III SA/Lu 84/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: I.Przyznać Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Mając na względzie aktualną sytuację materialną i rodzinną strony skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Jak wynika z informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się: emerytura strony w kwocie [...] zł oraz renta męża w kwocie [...] zł. W odniesieniu do posiadanego majątku skarżąca wykazała we wniosku, że posiada dom o pow. [...] m2, oraz nieruchomość rolną o pow. [...] arów. Poza tym nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Natomiast po stronie stałych miesięcznych wydatków strona wykazała następujące pozycje: gaz – [...] zł; woda [...] zł; raty pożyczki spłacanej przez stronę – [...] zł i [...] zł; wywóz śmieci [...] zł kwartalnie (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); energia – [...] zł za dwa miesiące (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); rata pożyczki spłacanej przez męża – [...] zł. Skarżąca podała również że mąż ponosi wydatki na leki, nie wskazała jednakże ich wysokości. Zatem łączna kwota wykazanych przez stronę miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem koniecznym rodziny strony wynosi – [...] zł. W tym miejscu podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). W przedstawionej sytuacji jednoczesne uiszczenie wykazanych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego ([...] zł), kosztów bieżącego utrzymania (zakup żywności, środków higieny itp.), które choć niewyrażone kwotowo skarżąca niewątpliwie musi ponosić oraz opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata (łącznie [...] zł) spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty ze względu na konieczność jednorazowego uiszczenia, w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy strony. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia związanych z tym należności, choćby w części, a w tym celu gromadzić potrzebne środki z dochodów bieżąco uzyskiwanych. W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna sytuacja materialna strony nie należy do skrajnie trudnych, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przeciętny standard życia mieszkańców regionu. Strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, ponadto skarżąca i jej małżonek posiadają własne stałe źródła dochodów, dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji poniesienie kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia przesłanek do całkowitego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.