publicznej pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia w celu skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. W wyroku z 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2086/10, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji, tj. nie może wchodzić w rolę organu załatwiającego sprawę administracyjną, ponieważ naruszyłby w ten sposób prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia, ponieważ prawidłowe ustalenie stron postępowania i ich zawiadomienie o wszczęciu postępowania powinno nastąpić na etapie postępowania przed organem I instancji. Organ ten powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zebrać i ocenić dowody z udziałem wszystkich stron, zapewniając im czynny udział w postępowaniu. Gdyby organ odwoławczy uzupełnił postępowanie w tym zakresie, ustalił adresy stron i prawidłowo zawiadomił je o wszczętym z urzędu postępowaniu, a następnie rozstrzygnął sprawę merytorycznie, doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Postępowanie zostałoby bowiem przeprowadzone w istocie w drugiej instancji. Gwarancję ochrony prawa strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy stanowi instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego organu odwoławczego, uregulowana w art. 138 § 2 k.p.a. Jeśli organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja organu I instancji wydana została bowiem z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które to naruszenie uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Na skutek zaniechania przez organ I instancji zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich stron i przeprowadzenia z ich udziałem postępowania, organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do okoliczności mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma zatem istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Należy ponadto zauważyć, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, jak i w późniejszych pismach organu I instancji przedmiot postępowania opisany został jako "aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...]", natomiast decyzją objęte zostały także działki nr [...] i [...], graniczące z działkami wskazanymi w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Ustalenie w toku postępowania, że aktualizacja, z uwagi na przebieg granic, objąć powinna także działki nr [...] i [...], zobowiązywało organ do zawiadomienia stron postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji co do wymienionych wyżej działek. Skarżąca nie podniosła w sprzeciwie jakichkolwiek zarzutów co do podstaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Jak już wyżej była o tym mowa, rozpoznając sprzeciw sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie rozpoznaje natomiast zarzutów merytorycznych odnoszących się do przedmiotu sprawy. W sprawie niniejszej odnoszenie się do zarzutów skarżącej jest przedwczesne z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, zgodnie ze wskazaniami, zawartymi w decyzji organu II instancji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło