III SA/Lu 859/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-08-11

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy jedynie w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, mimo trudności, nie jest na tyle wyjątkowo trudna, aby uniemożliwiała poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiada stały dochód z renty, majątek oraz środki pozwalające na pokrycie pozostałych kosztów sądowych. Jednakże, aby nie narazić go na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, gdyż koszty profesjonalnego pełnomocnika stanowią większe obciążenie niż koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą niepracującą, utrzymującą się z renty, posiadającą majątek w postaci udziałów w nieruchomościach. Referendarz sądowy rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego oraz koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu postanawia: I. Przyznać J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 lipca 2015 r. złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ponieważ jest osobą niepracującą i utrzymuje się z renty z tytułu [...] niezdolności do pracy w kwocie [...] zł. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład ich majątku wchodzi udział w [...] części domu o pow. [...] m2 oraz udział w [...] części w gruncie rolnym o pow. [...] m2. Ponadto żona skarżącego posiada udział w [...] części mieszkania o pow. [...] m2. Skarżący podniósł, że ze względu na stan zdrowia ([...]), nie jest w stanie podjąć pracy. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Podnieść należy, że na dzień przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. 21 lipca 2015 r., skarżący uiścił wymagany wpis sądowy od wniesionej skargi. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi) nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i [...] zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. W ocenie referendarza jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, bowiem poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, stały dochód z tytułu renty, posiada majątek w postaci udziału w nieruchomości budynkowej i gruntowej. Skarżący pobiera rentę w wysokości [...] zł, a jego małżonka wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi zatem [...] zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, a poniesienie pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, które nie są wymagane na tym etapie prowadzenia sprawy i w zależności od wyniku sprawy mogą, ale nie muszą wystąpić, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło