III SA/Lu 782/11

PostanowienieWSA w Lublinie2012-02-28

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej wykazania Gminy T. jako władającego na zasadach samoistnego posiadania działkami, jeśli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego, toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego tych samych działek?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego, toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego tych samych działek. W poprzedniej sprawie uchylono czynność Starosty polegającą na wykreśleniu z ewidencji gruntów Urzędu Gminy jako podmiotu władającego, a wyrok ten nie był prawomocny. Kwestia wpisu w ewidencji gruntów nie została zatem prawomocnie rozstrzygnięta, co miało wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Gmina T. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wykazaniu Gminy T. jako władającego na zasadach samoistnego posiadania działkami. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wskazując m.in. na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące tych samych nieruchomości, które nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku tego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Zawiesić postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Gminy T. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie w sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 roku, nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , działając na podstawie art. 7 b ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 i art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 roku Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz §10 ust. 2, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu odwołania Gminy T. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2011 roku, nr [...] o wykazaniu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] Gminy T. jako władającego na zasadach samoistnego posiadania działkami oznaczonymi numerami: [...], stanowiącymi drogi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2011 r. oraz decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2011 roku z uwagi na rażące naruszenie prawa, ewentualnie o uchylenie wymienionych decyzji. Strona skarżąca zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem: 1) art. 51 oraz art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez: - nieprawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów i uznanie w okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe wykazanie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] Gminy T. jako władającego na zasadach samoistnego posiadania wyszczególnionymi działkami; - uznanie, że w stanie faktycznym sprawy Starosta posiadał kompetencję do wszczęcia z urzędu i prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia władającego wyszczególnionymi działkami, - całkowite pominięcie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 425/10 oraz obecnie toczącego się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczącego przedmiotowych nieruchomości; - pominięcie charakteru prawnego art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jako przepisu przejściowego i dokonanie "aktualizacji operatu" bez dokumentów wymaganych przepisami prawa; 2) § 10 ust. 2 oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 roku poprzez wskazanie tych przepisów jako podstawy prawnej do wykazania w ewidencji gruntów i budynków władających również innymi gruntami niż grunty państwowe i samorządowe, podczas gdy nie jest ustalony właściciel działek; 3) art. 6 k.p.a. poprzez wszczęcie z urzędu postępowania i wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności tj. bez wyraźnej podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że w ewidencji gruntów prowadzonej w systemie informatycznym, to jest na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy, Urząd Gminy T. był wpisany jako zarządca/trwały zarządca działek wymienionych w zaskarżonej decyzji. W związku z tym w ocenie strony skarżącej zastrzeżenia budzi dokonywanie zmian na podstawie art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który ma charakter przepisu przejściowego i znajduje zastosowanie wyłącznie do dawnych wpisów. Skarżąca wskazała, że w stosunku do wszystkich działek objętych zaskarżoną decyzją nadal toczy się postępowanie związane z uprzednio dokonanymi przez Starostę zmianami danych podmiotowych w ewidencji gruntów i budynków. Mianowicie, zawiadomieniem z dnia 14 czerwca 2010 r. organ ewidencyjny poinformował Gminę T. o zmianie danych ewidencyjnych między innymi działek, których dotyczy zaskarżona decyzja. Przed zmianą w odniesieniu do tych działek w ewidencji gruntów widniał wpis Skarbu Państwa jako samoistnego posiadacza oraz Urzędu Gminy T. jako zarządcy/trwałego zarządcy. Organ ewidencyjny dokonał zmiany poprzez wykreślenie tych danych oraz wskazanie jako podmiotu ewidencyjnego wyłącznie nieustalonego właściciela będącego samoistnym posiadaczem. Gmina T., kwestionując prawidłowość dokonanych zmian, w dniu 4 sierpnia 2010 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność Starosty w przedmiocie zmian wprowadzonych z urzędu w ewidencji gruntów i budynków. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2011 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Lu 425/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone przez Gminę T. czynności uznając, że naruszają one prawo. Jednakże wyrok w sprawie III SA/Lu 425/11 nie jest prawomocny, postępowanie toczy się obecnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zatem nie została dotychczas przesądzona kwestia wpisu w ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako samoistnego posiadacza i niemożliwe jest prowadzenie innego postępowania w tym samym zakresie. Nieprawomocność wyroku wydanego w sprawie III SA/Lu 425/11 oznacza, że organ ewidencyjny wykazał Gminę T. jako władającego obok Skarbu Państwa i Urzędu Gminy T. wpisanego na zasadach zarządu lub trwałego zarządu. Nie można zaś dokonywać nowych wpisów w ewidencji gruntów i budynków w oderwaniu od wpisów istniejących. Zarząd i trwały zarząd są prawami przysługującymi na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast władanie jest jedynie stanem faktycznym. Organ nie był więc uprawniony do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia władającego działkami w sytuacji, gdy Urzędowi Gminy przysługuje prawo zarządu/trwałego zarządu. W ocenie strony skarżącej dla prawidłowości podjętej decyzji konieczny byłby nadto dokument powstały bądź po wpisaniu Skarbu Państwa jako posiadacza samoistnego i Urzędu Gminy jako zarządcy/trwałego zarządcy, ewentualnie po dokonaniu zmian polegających na wykreśleniu tych danych. W sprawie natomiast brak tego rodzaju nowych dokumentów uzasadniających wpisanie Gminy T. jako władającego. Równocześnie podniesiono, że skoro poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać praw do władania nieruchomością, to tym bardziej nie może tego czynić organ ewidencyjny w postępowaniu wszczętym z urzędu. Ewidencja gruntów stanowi bowiem jedynie publiczny rejestr obejmujący dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, w której zmiany po stronie podmiotowej wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Obowiązujące przepisy prawa nie upoważniają organu ewidencyjnego do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia władającego nieruchomością na podstawie innych niż wskazane w przepisach prawa dokumenty, w szczególności poprzez dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych co do władania przedmiotowymi nieruchomościami jak właściciel. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu zarzuty podniesione w skardze są chybione. Organ podniósł, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie III SA/Lu 425/10 dotyczy wprowadzonych w czerwcu 2010 r., w drodze zawiadomień, zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, natomiast prowadzone obecnie postępowanie dotyczy ustalenia, kto faktycznie włada wymienionymi w decyzji Starosty działkami. Nadto zaś orzeczenie sądowe w sprawie III SA/Lu 425/10 nie jest jeszcze prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sytuacja tego rodzaju występuje w niniejszej sprawie. Jak podniesiono bowiem w skardze, w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, w sprawie o sygnaturze akt III SA/Lu 425/10, rozpoznawana była skarga Gminy T. na czynność Starosty w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów między innymi w odniesieniu do położonych w obrębie [...] działek, których dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2011 r. Po rozpoznaniu skargi Gminy T. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2011 r. uchylił czynność Starosty dotyczącą wykreślenia z ewidencji gruntów Urzędu Gminy jako podmiotu władającego na zasadzie trwałego zarządu lub zarządu działkami ewidencyjnymi położonymi między innymi w granicach obrębu [...] (zmiana [...]). Jak wskazano w uzasadnieniu przywołanego wyroku i na co zwraca uwagę skarżąca w niniejszej sprawie, według ewidencji gruntów przed zakwestionowanymi zmianami Skarb Państwa wpisany był w charakterze samoistnego posiadacza, zaś Urząd Gminy T. jako podmiot, któremu przysługuje trwały zarząd lub zarząd. Po wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków podmiotem ewidencyjnym jest nieustalony właściciel jako samoistny posiadacz. Wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , rozstrzygający w sprawie ze skargi Gminy T. i uchylający czynność Starosty polegającą na wykreśleniu z ewidencji gruntów Urzędu Gminy jako podmiotu władającego na zasadzie trwałego zarządu lub zarządu, jest nieprawomocny. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca Gmina T.. W konsekwencji kwestia wykreślenia dotychczasowego wpisu co do podmiotu ujawnionego w ewidencji gruntów w odniesieniu do działek położonych w obrębie [...], których dotyczy niniejsza sprawa, nie została dotychczas prawomocnie rozstrzygnięta. Natomiast rozstrzygnięcie to ma wpływ na niniejsze postępowanie, którego przedmiot stanowi decyzja o wykazaniu w ewidencji gruntów w stosunku do tych samych działek Gminy T. jako władającego na zasadach samoistnego posiadania. Ocena legalności tej decyzji, podjętej z powołaniem się na przepisy art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 roku Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz §10 ust. 2, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38, poz. 454), zależy bowiem od tego czy i jakie podmioty wpisane są w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek stanowiących przedmiot decyzji, w tym czy i jaki podmiot jest wpisany jako władający. Zatem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygnaturze akt III SA/Lu 425/10. Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy III SA/Lu 425/10. Z tych przyczyn i na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło