III SA/Lu 798/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. J. i R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów dotyczących przebiegu granic działki i powierzchni działek postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, złożył pismo z dnia 20 sierpnia 2014 r. z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący w zakreślonym terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zakreślając, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, zięciem i małoletnią wnuczką. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto i [...] zł netto (wg. decyzji ZUS z dnia [...] r.). W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. [...] m2, dom o pow. ok. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. oraz las o pow. [...] ha (wg. nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r.), budynki służące prowadzeniu działalności rolniczej (stodoła, garaż, budynek gospodarczy) oraz [...] akcji [...] o wartości [...] zł. Córka skarżącego jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy, natomiast zięć skarżącego osiąga dochód z prac dorywczych w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji materialnej. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący w dniu 25 sierpnia 2014 r. uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (polecenie przelewu, k-37 akt sądowych). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi w tej sprawie 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nieposiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecna sytuacja majątkowa i finansowa strony nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dwa domy o pow. [...] m2 i [...] m2, budynki gospodarcze, nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz., nieruchomość leśną o pow. [...] ha fiz., zasoby finansowe na kwotę [...] zł), w związku z czym ze względu na posiadany majątek nie można go uznać za osobę ubogą. Sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, bowiem osiąga stały dochód z emerytury w wysokości [...] zł do wypłaty. Ponadto do dochodu skarżącego należy zaliczyć dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. Ponieważ skarżący nie wykazał wysokości tego dochodu, to kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381) dochód z gospodarstwa rolnego należało wyliczyć przyjmując za podstawę wielkość posiadanych przez skarżącego gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (MP z 2013 r. poz.774), dochód ten wyniósł 2.431 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi zł miesięcznie [...] zł ([...] ha przel. x 2.431 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Wskazać również należy, że z posiadanych gruntów rolnych skarżący może czerpać pożytki (płody rolne), zmniejszając w ten sposób koszty utrzymania. Natomiast wykazane przez skarżącego stałe miesięczne wydatki na utrzymanie konieczne to: energia elektryczna – [...] zł; wywóz śmieci – [...] zł za trzy miesiące (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); wywóz nieczystości – [...] zł; gaz – [...] zł za dwa miesiące (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); woda – [...] zł za trzy miesiące (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); ubezpieczenie ciągnika – [...] zł (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); telefon – [...] zł; leki – [...] zł. Łączne wykazane przez skarżącego wydatki związane z utrzymaniem wynoszą zatem [...] zł. Zatem nawet przy założeniu, że jedynie skarżący opłaca koszty mediów, wywozu śmieci, nieczystości itp. (bez udziału pozostałych pełnoletnich domowników, którzy również są obowiązani do uczestniczenia w kosztach związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego), to z powyższego wyliczenia wynika, że dochody skarżącego (z emerytury i rolnictwa) są ok. dwa razy wyższe niż wykazane przez niego wydatki. Prowadzi to do wniosku, że skarżący może ponieść w przedmiotowej sprawie pozostałe ewentualnie mogące wystąpić na dalszym etapie postępowania koszty sądowe (nieprzekraczające każdorazowo kwoty 100 zł), jak również koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy określonych art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.