III SA/Lu 85/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi D. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej, kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu oddala skargę Decyzją z dnia 15 stycznia 2009 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zmianami), art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 4, str. 307 – dalej jako WKC), art. 181 lit. a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 6, str. 3, dalej jako RWKC), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 3 listopada 2008 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr 302010-47-595/2008/JN z dnia 29 października 2008 r. określającej wartość celną, kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu - Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 23 października 2008 r. D.J., prowadząca działalność jako P.H.U. F. w L., dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki S., rok produkcji 2006 r., pojemność silnika 2457 cm3. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek nr 21639 z dnia 20 października 2008 r., określający wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 4.000 CHF, oraz fakturę za usługi transportowe. W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art. 68 WKC, organ celny nabrał wątpliwości co do faktycznej wartości celnej sprowadzonego samochodu. W wyniku analizy cen katalogowych pojazdów opublikowanych w informatorze rynkowym Eurotax Glass's CH 2008 PW-CH 10/2008 ustalono, iż na rynku szwajcarskim cena samochodu marki S., rok produkcji 2006 r., pojemność silnika 2457 cm3 wynosiła 21.800 CHF. W związku z powyższym wszczęto z urzędu postępowanie celne w celu ustalenia rzeczywistej wartości celnej sprowadzonego samochodu. Zgodnie z art. 178 ust. 4 RWKC Naczelnik Urzędu Celnego w L. wezwał Stronę do przedstawienia uzupełniających informacji, które uwiarygodniłyby zadeklarowaną wartość celną. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła ocenę techniczną nr 78/X/08 z dnia 24 października 2008 r. sporządzoną przez biegłego sądowego w zakresie wycen samochodów, ciągników i maszyn rolniczych – A. W. Według rzeczoznawcy wartość rynkowa brutto samochodu po uwzględnieniu stosownych korekt, określona na dzień wykonania opinii wynosiła 30.200 zł. Decyzją z dnia 29 października 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. zakwestionował zadeklarowaną wartość celną samochodu ustalając ją na podstawie art. 31 WKC (metodą "ostatniej szansy"). Jako podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową samochodu określoną w ocenie technicznej nr 78/X/08, tj. kwotę 30.200 zł. Wartość tę pomniejszono kolejno o zwyczajową marżę (10%), cło (10%), podatek akcyzowy (13,6%), podatek VAT (22%). W wyniku kalkulacji otrzymano kwotę 18.009 zł, która stanowi równowartość 7.987,70 CHF. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe. Skarżąca wyjaśniła, że za samochód w dniu 20 października 2008 r. zapłaciła gotówką kwotę 4.000 CHF, zgodnie z rachunkiem przedłożonym do zgłoszenia celnego, nie może więc przedstawić bankowego dowodu zapłaty, zaś sprzedawca prześle bezpośrednio do Izby Celnej potwierdzenie wpłaty gotówki z tytułu zakupu przedmiotowego pojazdu. W dniu 20 listopada 2008 r. do Izby Celnej wpłynęła kopia rachunku nr 21639 z dnia 20 października 2008 r. z adnotacją o wpłacie przez P.H.U. F. w dniu 20 października 2008 r. kwoty 4.000 CHF gotówką. Oświadczenie o otrzymaniu powyższej kwoty opatrzono pieczęcią i podpisem w imieniu A. GmbH. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile to jest konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33. Zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego, dla lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane, jako warunek sprzedaży przywożonych towarów, przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej, celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Artykuł 181 lit. a RWKC stanowi, iż w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 Kodeksu celnego, to nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości, o których mowa powyżej, to zgodnie z artykułem 178 ust. 4 RWKC mogą zażądać przedstawienia uzupełniających informacji, które uwiarygodnią zadeklarowaną wartość celną. Jeżeli przedłożone przez importera dokumenty nie rozwiewają wątpliwości organu celnego, należy poinformować o nich importera na piśmie (na jego wniosek) i zapewnić mu możliwość udzielenia odpowiedzi. Jest to ewentualna dodatkowa dla importera możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości organu celnego i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Jeżeli w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, wątpliwości nie zostaną usunięte, organ celny wydaje decyzję, w której ustala wartość celną metodą zastępczą. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej zachodzi konieczność ustalenia tej wartości zgodnie z metodami określonymi w art. 30 - 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, organ celny stwierdził, że wartość celna pojazdu wynikająca z faktury była zaniżona w stosunku do ceny tego typu pojazdu oferowanego na rynku szwajcarskim. Cena samochodu marki S., rok produkcji 2006 r., pojemność silnika 2457 cm3 zgodnie z katalogiem Eurotax Glass's CH 2008 PW-CH 10/2008 wynosiła 21.800 CHF. Biorąc pod uwagę rynkową wartość na rynku szwajcarskim tej marki pojazdów w wysokości 21.800 CHF, organ uznał, że wartość 4.000 CHF zadeklarowana przez importera jest zaniżona. Z oceny technicznej dołączonej przez Stronę wynika, iż samochód kwalifikuje się do naprawy, stopień uszkodzeń określono na 40%. Pomimo uszkodzeń samochodu opisanych w ocenie technicznej, zadeklarowana wartość samochodu znacznie odbiega od wartości rynkowej podobnego samochodu w kraju eksportu określonej według katalogu. Organ celny miał więc uzasadnione wątpliwości czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna 4.000 CHF stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą sumę określoną w artykule 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę zakwestionowania wiarygodności dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku nr 21639 z dnia 20 października 2008 r. na kwotę 4000 CHF w zakresie uwidocznionej na niej ceny transakcyjnej. Odnosząc się do dowodu w postaci kopii rachunku nr 21639 z dnia 20 października 2008 r. zawierającego adnotację z pieczęcią i podpisem w imieniu A. GmbH o wpłacie przez P.H.U. F. w dniu 20 października 2008 r. kwoty 4.000 CHF gotówką, Dyrektor Izby Celnej omówił wiarygodności temu dokumentowi. Biorąc pod uwagę ceny tego typu pojazdów na rynku szwajcarskim, istnieją poważne wątpliwości, że kwota 4.000 CHF stanowi całkowitą płatność za sprowadzony samochód. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Urzędu Celnego w L. prawidłowo ustalił wartość celną importowanego samochodu zastępczą metodą ustalania wartości celnej towarów, tzw. metodą "ostatniej szansy" określoną w art. 31 ust. 1 WKC na kwotę 18.009 zł (7.987,70 CHF). Do obliczenia wartości celnej przyjęto cenę rynkową 30.200 zł na podstawie oceny technicznej nr 78/X/08 z dnia 24 października 2008 r. tj. kwotę 30.200 zł uwzględniającej stosowne korekty. Następnie wartość tę pomniejszono odliczając kolejno 10% marży, 10% cła, 13,6% podatku akcyzowego, 22% podatku VAT. Skarżąca wniosła na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której podnosi, że organ celny oparł się jedynie na analizie cen katalogowych na rynku szwajcarskim pojazdów nieuszkodzonych. Ponadto organ odmówił wiarygodności dokumentowi w postaci przedstawionej przez kontrahenta skarżącej kopii rachunku nr 21639 z dnia 20 listopada 2008 r. z adnotacją, pieczęcią i podpisem A. GmbH o wpłacie dokonanej przez P.H.U. F. w dniu 20 października 2008 r. gotówki kwoty 4.000 CHF. Odmawiając wiarygodności temu dokumentowi organ celny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów powinien należycie to uzasadnić. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny wyłącznie w aspekcie jego zgodności z prawem i może go wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.).. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, jak wskazały to organy celne, że metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Jeżeli jednak organy mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, to mogą odstąpić od stosowania tej metody, co wynika wprost z art. 181a RWKC. Ocenić zatem należy, czy ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadniał zastosowanie przez organy celne art. 31 WCK w zw. z art. 181a RWKC. Skoro wartość tego pojazdu ustalona przez biegłego, przy uwzględnieniu stopnia zużycia, uszkodzenia oraz po odliczeniu ciężarów fiskalnych wynosi ok. 40 % wartości pojazdu nieuszkodzonego, a pojazd nieuszkodzony na rynku szwajcarskim kosztuje ok. 21.800 CHF, to jego wartość transakcyjna powinna wynosić ok. 8700 CHF, a więc ponad dwukrotnie więcej niż deklarowana przez skarżącą wartość transakcyjna – 4.000 CHF. Mając na względzie nawet to, ze wartość takiego pojazdu w Szwajcarii musi być niższa niż w Polsce, żeby opłacalne było jego sprowadzanie, nie ma wystarczających argumentów dla uzasadnienia tak niskiej ceny transakcyjnej pojazdu, jak deklarowana przez skarżącą. Taka sytuacja w ocenie Sądu może rodzić wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Oczywiste jest, że pojazd uszkodzony jest mniej wart, niż pojazd nieuszkodzony. Rację ma skarżąca twierdząc, że gdyby organ celny oparł się w postępowaniu wyjaśniającym jedynie na porównaniu ceny transakcyjnej uszkodzonego pojazdu i cen katalogowych pojazdu nieuszkodzonego, bo takie porównanie byłoby wadliwe, bowiem nieznany byłby wskaźnik, o jaki należy obniżyć wartość katalogową pojazdu ze względu na jego indywidualne uszkodzenie. Jednak stopień dodatkowej utraty wartości został wskazany w wycenie pojazdu dokonanej przez biegłego, której skarżąca nie kwestionuje. Około dwukrotna różnica miedzy tak ustaloną ceną a deklarowana wartością transakcyjną uzasadnia wątpliwości organów celnych. W tej sytuacji treść art. 181 lit. a RWKC pozwala na ustalenie wartości celnej importowanego towaru z pominięciem metody wartości transakcyjnej. Powyższych wątpliwości nie usuwa oświadczenie drugiej strony transakcji o cenie (4.000 CHF) zapłaconej za pojazd przez skarżącą. Organ celny nie musi udowadniać, że dokument ten zawiera nieprawdzie oświadczenie. Istotne jest, że wskazana przez obie strony transakcji cena budzi wątpliwości, które są uzasadnione okolicznościami sprawy. Wątpliwości te stanowią podstawę jedynie do podważenia zadeklarowanej ceny transakcyjnej i zastosowania innej kolejności metod zwykle stosowanych do ustalenia wartości celnej towaru, przy czym każda z tych metod ma na celu zachowanie obiektywizmu wyceny. Skarżąca nie kwestionuje zaś wyniku wyceny dokonanej metodą ostatniej szansy, ani stosowania tej właśnie spośród innych pozostałych metod, lecz samo zastosowanie innej metody niż transakcyjna. Końcowo wspomnieć tylko należy, że zastosowanie przez organ akurat metody "ostatniej szansy" jest usprawiedliwione, bowiem stosowanie innych metod w stosunku do używanego pojazdu, który w dodatku jest uszkodzony, byłoby praktycznie niemożliwe, tak jak niemożliwe jest znalezienie pojazdu o identycznym stopniu zużycia i uszkodzenia (zob. szerzej w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 20 listopada 2007 r. I GSK 142/07). Zarzuty skarżącej są zatem niezasadne. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.