III SA/Lu 779/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie zaliczki na pokrycie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi R. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta zobowiązał G. i A. małż. N. oraz M. G., jako właścicieli sąsiadujących nieruchomości w toczącym się na wniosek G. i A. małż. N. postępowaniu rozgraniczeniowym dotyczącym nieruchomości położonych w C. przy ul. T. R., oznaczonych jako działki nr [...] i [...] – do złożenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania w kwotach po 2.000 zł. Postanowienie to zostało wydane na podstawie przepisu art. 262 § 2 k.p.a. Na wskazane postanowienie zażalenie wniosła M. G. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Rep. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia – na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. – stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że żądanie przez organ zaliczki, o której mowa w art. 262 § 2 k.p.a. stanowiącej tylko składnik kosztów postępowania powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które stronie nie będzie służyło zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia. Postanowienie zaś, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Skarżone postanowienie nie rozstrzyga o końcowych kosztach postępowania, a jedynie o zaliczce na ich pokrycie w części niezbędnej na danym etapie postępowania. Organ stwierdził, że powoływanie przez skarżącą przepisu art. 264 § 2 k.p.a. jest nieuzasadnione, gdyż zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o końcowych kosztach postępowania. Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, że kosztami postępowania winni być obciążeni jedynie jego wnioskodawcy, Kolegium podzieliło argumentację przytoczoną w piśmie nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w którym wskazano, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest w interesie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu. W skardze skierowanej do sądu M. G. nie zgadzając się z treścią postanowienia zobowiązującego ją do wpłaty zaliczki, podniosła zarzuty odnoszące się do zasadności prowadzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia jej nieruchomości z nieruchomością sąsiednią. Wskazała, że wniosek małż. N. o ustalenie nowej granicy, podobnie jak postanowienie Prezydenta Miasta o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z dnia [...] maja 2011 r. oraz postanowienie nakazujące wpłatę kwoty 2.000 zł oraz zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego są z mocy prawa bezprzedmiotowe. W ocenie skarżącej granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] ustalona została w 1967 r. i jako granica prawna obowiązuje do dziś, jest ujawniona w księdze wieczystej KW nr [...] i jest dla niej sporządzona pełna dokumentacja pomiarowo-obliczeniowa przechowywana w Państwowym Zasobie Geodezyjno- Kartograficznym. W takim przypadku nie jest dopuszczalne przeprowadzanie rozgraniczenia nieruchomości, gdyż takie wykonuje się w sytuacji, kiedy granice na gruncie zostały zatarte, a jednocześnie brak jest dokumentacji umożliwiającej dokonanie wznowienia granic. Zdaniem skarżącej koszt wznowienia granic winna ponosić strona, która domaga się ponownego oznaczenia tych granic. Naliczenie kosztów ustala Sąd, a nie organ administracji, tym bardziej, że postępowanie administracyjne nie zostało jeszcze zakończone, a termin zakończenia ustalony został przez Prezydenta Miasta Chełma na dzień [...] grudnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt organu administracji publicznej odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie kontroli podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta Miasta Chełma z dnia [...] września 2011 r. Z tego względu – mając na uwadze przepis art. 135 p.p.s.a. – Sąd nie był uprawniony do oceny zasadności prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Można jednak stwierdzić, że to nie organ administracji decyduje o tym, czy granice nieruchomości stały się sporne, lecz rozstrzyga o tym wniosek właściciela nieruchomości. Postanowienie, którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia – prawa nie narusza. Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), nie zawierają regulacji odnośnie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego ponoszenie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje – co do zasady – w trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a. Jednakże organ administracji na zasadzie uznania administracyjnego i stosownie do okoliczności sprawy ocenia, czy w konkretnej sprawie można od strony żądać złożenia zaliczki, o której mowa w art. 262 § 2 k.p.a. Zaliczka taka nie jest zaliczana ściśle do kosztów postępowania administracyjnego, a żądanie przez organ zaliczki od strony powinno nastąpić przez wydanie postanowienia. Stosownie natomiast do zasady wyrażonej w art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks taki stanowi. Oznacza to, iż zażalenie może być wniesione tylko na postanowienia enumeratywnie wymienione w kodeksie. Jeżeli zatem przepis będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji nie przewiduje zażalenia w odniesieniu do wydanego postanowienia, to ten środek zaskarżenia nie przysługuje. Na postanowienie wydane na podstawie art. 262 § 2 k.p.a., zobowiązujące do złożenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stronie nie służy zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia, bowiem przepisy Działu IX k.p.a. dotyczącego opłat i kosztów postępowania nie zawierają regulacji dającej zainteresowanej stronie takie uprawnienie. Postanowienie zaś, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2010 r., I OSK 1282/09, LEX nr 744965). Natomiast zażalenie, o którym mowa w art. 264 § 2 k.p.a., odnosi się do ustalenia wysokości końcowych kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich ponoszenia oraz terminów i sposobu ich uiszczenia. Jest to więc rozstrzygnięcie innego rodzaju, zaś zaliczka, o której mowa w art. 262 § 2 k.p.a. stanowić może tylko składnik kosztów postępowania i jest pobierana w toku trwającego postępowania administracyjnego na pokrycie kosztów postępowania. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż strona nie jest pozbawiona możliwości podważenia postanowień, od których zażalenie nie przysługuje, bowiem mogą one być kwestionowane w toku postępowania odwoławczego w razie wniesienia odwołania od decyzji (art. 142 k.p.a.). Nierozliczenie zaliczki w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie w sprawie, daje możliwość jego zaskarżenia w tej części w drodze zażalenia. Skoro zatem na postanowienie w sprawie zaliczki żądanej na podstawie art. 262 § 2 k.p.a. zażalenie nie przysługuje, to organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w konsekwencji słusznie ocenił złożone zażalenie jako niedopuszczalne. Rozpoznając niedopuszczalny środek zaskarżenia organ administracji dopuściłby się rażącego naruszenia prawa. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy uzasadniają przepisy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).