III SA/Lu 780/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-06-15
Skład orzekający: Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano istotnej zmiany okoliczności sprawy w stosunku do prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do okoliczności ustalonych w prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże strony, a art. 165 p.p.s.a. dopuszcza zmianę postanowienia niekończącego postępowania tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, co nie zostało wykazane przez skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A. Ż. złożył skargę na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu środków z umowy o dofinansowanie. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego). Wniosek ten, jak i kolejne, były odmawiane, a postanowienia stały się prawomocne, również po rozpoznaniu zażalenia przez NSA. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który referendarz sądowy odmówił zmiany prawomocnego postanowienia. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając nieprawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące jego sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 780/15.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu - w zakresie sprzeciwu A. Ż. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 780/15 odmawiającego zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt: III SA/Lu 780/15 odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 780/15
Pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (z dnia 19 maja 2015 r.) złożonym jednocześnie ze skargą, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2015 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Skarżący wniósł sprzeciw.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt II GZ 820/15 oddalił zażalenie skarżącego na wymienione wyżej postanowienie.
Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2016 r., uzupełnionym w dniu 16 maja 2016 r., A. Ż. ponownie zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Referendarz sądowy – rozpoznając ten wniosek - postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 780/15 odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r.
Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 maja 2016 r. zarzucając, że poczyniono w sprawie ustalenia faktyczne niezgodne z rzeczywistym stanem majątkowym strony i nie wzięto pod uwagę kosztów prowadzenia sporu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie z Zarządem Województwa [...].
Rozpoznając sprawę przyznania prawa pomocy Sąd zważył, co następuje.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., co do zasady nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy, jakie strona może składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie jednak z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W związku z powyższym wniosek skarżącego z dnia 22 stycznia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy, obejmujący wcześniej zgłoszone, tożsame żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego oraz zawarte w sprzeciwie z dnia 7 czerwca 2016 r. oświadczenie strony na temat jej stanu majątkowego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Stosownie do art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oznacza to, że jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, Sąd może zmienić, bądź uchylić zaskarżone postanowienie. Zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć szeroko jako wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy. Zmiany te muszą jednak uzasadniać zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli okoliczności sprawy nie uległy zmianie to brak jest podstaw do stwierdzenia, że kolejny wniosek strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, może zostać uwzględniony.
Podnieść należy, że skarżący nie wykazał, aby w zakresie jego sytuacji materialnej (majątkowej) nastąpiła istotna zmiana. Skarżący podał w sprzeciwie między innymi, że:
- we wniosku podano fakt stale obniżających się dochodów, a nie stałość wydatków;
- nie wyjaśniono podstawy stwierdzenia, że gospodarstwo domowe skarżącego przy dochodach na poziomie [...] zł miesięcznie jest w stanie wyasygnować kwotę wpisu sądowego w kwocie [...]zł;
- urząd skarbowy zajął wszelkie istotne wpływy pieniężne, co drastycznie obniżyło stopę życiową skarżącego;
- pozbawiono skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy.
Zdaniem Sądu, okoliczności te nie potwierdzają zaistnienia zdarzeń mających uzasadniać ocenę, że sytuacja skarżącego powinna być zweryfikowana i wystąpiły podstawy do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sposób argumentacji skarżącego wskazuje, że polemizuje on z ustaleniami zawartymi w postanowieniu z dnia 23 września 2015 r. oraz z dnia 24 maja 2016 r. W tym miejscu należy odnotować, że uzyskanie przez B. Ż., żonę skarżącego, wieku emerytalnego z dniem [...] r. i zmniejszenie kwoty dochodów rodziny skarżącego o [...] zł w skali miesiąca nie przemawia za uwzględnieniem wniosku w zakresie prawa pomocy. Według złożonych oświadczeń, skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego oraz żadnych zasobów finansowych z uwagi na poczynione wydatki inwestycyjne w firmę A. Z. P. (zamkniętą z powodu braku dotacji), pozostaje nadal na utrzymaniu żony osiągającej dochody z umowy o pracę ([...] zł) i renty ZUS ([...] zł). Dane na temat dochodów żony wynikają z wniosku z dnia 16 maja 2016 r. Deklaracja PIT – 37 za 2015 r, dowodzi, że łączny dochód małżonków wyniósł [...] zł. W deklaracji skarżący nie ujawnił żadnych przychodów. Nie ujawnił natomiast – w żadnym z wielu oświadczeń o sytuacji majątkowej – źródła finasowania wydatków rodziny ([...] zł – k. 34 akt sąd.), przekraczających w części kwotę uzyskiwanego dochodu.
W wyniku wniesionego sprzeciwu z dnia 7 czerwca 2016 r. utraciło moc postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 maja 2016 r.
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło