III SA/Lu 731/11
WyrokWSA w Lublinie2012-01-19
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych pobrany na podstawie uchylonej decyzji, która przyznała prawo do zasiłku, stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeśli osoba pobierająca zasiłek była pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczenia?Ratio decidendi
Zasiłek dla bezrobotnych pobrany na podstawie uchylonej decyzji, która przyznała prawo do świadczenia, stanowi świadczenie nienależnie pobrane, jeśli osoba pobierająca była pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do jego pobierania. W sytuacji, gdy osoba pozostawała w stosunku służby, nie spełniała definicji osoby bezrobotnej i nie mogła nabyć uprawnienia do zasiłku, mimo że wynagrodzenie za służbę zostało wypłacone później. Właściwe pouczenie o prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach niespełnienia warunków uprawniających do świadczenia, potwierdzone podpisem, spełnia przesłanki do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący R.S. zarejestrował się jako bezrobotny i nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie świadectwa służby z dnia [...] stycznia 2009 r. Następnie złożył nowe świadectwo służby z dnia [...] kwietnia 2009 r., które wskazywało na dalsze pozostawanie w stosunku służbowym. W związku z tym uchylono decyzję przyznającą status bezrobotnego i zasiłek, a następnie orzeczono o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący kwestionował zasadność zwrotu, argumentując, że w okresie pobierania zasiłku nie pobierał uposażenia i miał prawo zarejestrować się jako bezrobotny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania R.S. utrzymał w mocy decyzję Starosty nr [...], wydaną dnia [...] lipca 2011 r., orzekającą o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 1.236,20 zł za okres od 5 lutego 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy.
Skarżący w dniu [...] stycznia 2009 r. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, składając świadectwo służby wystawione przez Komendanta Powiatowego Policji dnia [...] stycznia 2009 r., poświadczające pełnienie służby przygotowawczej w okresie od 31 lipca 2006 r. do [...] stycznia 2009 r. Na mocy decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2009 r. R.S. nabył status osoby bezrobotnej z dniem 28 stycznia 2009 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 5 lutego 2009 r. w kwocie 441,50 zł miesięcznie, który to zasiłek był pobierany do 30 kwietnia 2009 r.
W dniu 27 maja 2009 r. skarżący złożył w Urzędzie Pracy nowe świadectwo służby, wystawione dnia [...] kwietnia 2009 r., w którym podany został okres służby od dnia 31 lipca 2006 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. W piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. Komenda Powiatowa Policji poinformowała Powiatowy Urząd Pracy , że aktualnym świadectwem służby jest świadectwo z dnia [...] kwietnia 2009 r., natomiast poprzednio wystawione świadectwo należy uznać za anulowane, a nadto, że w okresie od 20 stycznia 2009 r. do [...] kwietnia 2009 r. skarżący pozostawał w stosunku służbowym i pobrał za ten okres wynagrodzenie.
W tych okolicznościach organ pierwszej instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie uznania R.S. za osobę bezrobotną oraz przyznania zasiłku dla bezrobotnych, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. i jednocześnie odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2009 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] stycznia 2009 r. R.S. nie wniósł odwołała od decyzji z dnia [...] listopada 2009 roku, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Starosta orzekł o obowiązku zwrotu przez R.S. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 1.236,20 zł za okres od 5 lutego 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r.
Rozpatrując sprawę na skutek odwołania R.S. od ostatnio wymienionej decyzji Wojewoda podniósł, że prawną podstawę rozstrzygnięcia z dnia [...] lipca 2011 r. stanowił art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Z treści powyższych przepisów wynika, że osoba, która pobrała świadczenie finansowane z Funduszu Pracy, które zostało jej wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tego świadczenia, obowiązana jest do jego zwrotu, jeżeli o okolicznościach tych została prawidłowo pouczona. W ocenie organu taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu rejestracji – [...] stycznia 2009 r. R.S. przedstawił świadectwo służby z Komendy Powiatowej Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. poświadczające okres pełnienia służby przygotowawczej od dnia 31 stycznia 2006 r. do dnia [...] stycznia 2009 r., które zgodnie z późniejszą informacją udzieloną przez Komendę Powiatową Policji należało uznać za anulowane. Nowe świadectwo służby wystawione w dniu [...] kwietnia 2009 r. potwierdza fakt pełnienia przez skarżącego służby w okresie od 31 lipca 2006 r. do [...] kwietnia 2009 r., co oznacza, że od dnia dokonania rejestracji ([...] stycznia 2009 r.) do dnia określonego w nowym świadectwie służby jako zakończenie pełnienia tej służby ([...] kwietnia 2009 r.), skarżący był jednocześnie osobą pozostającą w stosunku służby i zarejestrowaną w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
W świetle więc art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który uznaje za osobę bezrobotną osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, R.S. nie spełniał warunków nabycia statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skoro zatem od dnia [...] stycznia 2009 r. nie mógł przysługiwać skarżącemu status osoby bezrobotnej, to tym samym nie mogło mu przysługiwać prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie to zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, a pobierający był pouczony o tych okolicznościach, jak przewiduje to art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Organ zaznaczył, że skarżący w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy wypełnił Kartę rejestracyjną bezrobotnego i złożył własnoręczny podpis w części C "Oświadczenia bezrobotnego", oświadczając w pkt 1, że jest osobą niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, zaś w pkt 17 zobowiązał się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie. Ponadto skarżący otrzymał egzemplarz "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", w której zostały określone prawa i obowiązki osób bezrobotnych wynikające z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W części II pkt 1 "Status bezrobotnego" podano, że status bezrobotnego ma osoba, która nie jest zatrudniona, tzn. nie wykonuje pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego (...), zaś w części III pkt 1 "Utrata statusu bezrobotnego", że zarejestrowana osoba traci status bezrobotnego, gdy nie spełnia warunków wymienionych w pkt II. Jednocześnie treść pkt 9 części III Informacji zawierała pouczenie, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne obowiązana jest do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, przy czym podano definicję nienależnego świadczenia określoną w art. 76 ust. 1 ustawy.
W związku z zawartym w odwołaniu zarzutem braku odniesienia się organu pierwszej instancji do przepisów kodeksu cywilnego normujących instytucję nienależnego świadczenia Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie, w którym wydana została kontrolowana decyzja, jest postępowaniem administracyjnym, normowanym przez przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego.
W konsekwencji powyższej oceny organ odwoławczy uznał, że zachodzą podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R.S. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] września 2011 r. oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2011 r., zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegającą na twierdzeniu, że zasiłek dla bezrobotnych został wypłacony pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tego świadczenia;
2. nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w którym niewłaściwie zinterpretowano pisma z Komendy Powiatowej Policji , co skutkowało wydaniem skarżonych decyzji.
Skarżący wskazał, że w dniu [...] stycznia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny nr 94/09 zwalniający R.S. ze służby na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W oparciu o ten rozkaz Komendant Powiatowy Policji wydał w dniu [...] stycznia 2009 r. świadectwo służby, na podstawie którego skarżący w dniu [...] stycznia 2009 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] lutego 2009 r. Rozkaz nr [...] został uchylony przez Komendanta Głównego Policji rozkazem nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki wydał rozkaz nr [...] umarzający postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie przesłanki ważnego interesu służby, a w dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji rozkazem nr [...] zwolnił skarżącego ze służby na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Rozkaz ten, podobnie jak wcześniejsze rozkazy nr [...] i nr [...], został doręczony skarżącemu w dniu 4 maja 2009 r. W dniu [...] maja 2009 r. skarżący poinformował Urząd Pracy o otrzymaniu nowego świadectwa służby wydanego w dniu [...] kwietnia 2009 r.
R.S. podniósł, że rozkazowi personalnemu nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co spowodowało rozwiązanie stosunku służbowego i utratę, z dniem wydania tego rozkazu, prawa do uposażenia. Zatem skarżący miał prawo zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i pobierać zasiłek.
W ocenie skarżącego przepis 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie znajduje zastosowania w okolicznościach sprawy, ponieważ w okresie pobierania zasiłku aktualnym świadectwem służby było świadectwo z dnia [...] stycznia 2009 r., a po otrzymaniu świadectwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący poinformował o tym Urząd Pracy. W konsekwencji w sprawie nie można mówić o świadczeniu nienależnie pobranym, ponieważ gdy zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do jego pobierania, skarżący już nie otrzymywał świadczenia.
Skarżący wskazał nadto, że świadectwo służby wydane w dniu [...] kwietnia 2009 r. powinno odzwierciedlać okres pozostawania poza służbą od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia przywrócenia do służby, gdyż [...] stycznia 2009 r. został rozwiązany ze skarżącym stosunek służbowy. Wyjaśnienia Komendy Powiatowej Policji z dnia [...] czerwca 2009 roku są nieprecyzyjne i niezgodne ze stanem faktycznym. W okresie pozostawania poza służbą, tj. od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący nie pobierał uposażenia, wynagrodzenie za okres wskazany przez Komendę Powiatową Policji zostało mu wypłacone dopiero w terminie późniejszym. Zdaniem skarżącego właściwe więc jest stwierdzenie, że w czasie, gdy pobierał zasiłek dla bezrobotnych (na podstawie świadectwa służby z dnia [...] stycznia 2009 r.). nie był funkcjonariuszem Policji i nie pobierał uposażenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podniesiona przez skarżącego kwestia niepobierania uposażenia w okresie pozostawania poza służbą oraz otrzymanie wynagrodzenia nie w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, lecz w okresie późniejszym, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem warunkiem żądania zwrotu jest wypłacenie przez urząd pracy świadczenia pieniężnego mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, a skarżący o tych okolicznościach był prawidłowo pouczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego, a także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Po przeprowadzeniu według powyższych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody ego utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. Organ administracji dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie ocenił materiał dowodowy oraz prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy stanowiące podstawę decyzji.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowiły prawidłowo powołane przez organ w zaskarżonej decyzji przepisy art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Art. 76 ust. 1 ustawy przewiduje, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Przypadki, w których świadczenie uważa się za nienależnie pobrane wylicza w sposób wyczerpujący przepis art. 76 ust. 2 ustawy. Zgodnie z zastosowanym przez organy rozpatrujące niniejszą sprawę przepisem art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Z przepisu tego wynika konieczność spełnienia dla jego zastosowania dwóch przesłanek w postaci wypłaty świadczenia mimo zaistnienia okoliczności skutkujących utratą prawa do jego pobierania oraz prawidłowego pouczenia osoby, która to świadczenie pobrała, o okolicznościach skutkujących utratą uprawnień do tego świadczenia. Wbrew zarzutom skarżącego należy uznać, że obie przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione, a zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają przyjętego za ich podstawę przepisu prawa materialnego.
W odniesieniu do pierwszej przesłanki podkreślić należy, że decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] uchylono decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. uznającą R.S. za osobę bezrobotną od dnia [...] stycznia 2009 roku oraz przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 lutego 2009 roku i jednocześnie odmówiono uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2009 r. oraz odmówiono przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] stycznia 2009 r. R.S. nie wnosił odwołała od decyzji z dnia [...] listopada 2009 roku, w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna, usuwając z obrotu prawnego decyzję o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku w wysokości 441,50 zł miesięcznie od dnia 5 lutego 2009 r. Innymi słowy, rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2009 roku wywołało taki skutek, że skarżący nie nabył statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] stycznia 2009 roku i nie przysługiwało mu prawo do zasiłku, który faktycznie pobierał wcześniej w okresie od dnia [...] lutego 2009 roku na podstawie uchylonej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Niewątpliwie więc zasiłek pobrany od dnia [...] lutego 2009 r. stanowił świadczenie nienależne, gdyż świadczenie pieniężne wypłacono skarżącemu mimo, że R.S. jako osoba, której nie przysługiwał status bezrobotnego od dnia [...] stycznia 2009 roku, nie miał prawa do jego pobierania, co mieści się w dyspozycji art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Organy obu instancji rozstrzygające w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych prawidłowo w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody stwierdziły, że R.S. w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r., kiedy zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, w istocie nie spełniał określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia wymogu uzyskania statusu osoby bezrobotnej w postaci niezatrudnienia i niewykonywania innej pracy zarobkowej, gdyż we wskazanym okresie pozostawał w stosunku służby. Podstawę dla takiego ustalenia stanowiło zaś świadectwo służby wystawione przez Komendanta Powiatowego Policji w dniu [...] kwietnia 2009 roku w powiązaniu nadto z treścią pisma Komendy Powiatowej z dnia [...] czerwca 2009 roku, w którym wyjaśniono, że wymienione świadectwo pracy jest aktualne, R.S. w objętym świadectwem służby okresie do dnia [...] kwietnia 2009 roku pozostawał w stosunku służbowym i pobrał za ten okres wynagrodzenie.
Zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wskutek niewłaściwej interpretacji pisma Komendy Powiatowej jest nieuprawniony, gdyż zawarte w wymienionym piśmie wskazanie co do okresu pozostawania skarżącego w służbie przede wszystkim jednoznacznie wynika z treści wystawionego przez właściwy organ świadectwa służby z dnia [...] kwietnia 2009 roku, w którym podano, że R.S. pełnił służbę od [...] lipca 2006 roku do [...] kwietnia 2009 roku. Nie daje ono natomiast podstaw do uwzględnienia odmiennego twierdzenia skarżącego, iż faktycznie pozostawał poza służbą w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia przywrócenia go do służby. Nieskuteczny jest również argument, że świadectwo służby wystawione w dniu [...] kwietnia 2009 roku powinno zawierać inną, stosowną do twierdzeń skarżącego treść, skoro świadectwo to nie zostało sprostowane w trybie przewidzianym w art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), który przewiduje, że policjant może żądać sprostowania świadectwa służby, Stosowne pouczenie w tym przedmiocie zawierało świadectwo służby R.S. wystawione dnia [...] kwietnia 2009 roku (k. 9 akt administracyjnych).
Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący w postępowaniu administracyjnym, jak również w skardze sądowej wprost przyznał podaną w piśmie Komendy Powiatowej z dnia [...] czerwca 2009 roku okoliczność otrzymania wynagrodzenia za wskazany w tym piśmie okres pozostawania w służbie do dnia [...] kwietnia 2009 roku, w którym pobierał też zasiłek dla bezrobotnych. Nie ma natomiast znaczenia z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie to, że, jak podnosi skarżący, wynagrodzenie za wymieniony okres nie było mu wypłacane w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a jego wypłata nastąpiła dopiero w późniejszym czasie. Jak wskazano już wyżej, status osoby bezrobotnej i związane z tym uprawnienie do zasiłku przysługuje osobie, która nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia). Status osoby bezrobotnej jest więc powiązany z brakiem zatrudnienia czy wykonywania innej pracy zarobkowej, a nie z zagadnieniem faktycznego niewypłacania w danym okresie należnego w związku z tym wynagrodzenia. Pozostając w służbie skarżący nie odpowiadał ustawowej definicji osoby bezrobotnej i nie mógł nabyć uprawnienia do zasiłku, mimo, że wynagrodzenie za służbę pełnioną od dnia 20 stycznia 2009 r. zostało mu wypłacone później. W tej sytuacji zachodziły podstawy do odmowy uznania R.S. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku, o czym rozstrzygnięto ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku. Konsekwencją ostatnio wymienionej decyzji jest rozstrzygnięcie Starosty z dnia lipca 2011 r. oraz utrzymująca je w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] września 2011 r. nakazujące zwrot pobranego zasiłku, który stanowi świadczenie nienależne.
Należy bowiem podkreślić, że nienależnym świadczeniem w rozumieniu art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest także świadczenie wypłacone w sytuacji, w której w dacie rejestracji w świetle złożonych dokumentów istniały podstawy do uznania danej osoby za osobę bezrobotną oraz przyznanie prawa do zasiłku, jednakże następnie okazało się, że stosunek pracy (stosunek służby) ustał w innej, późniejszej dacie (np. w związku z wadliwością czynności zmierzających do jego zakończenia), wskutek czego zasiłek został wypłacony za okres, w którym świadczeniobiorca pozostawał w zatrudnieniu (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 września 2007 r. w sprawie IV SA/Gl 28/07 oraz Zbigniew Góral "Komentarz do art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy", dostępny w bazie LEX, teza 2).
Prawidłowo także organ odwoławczy ustalił, że skarżący został we właściwej formie pouczony o przesłankach nabycia i utraty statusu osoby bezrobotnej, jak również o obowiązku i terminie zwrotu nienależnego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie oraz zobowiązaniu się skarżącego do dokonania zwrotu w takiej sytuacji. Świadczy o tym treść Oświadczenia bezrobotnego (k. 1 akt administracyjnych), jak również Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy (k. 5 akt administracyjnych), zawierającej pouczenie o prawach i obowiązkach bezrobotnego. Oba dokumenty zostały podpisane przez skarżącego w czasie rejestracji w Urzędzie Pracy w dniu [...] stycznia 2009 r., czego skarżący nie kwestionował w toku postępowania. W szczególności zaś należy zwrócić uwagę na treść punktu 17 Oświadczenia bezrobotnego, w którym to punkcie wprost wyrażone jest zobowiązanie R.S. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie.
Powyższe rozważania wskazują, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uznania obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia opisanego w decyzji organu pierwszej instancji. Zarazem Sąd zważył, że w dacie wydania skarżonej decyzji nie upłynął termin przedawnienia roszczeń urzędu pracy przewidziany w art. 76 ust. 3 ustawy.
Należało również podzielić stanowisko organu odwoławczego co do braku jakichkolwiek podstaw do stosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 410 i następnych kodeksu cywilnego normujących na gruncie prawa cywilnego instytucję nienależnego świadczenia. Wbrew odmiennym poglądom skarżącego regulacja prawna zastosowanej przez organy ustawy z dnia 20 lipca 2011 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi unormowanie samodzielne. Zatem o tym, jakie świadczenie pieniężne jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy rozstrzyga ostatecznie przepis art. 76 ust. 2 ustawy. Przekonuje o tym art. 76 ust. 5 tej ustawy, który przewiduje, że jedynie w zakresie nieuregulowanym w ust. 2-4 stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia. Oznacza to, że w innym zakresie wyłączone jest stosowanie norm tego kodeksu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2006 r. w sprawie IV SA/Wr 378/05).
Z omówionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega uwzględnieniu.
Ubocznie jedynie wskazać należy, że zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może umorzyć nienależnie pobrane świadczenie w całości lub w części, jeżeli wystąpi jedna z określonych w tym przepisie przesłanek, w postaci na przykład pozbawienia osoby, która pobrała nienależne świadczenie albo osoby pozostającej na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania. Powyższe może być jednak przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek strony.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło