III SA/Lu 765/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozadwca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. S. i B. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej im. A. C. w S. oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Rada Gminy K. - działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), art. 59 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 5 c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.) – podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. A. C. w S. W § 1 postanowiono, że szkoła zostanie zlikwidowana z dniem [...] sierpnia 2013 r. Uczniom likwidowanej szkoły zapewniono możliwość kontynuowania nauki w Szkole podstawowej w K. w Zespole Szkół im. H. S. w K. (§ 2). W § 3 wskazano, że mienie szkoły pozostaje własnością Gminy K., natomiast w § 4 określono, że dokumentację likwidowanej szkoły przejmuje Wójt Gminy K., a dokumentację przebiegu nauczania L. Kurator Oświaty, w terminie jednego miesiąca od dnia zakończenia likwidacji. Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. S. i B. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 59 ust. 1 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej: ustawa o systemie oświaty, przez brak przewidzianego w treści tego przepisu i dokonanego w określonym terminie zawiadomienia skarżących o zamiarze likwidacji szkoły; 2) art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), dalej: ustawa o samorządzie gminnym, polegające na niezachowaniu procedury obowiązującej przy podejmowaniu uchwał przejawiające się w reasumpcji głosowania w przedmiocie podjęcia uchwały z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] o zamiarze likwidacji szkoły; II. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 42 i art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., przez błędne przyjęcie, iż w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy za skuteczne należy uznać doręczenie skarżącym uchwały z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] o zamiarze likwidacji szkoły, a tym samym iż prawidłowe było podjęcie przez Radę Gminy K. uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. A. C. w S. Wskazując swój interes prawny w zaskarżaniu uchwały skarżący podnieśli, iż są rodzicami uczennicy szkoły. Zdaniem rodziców likwidacja szkoły utrudni wykonywanie obowiązku szkolnego córki. W ocenie skarżących w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, bowiem korespondencję przeznaczoną dla skarżących listonosz doręczył bratu skarżącego na trasie rozwożenia doręczeń, z pominięciem choćby próby doręczenia adresatom w ich miejscu zamieszkania. Wobec nie dopełnienia obowiązku powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, podjęta uchwała o likwidacji szkoły jest niezgodna z przepisami prawa. Skarżący podnieśli również, że przy podejmowaniu uchwały o zamiarze likwidacji szkoły doszło do reasumpcji głosowania, bowiem przewodnicząca, po oddaniu głosów przez radnych, wystąpiła ponownie z zapytaniem o głosy wstrzymujące się i głosy oddane przeciw. Pierwotnie ustalony wynik głosowania wynosił 9 głosów "za", 1 głos "przeciw" i 2 głosy "wstrzymujące". Po pytaniu przewodniczącej o głosy wstrzymujące się i przeciw został stwierdzony wynik 10 głosów "za", 1 głos "przeciw" i 2 głosy "wstrzymujące się". W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ podniósł, że za odrzuceniem skargi przemawia brak interesu prawnego skarżących w zaskarżeniu uchwały o likwidacji szkoły. Organ wskazał, że dziecko skarżących uczęszcza do Niepublicznej Szkoły Podstawowej o uprawnieniach szkoły podstawowej, prowadzonej przez [...], która mieści się w budynku po byłej szkole publicznej. Ponadto, skarga została sporządzona w dniu [...] września 2013 r., tj. po rozpoczęciu nauki przez córkę skarżących w szkole w S. W ocenie organu powyższe dowodzi o braku interesu prawnego skarżących. Organ wskazał również, że zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły zostały skierowane do skarżących w dniu [...] lutego 2013 r., odrębnie dla B. S. i A. S. Przesyłki zostały doręczone w dniu [...] lutego 2013 r. do rąk A. S. – dorosłego domownika zamieszkującego pod tym samym adresem, który zobowiązał się oddać przesyłki adresatom. W ocenie organu twierdzenia podniesione przez skarżących w skardze, dotyczące doręczenia przesyłki bratu skarżącego na trasie rozwożenia doręczeń, z pominięciem próby doręczenia jej adresatom w miejscu zamieszkania, nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym. Co więcej, skarżący zmieniali swoje twierdzenia w sprawie ich nieobecności w miejscu zamieszkania. Zdaniem Wójta Gminy K., w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem likwidacji szkoły dokonuje się w procedurze uchwałodawczej przed organem stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego, a nie w procedurze administracyjnej. Organ podniósł również, że sprawdzenie przez przewodniczącą oddanych głosów na sesji w dniu [...] lutego 2013 r. podczas głosowania nad uchwałą o zamiarze likwidacji szkoły wiązało się z pomyłką przy liczeniu głosów. Sytuacja ta nie miała jednak żadnego wpływu dla ważności podjętej uchwały, ponieważ głos, który omyłkowo nie został uwzględniony, nie był głosem decydującym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii interesu prawnego skarżących w zaskarżeniu uchwały o likwidacji szkoły. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten mówi o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą lub zarządzeniem organu gminy, tak więc prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Aby uznać, że dana osoba ma interes prawny w domaganiu się sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonej uchwały lub zarządzenia, przedmiot tej uchwały lub zarządzenia musi regulować prawa (uprawnienia) lub obowiązki jednostki. