III SA/Lu 767/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych oddala skargę. Decyzją z dnia (...) listopada 2010 r., Nr (...) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) przyznał A płatności na rok 2010 – jednolitą płatność obszarową w wysokości (...) zł. W/w decyzja została unieważniona decyzją z (...) marca 2012 r., nr (...) Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (ustalono, że skarżący nie spełniał przesłanki do przyznania płatności na rok 2010, ponieważ uwzględniono nieprawidłową powierzchnię PED działki ewidencyjnej numer (...)). Decyzją z dnia (...) września 2012 r., Nr (...) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) odmówił A przyznania płatności na rok 2010. W tych okolicznościach decyzją z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...) Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w (...) ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości (...) zł wraz z odsetkami. Po rozpatrzeniu odwołania A, Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia (...) maja 2013 r., nr (...) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia (...) czerwca 2013 r., Nr (...) Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w (...) ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości (...) zł wraz z odsetkami. W wyniku rozpatrzenia odwołania A, Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r., Nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że uzyskana przez skarżącego jednolita płatność obszarowa za rok 2010 jest płatnością nienależnie pobraną. W sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009), uzasadniające zwolnienie z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie powstaje, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Organ podniósł, że płatności zostały wypłacone A w dniu (...) grudnia 2010 r., na podstawie decyzji z dnia (...) listopada 2010 r., nie wynikały z pomyłki ARiMR. Organ odwoławczy stwierdził, że na dzień wydania decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że powierzchnia zadeklarowanych działek jest różna od powierzchni PEG. Organ odwoławczy podkreślił, że z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wynika obowiązek wydania decyzji administracyjnej o zwrocie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych bez względu na przyczynę, z powodu której wypłata nastąpiła. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A zaskarżył powyższą decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie z uwagi na rażące naruszenie prawa. Skarżący podniósł, że zadeklarowana powierzchnia użytków rolnych (...) ha wynikała z wypisu z rejestru gruntów. Skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji nie podano przyczyn odmowy uznania wiarygodności wypisu z rejestru gruntów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) sierpnia 2013 r., Nr (...) w przedmiocie ustalenia A kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy dotyczy kwestii, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków (publicznych) pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie to następuje w drodze decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji, zadaniem właściwego organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. Zarówno jednak wówczas, gdy w postępowaniu o ustalenie kwoty nadmiernie pobranych lub nienależnie pobranych środków publicznych przesłanka ta została ustalona w oparciu o dowody przeprowadzone w tej sprawie jak i wtedy, gdy wynika ona z ostatecznych decyzji uchylających lub stwierdzających nieważność decyzji w przedmiocie przyznania płatności czy pomocy, jest to kwestia mieszcząca się w sferze ustaleń faktycznych, a zatem prawidłowego zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR (vide wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że decyzją z dnia (...) listopada 2010 r. (k. 10 akt adm.) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w (...) przyznał A płatność na rok 2010 – jednolitą płatność obszarową w wysokości (...) zł. Decyzją z dnia (...) marca 2012 r. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność powyższej decyzji (k. 16 akt adm.). W dalszym toku postępowania w dniu (...) września 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w (...) wydał decyzję, którą odmówił skarżącemu przyznania płatności – jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 (k. 21 akt adm.). Z akt sprawy wynika, że A nie zaskarżył, ani decyzji Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) marca 2012 r., ani decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w (...) z (...) września 2012 r. Tym samym decyzje te stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Skoro decyzja z dnia (...) listopada 2010 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich na rok 2010 została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją ostateczną, a decyzją z dnia (...) września 2012 r. odmówiono przyznania skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich na rok 2010, to organ słusznie uznał, że skarżący utracił prawo do uzyskania płatności bezpośrednich na rok 2010. W tej sytuacji środki pieniężne przekazane w dniu (...) grudnia 2010 r. na wskazany przez skarżącego rachunek bankowy należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącego do ich zwrotu. Przedmiotowa płatność jest płatnością nienależnie pobraną w rozumieniu art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009). Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisu art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, z którego wynika, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim na kwestionowaniu powierzchni – (...) ha, którą organ przyjął rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Zdaniem skarżącego przyjęta przez organ powierzchnia jest nieprawidłowa. Skarżący podkreślił, że podana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia (...) ha wynika z wypisu z rejestru gruntów. Skarżący w żaden sposób nie wykazał zaistnienia przesłanek, o których mowa w w/w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zarzuty skargi skierowane są w istocie przeciwko decyzji z dnia (...) września 2012 r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2010, od której to decyzji A nie wniósł odwołania do organu drugiej instancji. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.