III SA/Lu 768/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie z dnia 20 czerwca 2016 r. (data wpływu do sądu) zwrócił się o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tej opłaty. Wezwany do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W złożonym formularzu skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, nie posiada żadnego majątku, ani nie uzyskuje żadnych dochodów. Natomiast podniósł, że ma na utrzymaniu troje dzieci, których nie jest w stanie samodzielnie utrzymać. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. Z akt przedmiotowej sprawy wynikało, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, zaś w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Wyjaśnienia wymagało zatem, jaka była kondycja prowadzonej przez skarżącego firmy w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy (majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych skarżącego, wielkość przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej w poprzednich latach). Należało również wyjaśnić do kogo należy lokal wykazany w urzędowym formularzu jako miejsce zamieszkania skarżącego, a także jaka jest wielkość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne skarżącego i jego rodziny i jakie są źródła ich finansowania. Ustalenie tych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 19 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu jego sytuacji materialnej. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w sposób prawem przewidziany w dniu 26 lipca 2016 r. (potwierdzenie odbioru, k-49 akt sąd.) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2016 r.). Skarżący natomiast uiścił wymagany wpis sądowy od wniesionej skargi (k-50 akt sąd.). W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 19 lipca 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.