III SA/Lu 720/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że decyzja organu zmusiła ją do zamknięcia [...] i od daty odebrania decyzji ([...] r.) firma nie przynosi dochodu. Wskazała, iż jest matką samotnie wychowującą 14-letniego syna i w chwili obecnej korzysta z pomocy rodziców i ośrodka pomocy społecznej. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, nie ma żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych, jedyną wartością majątkową jaką posiada jest wyposażenie [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie może zlikwidować, ani zawiesić działalności gospodarczej, ponieważ ma nadzieję, że będzie mogła ją dalej prowadzić, a ponadto zatrudnia pracownicę, która przebywa na urlopie macierzyńskim i jest chroniona przez Kodeks Pracy. Jako dochody skarżąca wskazała zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie [...] zł i zasiłek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie z dnia 4 grudnia 2012 r. oraz część dokumentów źródłowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej, strona skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych również w dwóch innych sprawach (sprawy o sygn. akt: III SA/Lu 718/12 i III SA/Lu 719/12). Zatem dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę skarżącą w sprawie niniejszej, wzięto pod uwagę również wysokość kosztów sądowych w wyżej wymienionych sprawach. Na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej należy koszt wpisu sądowego od skargi wynoszący 500 zł - § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz.2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Koszty sądowe w sprawach III SA/Lu 718/12 i III SA/Lu 719/12 kształtują się identycznie jak w sprawie niniejszej. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że żądanie strony przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikało, jakie są wydatki związane z utrzymaniem koniecznym skarżącej i jej syna oraz z jakich źródeł są pokrywane. Dla prawidłowej oceny wniosku o prawo pomocy niezbędna była również dokładna informacja w przedmiocie sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżącą firmy. Formularz nie zawierał również informacji wyjaśniającej do kogo należy nieruchomość wykazywana przez skarżącą jako miejsce zamieszkania. W związku z powyższym skarżącą wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia wykazującego, jakie przychody osiągnęła skarżąca z działalności gospodarczej w poszczególnych miesiącach od sierpnia do października 2012 r. oraz jakie poniosła w tej działalności koszty; wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; oświadczenia wykazującego do kogo należy nieruchomość położona w T. przy ul. L. wskazana przez skarżącą jako miejsce zamieszkania oraz oświadczenia wskazującego rodzaj i wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne oraz terminy ich ponoszenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała oświadczenie z dnia 4 grudnia 2012 r., wydruki z kasy fiskalnej za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2012 r.; potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie zeznań podatkowych za 2010 i 2011 r. i dowodów wpłat za wynajem mieszkania. Analiza oświadczenia skarżącej i przedstawionych przez nią dokumentów, prowadzi do wniosku, że skarżąca nie wykazała w pełni, jaka jest jej rzeczywista sytuacja materialna. Skarżąca wskazując, że "zamknęła [...]" oraz że od [...] r. prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi żadnych dochodów podała, iż utrzymuje się z pomocy społecznej (zasiłek rodzinny i z tytułu samotnego wychowywania dziecka – łącznie [...] zł) oraz pomocy rodziców i znajomych (oświadczenie z 4 grudnia 2012 r.). Nie określiła jednakże rodzaju pomocy uzyskiwanej od rodziny i znajomych, ani jaka jest jej wielkość. Jednocześnie wydatki związane z utrzymaniem koniecznym siebie i syna określiła na kwotę [...] – [...] zł, w tym koszt utrzymania wynajętego mieszkania - od [...] do [...] zł, telefon – [...] zł, żywność – [...] zł (oświadczenie z 4 grudnia 2012 r.). Skarżąca nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej, chociaż jak wynika z przedstawionych zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, w 2010 r. uzyskała niewielki dochód – [...] zł, zaś w 2011 r. odnotowała stratę – [...] zł. Odnośnie sytuacji firmy w 2012 r. z okresu ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (sierpień – październik 2012 r.) skarżąca wykazała jedynie koszty prowadzonej działalności (koszty ubezpieczenia i wynagrodzenia) stwierdzając, że prowadzona działalność gospodarcza nie przyniosła zysków. W tym kontekście stwierdzić należy, że strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r. I FZ 600/07 Legalis). Strata finansowa skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania, zaś w sytuacji, kiedy mimo ponoszonych od 2011 r. strat skarżąca nadal działalność gospodarczą prowadzi, a jednocześnie nie wyjaśnia w jaki sposób, tj. z jakich środków strata jest pokrywana, nie można przyjąć, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W ocenie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej byłyby pomocne wyciągi z jej kont bankowych, jednakże takowych skarżąca nie przedstawiła. Zdaniem referendarza nie jest wiarygodne twierdzenie skarżącej, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, skoro prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie została zawieszona, ani zlikwidowana. W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżąca nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną fragmentarycznie, nie wykazała wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.