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że rodzice uczniów szkoły, która ulega likwidacji posiadają legitymację procesową w zaskarżeniu tej uchwały, bowiem ingeruje ona w interesy prawne rodziców i podmiotowe prawo uczniów do nauki. Przechodząc do merytorycznej części rozważań należy wskazać, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do wniosku, że uchwała Rady Gminy K. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r., w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. A. C. w S. nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający stwierdzenie jej nieważności. Przede wszystkim nie sposób nie zgodzić się z zarzutem skarżących dotyczącym braku skutecznego zawiadomienia skarżących o likwidacji szkoły. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Jednocześnie przepis ten nakłada na organ prowadzący szkołę obowiązek powiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji. W tym miejscu należy zauważyć, że ustawa o systemie oświaty została znowelizowana ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., Nr 56, poz. 458). Utracił wówczas moc przepis art. 59 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, który przewidywał, że opinia kuratora w sprawie likwidacji szkoły była wydawana w formie postanowienia, a więc aktu zaskarżalnego w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. Przesądzało to o złożoności procesu likwidacji szkoły, który łączył w sobie postępowanie uchwałodawcze i administracyjne, a tym samym uzasadniało stosowanie do obowiązku zawiadamiania rodziców uczniów, wymogów przewidzianych w k.p.a. Po zmianie dokonanej ustawą z dnia 19 marca 2009 r., opinia kuratora nie ma już charakteru aktu administracyjnego. Skierowane do rodziców uczniów zawiadomienie o likwidacji szkoły może być zatem dokonane w dowolnej formie, przy czym powinno do nich rzeczywiście dotrzeć i to w odpowiednim terminie (np. w formie pisemnej, poprzez powiadomienie na zebraniu, na którym rodzice podpisali listę obecności lub przez złożenie przez rodzica oświadczenia, że powyższy fakt jest mu znany) (vide: wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2629/12). Możliwe jest też przyjęcie formy doręczenia za pośrednictwem poczty. Wówczas to, czy organ wywiązał się z obowiązku zawiadomienia rodziców uczniów ocenia się w oparciu o normy stosowane w polskim systemie prawa (w przepisach procedury cywilnej, administracyjnej czy sądowoadministracyjnej w powiązaniu z przepisami o warunkach wykonywania usług pocztowych). W rozpatrywanej sprawie zawiadomienia o likwidacji szkoły zostały nadane w dniu [...] lutego 2013 r., odrębnie dla B. S. oraz dla A. S., za pośrednictwem Poczty Polskiej jako przesyłki polecone za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, obie przesyłki zostały doręczone w dniu [...] lutego 2013 r. A. S., jak wskazał organ, dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się oddać przesyłki adresatom. Stosownie do art. 47 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., Nr 1529 ze zm.) przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej, bądź w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Uregulowany w tym przepisie sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Tryb ten nie wymaga, aby podjęcie się oddania pisma adresatowi miało formułę wyraźnego oświadczenia, z którego treści wynikać miałaby zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi. Stosownie do § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 5, poz. 34 ze zm.) pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać jedynie czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. W niniejszej sprawie zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone dorosłemu domownikowi, tj. bratu skarżącego, który - jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji - zobowiązał się do przekazania korespondencji adresatowi, co potwierdził swoim podpisem. Ponadto, w dniu [...] lutego 2013 r. odbyło się spotkanie Wójta Gminy K. z rodzicami uczniów Szkoły Podstawowej w S., dotyczące zamiaru likwidacji szkoły. Z listy obecności uczestników tego zebrania wynika, że uczestniczyła w nim B. S. Nie można również uznać zarzutu skarżących dotyczącego reasumpcji głosowania podczas podejmowania uchwały o zamiarze likwidacji szkoły. Jak bowiem wynika z protokołu Nr [...] z sesji Rady Gminy K., która odbyła się w dniu [...] lutego 2013 r., podczas głosowania nad przyjęciem uchwały o zamiarze likwidacji szkoły doszło do zwykłej pomyłki w liczeniu głosów. Liczący głosy Wiceprzewodniczący Rady podał następujący wynik głosowania: 9 głosów "za", 1 głos "przeciw" i 2 głosy "wstrzymujące". Jednak z uwagi na to, że w sesji uczestniczyło 13 radnych, a żaden z radnych nie wyłączył się z głosowania, Przewodnicząca Rady jeszcze raz przeliczyła oddane głosy. Po ich sprawdzeniu został stwierdzony wynik 10 głosów "za", 1 głos "przeciw" i 2 głosy "wstrzymujące się". Należy bowiem odróżnić reasumpcję głosowania, która jest możliwa w razie zaistnienia istotnych i nie dających się usunąć wątpliwości co do przebiegu głosowania, obliczenia jego wyników lub wprowadzenia radnych w błąd co do zasad głosowania, od pomyłki w liczeniu głosów, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe nie można uznać, że w toku podejmowania zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia prawa. Wbrew twierdzeniom skarżących zostali oni prawidłowo poinformowani o likwidacji szkoły. Również tryb podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji szkoły, w tym sprawdzenie oddanych głosów, nie może być uznany za niezgodny z prawem. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.