III SA/Lu 807/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi "B. C." A. i R. S. Spółki jawnej w L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany terminu wykonania obowiązku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. odmówił zmiany terminu wykonania obowiązku zapewnienia oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy w budynku przy N. w L., wynikającego z decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] marca 2009 r. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia [...] września 2012 r. [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że w toku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2009 r. w spółce [...] Spółka Jawna ul. N. stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie niedopełnienia określonych prawem wymogów higienicznych i zdrowotnych w pomieszczeniach stałej pracy, w tym brak oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy w budynku przy ul. N. w L. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nakazał zapewnić oświetlenie dzienne w pomieszczeniach stałej pracy, w terminie do dnia [...] października 2009 r. Organ odwoławczy ustalił następnie, że Spółka [...] trzykrotnie występowała do Inspektora Sanitarnego w L. o zmianę powyższego terminu. Organ wydał trzy decyzje przychylające się do wniosku spółki. Trzecią decyzją Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. przedłużył termin do wykonania tego obowiązku do dnia [...] lipca 2012 r. W dniu [...] lipca 2012 r. spółka [...] po raz czwarty zwróciła się do organu I instancji o zmianę terminu i wyznaczenie go na drugie półrocze 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. przeprowadził w dniu [...] lipca 2012 r. kontrolę i stwierdził niewykonanie nałożonego na spółkę obowiązku. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił zmiany terminu wykonania obowiązku zapewnienia oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy w budynku przy ul. N. w L. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. podkreślił, że spółka nie kwestionowała obowiązku nałożonego decyzją Państwowego Powiatowego w tym czasie organ I instancji trzykrotnie przychylał się do prośby spółki o przedłużenie terminu wykonania obowiązku z powodu trudnej sytuacji finansowej spółki. Ponownie wnosząc o przedłużenie terminu spółka w istocie podała podobne przesłanki jak poprzednio. W ocenie organu II instancji słuszny interes strony został uwzględniony poprzez kilkakrotne przedłużanie terminów realizacji obowiązku. Organ I instancji odmówił zmiany terminu realizacji obowiązku ze względu na interes społeczny, tj. ochronę zdrowia ludzi. Organ odwoławczy podkreślił, że w interesie społecznym leży ochrona zdrowia obywateli, a w szczególności tych, którzy z racji pełnionej roli społecznej, tj. zatrudnienia jako pracownicy mają ograniczone możliwości wpływania na warunki zdrowotne swojego środowiska pracy. W ocenie organu dalsze przedłużanie terminu realizacji obowiązku bez realnej perspektywy jego wykonania nie realizowałoby celu społecznego, jakim jest zapewnienie ochrony zdrowia pracowników. Natomiast wielokrotnie powielany argument o złej kondycji finansowej spółki nie może świadczyć o słusznym interesie strony. Powyższą decyzję [...] Sółka Jawna zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.) poprzez nierozpoznanie zarzutów odwołania, nieuchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. zmianę terminu wykonania decyzji; 2) art. 155 k.p.a. poprzez uznanie za prawidłową odmowę zmiany terminu wykonania obowiązku, podczas gdy zmiana taka byłaby zgodna z treścią tego przepisu oraz nierozpatrzenie przesłanek określonych w tym przepisie; 3) art. 77 i 80 k.p.a. poprzez zaakceptowanie niezebrania pełnego materiału dowodowego, dowolną ocenę dowodów i pominięcie faktu, że strona podejmuje czynności w celu realizacji obowiązku nałożonego decyzją; 4) art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. zawarła umowę na wykonanie i montaż stolarki okiennej w budynku przy ul. N. w L. w terminie do dnia [...] grudnia 2012 r., co uzasadniało przedłużenie terminu wykonania obowiązku W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nabycie prawa w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć szeroko, a zatem przepis ten obejmuje również sytuację, kiedy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązki (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2008 r., II OSK 1402/07, niepubl.). Przewidziany w art. 155 k.p.a. tryb zmiany decyzji jest nadzwyczajnym sposobem wzruszenia decyzji ostatecznej. Zmiana lub uchylenie decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i prawidłowych. Zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. do decyzji wadliwych może nastąpić jednak tylko wtedy, gdy wady decyzji lub postępowania poprzedzającego jej wydanie nie dają podstawy do jej wzruszenia w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.). Wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. jest możliwe tylko wówczas, gdy za jej zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie istnieją wymienione wyżej przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji publicznej. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06 i z dnia 24 października 2012 r., I GSK 792/11, niepubl.). Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a ma charakter uznaniowy. Oznacza to pozostawienie organowi administracji wyboru rozstrzygnięcia, nie zwalnia go jednak z obowiązku przeprowadzenia postępowania i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy zgodnie z wymogami przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz uzasadnienia decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżona decyzja nie narusza powołanych przepisów. W rozpoznawanej sprawie organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy i poddały go ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisu art. 155 k.p.a. Podzielić należy stanowisko organu, że przedłużenie po raz czwarty terminu wykonania obowiązku zapewnienia oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy w budynku skarżącej spółki nie jest uzasadnione. Zważywszy, że brak oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy stwierdzony został już w marcu 2009 r., a obowiązek zapewnienia właściwego oświetlenia nałożony został decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2009 r. i nie został do dzisiaj wykonany, nie sposób uznać, że słuszny interes strony lub interes społeczny przemawiają za przedłużeniem terminu wykonania obowiązku do drugiego półrocza 2013 r. Podzielić należy również pogląd organów, że powoływanie się przez spółkę na trudną sytuację finansową nie daje podstaw do uznania, że za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony. Podkreślić należy, że organ I instancji trzykrotnie uwzględniał powoływane przez spółkę okoliczności, w tym w szczególności trudną sytuację materialną spółki, przedłużając na wniosek spółki termin wykonania obowiązku, określony w decyzji ostatecznej na dzień [...] października 2009 r. Termin ten został najpierw przedłużony do dnia [...] sierpnia 2010 r. (k. 31 akt adm.), następnie do dnia [...] października 2011 r. (k. 57 akt adm.) i kolejno do dnia [...] lipca 2012 r. (k. 68 akt adm.). Pierwotny nakaz wykonania obowiązku w terminie 7 miesięcy od daty wydania decyzji został zatem wydłużony do trzech lat i 4 miesięcy. Skarżąca spółka miała więc wystarczająco dużo czasu, by podjąć działania mające na celu zapewnienie oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy. Zmiana terminu i wyznaczenie go na drugie półrocze 2013 r., a zatem przedłużenie terminu o kolejny rok słusznie uznane zostało w okolicznościach sprawy za nieuzasadnione. Podzielić należy stanowisko organu, że za zmianą terminu nie przemawia również interes społeczny. Utrzymywanie istniejącego stanu przez kolejny rok, jak tego żąda skarżąca, powoduje utrzymywanie nieodpowiednich warunków pracy, co stoi w sprzeczności z celem społecznym – ochroną zdrowia pracowników i zapewnieniem im właściwych i bezpiecznych warunków pracy. Słusznie również podkreśla organ, że umowa dotycząca zakupu i montażu okien, na którą powołuje się skarżący, nie zmienia dokonanej w tej sprawie oceny interesu strony i interesu społecznego jako przesłanek zmiany decyzji. Jak wynika z akt sprawy, umowa ta zawarta została dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc już po upływie kolejnego terminu wykonania obowiązku. Zauważyć również należy, że umowa ta nie gwarantuje wykonania przez skarżącą obowiązku w określonym terminie. Z akt sprawy nie wynika ponadto, by przed wydaniem decyzji przez organ II instancji rozpoczęto realizację umowy, co nie pozwala na ocenę, że wykonanie obowiązku we wskazanym przez skarżącą terminie jest realne. Brak w konsekwencji podstaw do zakwestionowania stanowiska organu i dokonanej w zaskarżonej decyzji oceny przesłanek zmiany decyzji, określonych w art. 155 k.p.a. Nie sposób również nie zauważyć, że uwzględnienie żądania skarżącej powodowałoby utrzymywanie stanu niezgodnego z prawem przez okres, który pod znakiem zapytania stawiałby wykonanie decyzji ostatecznej z dnia 31 marca 2009 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).