III SA/Lu 823/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. D.od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) z tytułu podatku VAT. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...], orzekającą o wymeldowaniu E. S. z miejsca pobytu stałego pod adresem ul. [...], S. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Pismem z dnia [...] maja 2013 r. B. M., właścicielka budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S., wniosła o wymeldowanie z tego adresu E. S. W toku postępowania odbyły się trzy rozprawy administracyjne: w dniu [...] czerwca 2013 r., w której uczestniczyli B. M. i E. S. oraz świadkowie K. J., S. S., A. K., R. S. i M. D., w dniu [...] lipca 2013 r., w której uczestniczyli B. M. i E. S. oraz świadkowie B. S., Z. M. i K. J. oraz w dniu [...] lipca 2013 r., w której uczestniczyli B. M. i E. S. oraz świadek T. K. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...] Wójt Gminy S. orzekł o wymeldowaniu E. S. z miejsca pobytu stałego pod adresem ul. [...], S. W wyniku złożonego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że E. S. jest zameldowany na pobyt stały w S. przy ul. [...] w budynku mieszkalnym, znajdującym się na terenie nieruchomości zabudowanej będącej własnością B. M. W spornym lokalu mieszkalnym skarżący zamieszkiwał do 2007 roku, tzn. do chwili opuszczenia tego lokalu i przeprowadzenia się do budynku gospodarczego nie posiadającego odrębnego numeru porządkowego nieruchomości, położonego na tej samej posesji co budynek mieszkalny. Powyższy fakt potwierdza wezwany przez organ instancji na rozprawę administracyjną świadek S. S. oraz inni świadkowie: R. S., A. K. i Z. M., którzy potwierdzają, że skarżący przeprowadził się z budynku mieszkalnego do gospodarczego, jednak nie określają dokładnej daty tego zdarzenia. Fakt ten przyznał również skarżący w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji oraz w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] czerwca 2013 r. i [...] lipca 2013 r. na rozprawie administracyjnej. Wojewoda L. wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej: ustawa o ewidencji ludności, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w lokalu mieszkalnym pod adresem S., ul [...] nie ma rzeczy osobistych skarżącego, że skarżący od 2007 r. nie korzysta z urządzeń znajdujących się w tym lokalu, nie nocuje w nim oraz nie spędza w nim wolnego czasu, a zatem jego centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Organ podniósł, że skarżący nie skorzystał także z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do przedmiotowego lokalu W ocenie organu, opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i było dobrowolne. Skarżący co prawda mieszka w pomieszczeniach budynku gospodarczego sąsiadującego z budynkiem mieszkalnym, w którym jest zameldowany na pobyt stały, położonym na terenie działki stanowiącej własność B. M., jednakże powyższa sytuacja w rzeczywistości sprowadza się tylko do przebywania na terenie nieruchomości. Samo przebywanie na terenie nieruchomości, w tym przypadku zamieszkiwanie w budynku gospodarczym, nie oznacza jednak przebywania w lokalu, określonej miejscowości, który posiada adres w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: S. S., A. K. i R. S. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w miejscu zamieszkania znajdują się rzeczy osobiste skarżącego, a ponadto pod ten adres jest doręczana mu wszelka korespondencja. Skarżący wskazał również, że od 2007 roku przebywał i mieszkał w budynku gospodarczym znajdującym się na nieruchomości stanowiącej własność B. M. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Powyższa kontrola jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądu decyzji, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to m.in., że w granicach danej sprawy sąd dokonuje wyłącznie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. dotycząca wymeldowania E. S. z miejsca pobytu stałego. Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (D.U. 2006. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Osoba nieposiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem (prawo własności, inne prawa majątkowe) może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej. Zameldowanie i wymeldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, czemu sprzeciwia się utrzymywanie fikcji meldunkowej. Podstawowa dla wymeldowania przesłanka opuszczenia miejsca stałego (czasowego) pobytu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Trwałość opuszczenia lokalu oznacza przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, bądź dorozumiany – przez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Opuszczenie lokalu nie ma charakteru dobrowolnego, jeżeli osoba, której taka decyzja ma dotyczyć, została zmuszona do opuszczenia lokalu, przy czym jednak podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu. A contrario – zaniechanie podjęcia środków prawnych w celu obrony praw do przebywania w lokalu świadczy o dorozumianej woli rezygnacji z zamieszkania pod wskazanym adresem. Z powyższego wynika, że wymeldowanie powinno nastąpić w sytuacji, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, w niniejszej sprawie kwestię tę wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. organ drugiej instancji wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów przyjął, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zamieszkania. Rozważania organu są przekonujące i odzwierciedlają logiczny tok rozumowania oraz wyjaśniają przesłanki, jakimi kierowały się organy dokonując oceny materiału dowodowego sprawy. Na skutek złożonego w dniu [...] maja 2013 r. wniosku o wymeldowanie skarżącego ze spornego budynku organ przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której przesłuchał strony i świadków (S. S., A. K., R. S. i M. D., B. S., Z. M. i K. J. i T. K.), oraz dopuścił dowód z pisemnych wyjaśnień stron. Z akt sprawy wynika, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. usytuowane są dwa budynki – mieszkalny i gospodarczy. Zeznania świadków, jak i samego skarżącego potwierdzają, że od kilku lat nie mieszka on w budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. [...] w S. Skarżący sam przyznał, że od 2007 r. jedynie sporadycznie zamieszkuje w budynku gospodarczym, zaadaptowanym na potrzeby mieszkaniowe, położonym na nieruchomości, nieposiadającym odrębnego numeru porządkowego, w którym przechowuje część swoich rzeczy. W domu pod adresem [...] w S. nie ma jego rzeczy osobistych. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, potwierdza, że skarżący nie korzysta z urządzeń znajdujących się w tym budynku, nie nocuje w nim oraz nie spędza w nim wolnego czasu. Skarżący od czasu opuszczenia lokalu nie podejmował roszczeń cywilnoprawnych, przed wydaniem decyzji o jego wymeldowaniu (co sam potwierdził na rozprawie administracyjnej w dniu [...] czerwca 2013 r.), a taka sytuacja jest równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Powyższe ustalenia dowodzą, że E. S. opuścił miejsce stałego zameldowania w 2007 r., co było spowodowane konfliktem z byłą konkubiną, a następnie brakiem dostępu do przedmiotowego lokalu. W budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. zamieszkuje wyłącznie B. M. z synem, wnioskująca o jego wymeldowanie. Taki stan faktyczny znajduje również potwierdzenie w protokołach rozpraw administracyjnych przeprowadzonych w dniach [...] czerwca 2013 r., [...] lipca 2013 r. oraz [...] lipca 2013 r. Co prawda skarżący sporadycznie mieszka w budynku gospodarczym znajdującym się na terenie nieruchomości, jednakże powyższa sytuacja w rzeczywistości sprowadza się tylko do przebywania na terenie nieruchomości. Samo jednak przebywanie na terenie nieruchomości, w tym przypadku zamieszkiwanie w budynku gospodarczym, nie oznacza przebywania w lokalu, w określonej miejscowości, który posiada adres w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności. W świetle powyższego w ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, co oznaczało spełnienie przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).