III SA/Lu 871/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: I. Przyznać D. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył pismo z dnia 6 grudnia 2013 r., w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zakreślając w nim, iż domaga się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie uiścić jakiejkolwiek opłaty sądowej, ponieważ jest osobą bezrobotną i nie może znaleźć pracy. W dalszej części urzędowego formularza wykazał, że wraz z żoną, która pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej przynoszącej miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenia. Z nadesłanego zaświadczenia urzędu pracy wynika, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...] r. W piśmie z dnia 24 stycznia 2014 r. skarżący oświadczył, że mieszkanie w którym zamieszkuje stanowi niepodzielony składnik majątku wspólnego z pierwszą żoną. Z przedstawionej kserokopii księgi przychodów i rozchodów za okres październik-grudzień 2013 r. wynika, że w październiku 2013 r. żona skarżącego w prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości [...] zł (przychody [...] zł, wydatki [...]), w listopadzie 2013 r. działalność ta przyniosła zysk w wysokości [...] zł (przychód [...] zł, wydatki [...] zł), a w grudniu 2013 r. zysk w wysokości [...] zł (przychody [...], wydatki [...] zł). Ogółem za 2013 r. przychód z prowadzonej działalności wyniósł [...] zł, a wydatki [...] zł. Z wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika, że za okres od 1 października do 30 grudnia 2013 r. widniało saldo ujemne (-[...] zł na dzień 30 grudnia 2013 r.). Z kolei z przedłożonych wyciągów z rachunku depozytowego żony skarżącego wynika, że w okresie od 6 września 2013 r. do 5 stycznia 2014 r. dokonano jednej operacji bankowej – wpłaty kwoty [...] zł. Odnośnie ponoszonych wydatków na utrzymanie konieczne skarżący w oświadczeniu z dnia 24 stycznia 2014 r. podał, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, media) wynoszą średnio [...] zł miesięcznie, zaś przeciętne wydatki na żywność i środki czystości [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej skarżący złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jeszcze w dwóch sprawach (III SA/Lu 869/13; I SA/Lu 870/13). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty sądowe w pozostałych sprawach, w których złożone zostały wnioski o przyznanie prawa pomocy kształtują się identycznie. Łączny koszt wpisów sądowych od wniesionych skarg, w sprawach w których skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy wynosi 600 zł. Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych w pozostałych sprawach, w których wniósł o przyznanie prawa pomocy), stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłane dokumenty stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (jest współwłaścicielem mieszkania o pow. [...] m2), nie ma nikogo na utrzymaniu. Skarżący jest wprawdzie zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie uzyskuje dochodów, jednakże przy ocenie jego możliwości płatniczych należy brać pod uwagę dochody żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym kontekście należy podkreślić, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z której roczny przychód za 2013 r. wyniósł [...] zł, zaś dochód (przy wydatkach rzędu [...] zł) – [...] zł. Zatem średni miesięczny dochód z prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...] zł. W tej sytuacji uiszczenie pozostałych kosztów sądowych (nie przekraczających każdorazowo 100 zł), które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.