III SA/Lu 780/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi R. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...], wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta C. po rozpatrzeniu wniosku M. G. odmówiono zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z oddaleniem przez Sąd Okręgowy w L. II Wydział Cywilny Odwoławczy zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w C. Wydział Cywilny o odrzuceniu wniosku A. i G. N. w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, nie zachodzą podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania rozgraniczeniowego. W wyniku rozpoznania zażalenia M. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji wyrażającą się w stwierdzeniu braku przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania. Organ zauważył, że w wyniku zakończenia postępowań przed sądami powszechnymi nie został ustalony pomiędzy nieruchomościami przebieg spornej granicy, a tym samym kwestia ta pozostaje nieuregulowana. W ocenie organu odwoławczego, nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego. Na postanowienie organu odwoławczego M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż od 1967 r. granica pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi działki nr [...] wynika z map, które są dostępne w ewidencji geodezyjnej. Skarżąca wyjaśniła, że granica nie jest sporna, poza tym jest czytelna i nie zatarta, wobec tego nie ma potrzeby dokonywania kosztownego rozgraniczenia. Zdaniem skarżącej rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się tylko wówczas, kiedy granice na gruncie zostały zatarte i brak jest dokumentacji pozwalającej na ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami. Skarżąca podkreśliła, że granica ustalona w 1967 r. powinna być granicą trwałą i niezmienną, a organ administracyjny nie powinien w niniejszej sprawie przeprowadzać postępowania rozgraniczeniowego czyniąc tym samym zadość nieuzasadnionym żądaniom właścicieli działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność odmowy zawieszenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z art. 97 § 1 k.p.a. wynika, że zawieszenie postępowania jest obligatoryjne w razie wystąpienia przesłanek w nim określonych. Na organie administracji ciąży wówczas obowiązek zawieszenia postępowania z urzędu. W trakcie postępowania administracyjnego, organ ma z urzędu obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. W sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek zawieszenia postępowania wymienionych w pkt 1-3 art. 97 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne musi być w toku; 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (vide B. Adamiak Komentarz do art. 97 k.p.a. [w] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 11, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 377-378). Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do rozstrzygnięcia, którego nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, gdyż właściwy jest inny organ lub sąd. Innymi słowy bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie nie jest możliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. Przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu omawianego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, a nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Dodać również należy, że o zależności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej, a zależność ta musi być bezpośrednia (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 1698/07). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z czym prawidłowo odmówiono skarżącej zawieszenia postępowania. Jako okoliczność uzasadniającą zawieszenie postępowania skarżąca wskazała toczące się przed Sądem Rejonowym w C. postępowanie z wniosku G. i A. N. o zasiedzenie pasa gruntu działki nr [...]. Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], odrzucił wniosek G. i A. N. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt II [...]. Skoro postępowanie w sprawie o zasiedzenie pasa gruntu działki nr [...] zostało prawomocnie zakończone, to nie było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości z przyczyny wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie stanowi również podstawy zawieszenia postępowania okoliczność, że na obszarze ul. [...] planowane jest przeprowadzenie weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym (pismo Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]). Podkreślić należy, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), dalej: ustawa, wyraźnie odróżniają regulacje prawne związane z ewidencją gruntów (art. 20 – 26 ustawy) od problematyki rozgraniczenia nieruchomości (art. 29 – 39 ustawy). Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjno – techniczne. Ewidencja jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności, lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego. Potwierdza ona jedynie stan zaistniały wcześniej. Nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 389/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 336/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 292/09). Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenie nieruchomości przeprowadzają wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony. W razie braku ugody, organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody ani wydania decyzji, wójt umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Dopiero prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje o rozgraniczeniu podlegają ujawnieniu w księgach wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).