III SA/Lu 870/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w zakresie wniosku W. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia [...] maja 2013 r. W. H. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym na wezwanie Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Oświadczył, że w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 88 m2 zniszczony w wyniku awarii sieci wodociągowej, mieszkanie o powierzchni 39 m2 (odrębna własność) oraz nieruchomość rolna o pow. 2,51 ha, która według oświadczenia strony jest zaniedbana i nieużytkowana. Dochód skarżącego stanowi emerytura w kwocie 3132 zł brutto miesięcznie. Skarżący podał, że koszty utrzymania wynoszą: czynsz - 6720 zł rocznie, energia elektryczna -2400 zł rocznie, woda - 800 zł rocznie, telefon 2500 zł rocznie, abonament RTV - 480 zł rocznie. Dodał, że posiada zadłużenie z tytułu opłat mieszkaniowych w kwocie 5000 zł oraz zadłużenia w banku oraz osób fizycznych. Ponadto ponosi koszty dojazdów i opłat spowodowane przewlekłością postępowania zawisłego przez Sądem Pracy (9600 zł rocznie) oraz koszty leczenia (2400 zł rocznie). Postanowieniem z 12 lipca 2013 r., III SA/Lu 870/12, referendarz sądowy WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego, do którego dołączył dodatkowe dokumenty: informację Spółdzielni Mieszkaniowej "C." z [...] kwietnia 2013 r. o wysokości zaległości – 3585,77 zł, umowy pożyczek zaciągniętych w Banku ., Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej oraz harmonogramy spłat pożyczek, umowę karty kredytowej, decyzję Wójta Gminy w sprawie wymiaru podatku rolnego i leśnego na rok 2011. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (vide postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11) bądź osobom posiadającym dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (vide postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10). Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazać należy, że ze złożonego wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 88 m2, mieszkanie o powierzchni 39 m2 (odrębna własność) oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,51 ha. Dochód skarżącego stanowi emerytura w kwocie 3132 zł brutto miesięcznie. Skarżący podał, że koszty utrzymania wynoszą: czynsz - 6720 zł rocznie, energia elektryczna -2400 zł rocznie, woda - 800 zł rocznie, telefon 2500 zł rocznie, abonament RTV - 480 zł rocznie. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stały dochód z tytułu emerytury w wysokości 3132 zł brutto miesięcznie. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący nie wykazał jakie są jego rzeczywiste miesięczne bieżące wydatki i koszty utrzymania w gospodarstwie domowym, nie przedstawił żadnych faktur i rachunków w tym zakresie. Skarżący podał roczne koszty utrzymania, nie wyjaśniając czy są to koszty prognozowane czy wyliczone na podstawie lat poprzednich. Nadesłane przez skarżącego dokumenty (harmonogramy spłat pożyczek) świadczą o tym, że spłaca on miesięczne raty. W tym kontekście podnieść należy, że fakt udzielenia skarżącemu kredytu i pożyczek świadczy o jego dobrej sytuacji finansowej i istniejących zdolnościach płatniczych do spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych. Ponadto podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, gdyż koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Podnieść również należy, że z informacji Spółdzielni Mieszkaniowej "C." z [...] kwietnia 2013 r. wynika, że skarżący spłaca zaległości w opłatach za mieszkanie (wpłata 1500 zł w dniu 22 marca 2013 r.). Powyższe nie daje podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonych okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.