III SA/Lu 768/11
WyrokWSA w Lublinie2012-01-24
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne rolników, uwzględniając wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, w tym ważny interes strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania (art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego. Brak było ustaleń dotyczących rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej strony, jej dochodów, wydatków oraz wpływu stanu zdrowia na możliwość spłaty zadłużenia, co uniemożliwiło prawidłową ocenę przesłanki ważnego interesu strony i mogło prowadzić do dowolności w rozstrzygnięciu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W.I. zwróciła się o umorzenie należności z tytułu odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Organ odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu strony, wskazując na posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego i renty rodzinnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes KRUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. W skardze do sądu W.I. podtrzymała swoje stanowisko, kwestionując ustalenia organu dotyczące jej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował brak podstaw do umorzenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 roku, nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2009 roku, nr [...] odmawiającą W.I. umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie fatycznym i prawnym.
W dniu 27 lipca 2011 r. W.I. zwróciła się o umorzenie należności wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną wysokimi kosztami utrzymania oraz zły stan zdrowia. Podniosła nadto, że budynek, w którym zamieszkuje, jest stary, wymaga remontu.
Decyzją z dnia [...] września 2011 roku, nr [...], należność z tytułu składek za okres od I kwartału 2000 r. do II kwartału 2004 r. w kwocie [...] zł rozłożono na 40 rat zgodnie z ustalonym harmonogramem oraz odmówiono rozłożenia na raty należności z tytułu składek za okres od II do IV kwartału 1999 r. w kwocie [...] zł, objętej postępowaniem egzekucyjnym.
Jednocześnie decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od II kwartału 1999 r. do II kwartału 2004 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że zadłużenie powstało w wyniku niewypełniania ustawowego obowiązku regulowania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, spoczywającego na każdym rolniku prowadzącym działalność rolniczą w posiadanym gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego.
Organ w oparciu o wywiad środowiskowy ustalił, że W.I. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,31 ha przeliczeniowych. Dodatkowy dochód stanowi renta rodzinna pobierana z ZUS. Skarżąca nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, co mogłoby potwierdzić trudną sytuację materialną.
Organ podkreślił, że udzielał W.I. ulg w spłacie zaległości w postaci umorzenia części odsetek i układów ratalnych. Z powodu niedotrzymania ich warunków przez skarżącą wszczęto postępowanie egzekucyjne, którym objęto zaległości za okres od I do IV kwartału 1999 r.
Stwierdzając, że wszczęte postępowanie nie potwierdziło okoliczności przemawiających za umorzeniem należności z tytułu odsetek oraz biorąc pod uwagę stan finansów funduszów emerytalno- rentowego i składkowego, z których wypłacane są świadczenia dla wszystkich ubezpieczonych, organ uznał za zasadne odmówić umorzenia należności.
W.I. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu odsetek od niezapłaconych składek i uwzględnienie jej wniosku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] października 2011 roku utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2011 roku nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę poprzedniej decyzji o odmowie umorzenie należności. Powoływane w pierwotnym wniosku okoliczności takie jak: trudna sytuacja finansowa spowodowana wysokimi kosztami utrzymania, konieczność wykonania remontu budynku mieszkalnego oraz choroba zostały uwzględnione przy podejmowaniu poprzedniej decyzji. Rozpatrując wniosek wzięto pod uwagę fakt pobierania przez W.I. renty rodzinnej z ZUS oraz niekorzystania ze świadczeń opieki społecznej. Ponadto postępowanie egzekucyjne gwarantuje uregulowanie należności.
Organ podniósł, że w świetle art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy trudna sytuacja materialno – bytowa powstała w wyniku wystąpienia zdarzeń losowych lub w takich sytuacjach, które były niezależne od sposobu postępowania rolnika i które całkowicie uniemożliwiają uregulowanie całości zadłużenia bez zagrożenia egzystencji. Biorąc pod uwagę powyższe oraz stan prawny i stan finansów funduszu składkowego, z którego wypłacane są świadczenia dla wszystkich ubezpieczonych rozstrzygnięto jak w decyzji.
W skardze do sądu administracyjnego W.I. wskazała, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia spłatę zadłużenia. Podniosła, że nie posiada gospodarstwa rolnego ani żadnego sprzętu rolniczego, nie ma dodatkowego źródła dochodu. Jednocześnie zwróciła uwagę na swoje problemy zdrowotne, stwierdzając, że z powodu braku środków finansowych nie może poddać się jakimkolwiek badaniom specjalistycznym, leczeniu i rehabilitacjii, nie jest w stanie wykupić leków. Wprawdzie nie korzystała nigdy ze środków opieki społecznej, ale wynikało to z braku środków finansowych dla skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w sprawie nie zachodzą żadne merytoryczne przesłanki uzasadniające możliwość umorzenia zaległości wobec KRUS. Postępowanie wykazało, że W.I. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,31 ha przeliczeniowych i ma dodatkowe źródło dochodu w postaci renty rodzinnej. Nie korzystała ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Warunkowe umorzenia odsetek i układy ratalne (z dnia 30 marca 2001 r. oraz z dnia 1 sierpnia 2003 r.) były zrywane wskutek niedotrzymywania ich warunków przez skarżącą. Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 lutego 2011 r. wszczęto wobec W.I. postępowanie egzekucyjne obejmujące należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od I do IV kwartału 1999 r. Oznacza to brak możliwości orzeczenia wobec skarżącej trwałej nieściągalności zadłużenia, a zatem nie istnieją przesłanki do jego umorzenia. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na wystąpienie nadzwyczajnych losowych wypadków, utraty majątku lub utraty możliwości zarobkowania, które nie pozwoliłyby na podjęcie spłaty odsetek za zwłokę.
Organ wskazał również na wynikający z art. 41a ust.1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności. Zwrócił jednocześnie uwagę na ustawowy obowiązek KRUS dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz wynikający z publicznoprawnego charakteru tych należności i celów, na które są przeznaczone, obowiązek szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi, co oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie co do umorzenia należności organ zobowiązany jest do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym.
W odpowiedzi na skargę zaznaczono, że w decyzji z dnia [...] października 2011 roku organ w sposób wyczerpujący odniósł się do argumentów podnoszonych przez stronę, wskazując, że okoliczności przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy były już brane pod uwagę przy wydaniu wcześniejszej decyzji. W ocenie organu decyzja została wydana w sposób prawidłowy, według zasad przewidzianych w art. 107 k.p.a., a strona miała zagwarantowaną możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., dalej jako "u.u.s.r."). Według tego przepisu Prezes Kasy Ubezpieczenia Społecznego Rolników lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Z użytego w przytoczonym przepisie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy sformułowania "może umorzyć" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje, w tym w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek (odsetek) na ubezpieczenie społeczne rolników, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie oznacza przyznanie organowi administracji przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Od oceny organu zależy więc czy wydana zostanie decyzja umarzająca należność w całości lub w części. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja wydana w tym trybie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996/6/32).
Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.
Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Braki w tym zakresie uzasadnienia decyzji o charakterze uznaniowym uniemożliwiają - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546). Przy tym przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że w sprawie niniejszej zachodzi przewidziana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2011 r. wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, gdyż decyzja ta została podjęta z naruszeniem przepisów proceduralnych: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, jak również art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wnosiła o umorzenie należności z tytułu odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników powołując się na trudną sytuację materialną, brak środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a także złą sytuacją zdrowotną.
W świetle art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników podstawową przesłanką jego zastosowania jest wystąpienie ważnego interesu zobowiązanego uzasadniającego umorzenie należności. Ważny interes w umorzeniu składek (odsetek) ze względu na trudną sytuację materialną ubezpieczonego istnieje wówczas, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty składek i możliwościami płatniczymi zobowiązanego zachodzi związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych, a zwłaszcza gdy zapłata należności zagrażałaby podstawom egzystencji osoby podlegającej ubezpieczeniu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r., II GSK 1061/09, LEX nr 746053).
Dla oceny czy tak rozumiany ważny interes występuje po stronie zobowiązanej W.I. obowiązkiem organu wynikającym z art. 7 k.p.a. było ustalenie, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony i oceniony w myśl art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej strony. Dla ustalenia sytuacji bytowej zobowiązanego istotne jest przede wszystkim ustalenie jego majątku, dochodów i wydatków, a także relacji pomiędzy dochodami a wydatkami koniecznymi dla egzystencji konkretnego zobowiązanego i jego rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Tego rodzaju ustalenia w przedmiotowej sprawie nie zostały w istocie dokonane, organ nie przedstawił ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W szczególności organ ponownie rozpatrując sprawę nie wskazał na ustalone źródła i wysokość dochodów skarżącej. Lakoniczne stwierdzenie, że W.I. ma dodatkowy dochód z tytułu renty rodzinnej nie czyni zadość obowiązkowi wyjaśnienia sytuacji materialnej zobowiązanej. Wprawdzie w uzasadnieniu utrzymanej w mocy decyzji z dnia [...] września 2011 roku wskazano, że zobowiązana posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,31 ha przeliczeniowych, ale nie ustalono czy i jakie dochody to gospodarstwo przynosi. W szczególności organ nie rozważył akcentowanej przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym i sądowym okoliczności, iż nie prowadzi gospodarstwa rolnego ani nie posiada żadnych maszyn rolniczych. Na okoliczności te skarżąca wskazywała już we wniosku o umorzenie należności, podkreślając, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Następnie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy W. I. wskazała, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie posiada żadnego sprzętu rolniczego, jak również nie może liczyć na niczyją pomoc. Do akt administracyjnych dołączono także oświadczenie mieszkanki wsi [...] złożone dnia 12 października 2011 r. i stwierdzające, że W.I. nie użytkuje, nie obsiewa i nie czerpie żadnych korzyści finansowych z gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości [...] gm. [...] (k. 362 akt administracyjnych). Ponownie rozpatrując sprawę organ w żaden sposób nie odniósł się jednak do tych twierdzeń, w zaskarżonej decyzji nie poczynił ustaleń co do tego czy posiadane przez skarżącą grunty rolne są uprawiane, a jeżeli nie, jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy, a także czy i jaki wpływ w tym zakresie ma stan zdrowia skarżącej.
Organ w ogóle nie rozważył znaczenia choroby skarżącej w kontekście przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. Zgodnie zaś z treścią zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 sierpnia 2011 r. W.I. leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego i choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa (k. 334 akt administracyjnych).
Wskazać również należy na niepełność ustaleń odnośnie aktualnego stanu majątkowego W.I. mimo, że w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty dotyczące majątku nieruchomego takie jak wypisy z rejestru gruntów oraz umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego, (dokumenty na kartach: 43, 45, 46, 154). Przy tym zgodnie z treścią zaświadczenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...] z dnia 3 października 2011 r. Spółdzielnia użytkuje położone we wsi [...], gmina [...] grunty rolne należące do W.I. – od grudnia 1988 r. działkę nr [...] o powierzchni 1,09 ha, a od 2010 r. także działkę [...] o powierzchni 0,39 (k. 357 akt administracyjnych). Natomiast organ nie odniósł się do wszystkich powyższych dokumentów, z których wynikałoby, że W.I. posiadała także inne nieruchomości, ale poprzestał na ustaleniu wynikającym z notatki służbowej sporządzonej w dniu 25 sierpnia 2011 roku na podstawie telefonicznej rozmowy z pracownikiem Urzędu Gminy (k. 335). Ustalenia zatem wymaga czy i jakie nieruchomości pozostają obecnie w posiadaniu skarżącej oraz czy przynoszą one dochody, w tym czy skarżąca osiąga jakikolwiek dochód z tytułu użytkowania jej gruntów rolnych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną. Niezbędne jest to bowiem dla oceny czy skarżąca osiąga dochody pozwalające na uregulowanie zadłużenia. Ustalenia wymienionych okoliczności, z powołaniem się na stosowne dowody, nie znalazły natomiast odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto organ w ogóle nie ustalił wydatków ponoszonych przez skarżącą, przede wszystkim tych służących zaspakajaniu podstawowych potrzeb koniecznych dla codziennej egzystencji, takich jak koszty utrzymania mieszkania, które według skarżącej wymaga remontu, koszty wyżywienia, wydatków związanych z leczeniem. Jak wskazano już wyżej, dla ustalenia realnej sytuacji bytowej wnioskującego o umorzenie należności konieczne jest ustalenie wysokości jego wydatków oraz relacji pomiędzy dochodami a wydatkami koniecznymi dla egzystencji konkretnego zobowiązanego i jego rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Tak więc ustalenia powinny zostać poczynione z uwzględnieniem, że razem ze skarżącą w gospodarstwie domowym zamieszkuje jej syn, który według treści protokołu z wizytacji przeprowadzonej w dniu 2 sierpnia 2011 r. w gospodarstwie płatnika jest osobą dorosłą i nie posiada źródła dochodu (k. 326 akt administracyjnych).
Wskazane braki w zakresie ustaleń faktycznych prowadzą do wniosku, że w poddanym sądowej kontroli postępowaniu administracyjnym naruszone zostały zasady postępowania dowodowego ujęte w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na wymogi zawarte w art. 41a u.u.s.r. W takiej sytuacji organ nie miał rzeczywistej możliwości oceny czy po ewentualnej zapłacie odsetek od zaległych składek skarżącej pozostaną środki pozwalające na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych, a zatem czy po stronie skarżącej występuje ważny interes, który czyniłby uzasadnionym umorzenie należności. Tym samym zaskarżona decyzja nosi cechy dowolności.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe wskazania i zgodnie z regułami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. uzupełni materiał dowodowy oraz ponownie wszechstronnie rozważy zebrane dowody, w oparciu o które dokona ustaleń odnośnie sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej, uwzględniając wszystkie niezbędne jej wydatki, w tym związane z sytuacją zdrowotną, w relacji do aktualnych dochodów rodziny. Organ wyjaśni również powody, dla których W.I. nie korzysta ze świadczeń z opieki społecznej i odniesie się do podniesionego w skardze sądowej argumentu, iż pomoc taka nie była jej udzielana z powodu braku środków. Następnie zaś dokona analizy ustalonego stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia pojęcia "ważnego interesu", o którym mowa w art. 41a ust. 1 u.u.s.r. i mając na względzie możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego ponownie rozważy zasadność wniosku W.I. o umorzenie należności.
Wydając decyzję w tym przedmiocie organ będzie również kierował się treścią art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło