III SA/Lu 892/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. W. na rozstrzygnięcie Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Pismem z dnia [...] września 2013 r., znak: [...],[...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (LAWP) poinformowała W. W. o odrzuceniu wniosku nr X o dofinansowanie projektu pt. "Zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstwa przez realizację innowacyjnej inwestycji" złożonego w ramach konkursu 08/RPOWL/1.2/2012 - I Oś Priorytetowa, Działanie 1.2 RPO WL 2007-2013, ze względu na niespełnienie kryterium merytorycznego oceny techniczno-ekonomicznej. Zdaniem LAWP w przedmiotowej sprawie doszło do nieuprawnionego podziału projektu poprzez zgłoszenie do konkursu 08/RPOWL/1.21/2012 dwóch odrębnych wniosków o dofinansowanie ( X oraz Y ) dotyczących w istocie jednego zamierzenia. W rozstrzygnięciu protestu z dnia [...] października 2013 r. [...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości, uznała złożony przez skarżącego protest za niezasadny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu Agencja wskazała, że pierwsza z aplikacji przedłożona została przez przedsiębiorstwo działające pod firmą W. W., prowadzone w formie podlegającej wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), którego siedziba mieści się pod adresem K. [...], [...] H. Druga została zgłoszona do konkursu przez M. P. Sp. z o.o. z siedzibą K. [...],[...] H., pozostającą pod całkowitą i wyłączną kontrolą małżonków – W. W. (poprzez sprawowanie funkcji prezesa zarządu spółki oraz kontrolowanie połowy udziałów o łącznej wartości 138000 zł) oraz W. W. (poprzez kontrolowanie połowy udziałów o łącznej wartości 138000 zł). Oba opisywane podmioty gospodarcze świadczą usługi w zakresie produkcji wyrobów tartacznych, opakowań drewnianych oraz pozostałych wyrobów z drewna, a ponadto korzystają wspólnie z bazy, położonej na terenie nieruchomości należącej do M. Sp. z o.o. (działka nr 6/4 nabyta od W. W.) oraz W. W. (działki nr 6/3 oraz 6/5 użytkowane przez przedsiębiorstwo W. W. na podstawie umowy dzierżawy - Zał. nr 14 do wniosku o dofinansowanie). Wskazane przedsiębiorstwa należą także do Związku producentów i eksporterów palet drewnianych w Polsce oraz świadczą usługi na rzecz tego samego kręgu odbiorców, o czym świadczy w szczególności bliźniacza treść pkt B1a) oraz B1c) Biznes Planu obu złożonych w konkursie wniosków o dofinansowanie. Każde z opisywanych przedsiębiorstw w pkt C6 Biznes Planu powołuje się na doświadczenie oraz wykształcenie W. W. oraz R. W., jako kadry zaangażowanej w realizację projektu. Oba zamierzenia zgłoszone do konkursu zawierają deklarację wprowadzenia do oferty przedsiębiorstwa ulepszonych produktów w postaci palet niecertyfikowanych, palet certyfikowanych normą typu EURO/EPAL oraz palet certyfikowanych świadectwem fitosanitarnym. W obu rozpatrywanych wnioskach o dofinansowanie znajdują się także jednakowe - poza jednym akapitem pkt D2 b) Biznes Planu - opisy strategii marketingowej projektu. Dodatkowo z dokumentów przedłożonych na dowód wykonalności finansowej zamierzenia opisanego we wniosku nr X wynika, iż środki udokumentowane przez przedsiębiorstwo W. W. pochodzą niemalże w całości od M. Sp. z o.o., a W. W. ustanowiony został jako osoba upoważniona do kontaktów z LAWP w ramach obu wniosków o dofinansowanie. Zakres wydatków zaplanowanych w ramach obu zamierzeń wskazuje jednoznacznie, iż stanowią one w istocie - wbrew twierdzeniu protestu - wzajemnie uzupełniające się elementy linii produkcyjnej, przy pomocy której oba podmioty będą wytwarzać takie same produkty. W ocenie organu oba przedsiębiorstwa stanowią w istocie jedną jednostkę gospodarczą, funkcjonującą jako dwa formalnie odrębne podmioty prawne, realizującą spójną strategię zmierzającą do osiągnięcia, w wyniku realizacji zamierzeń zgłoszonych do konkursu, jednego, wspólnego celu. Oba podmioty, dla celów udzielania pomocy publicznej, traktować należy jako jedno przedsiębiorstwo, co potwierdza wykładnia Załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych, Dz. U. UE L z dnia 9 sierpnia 2008 r., dalej: Rozporządzenie 800/2008. Zdaniem LAWP o powyższym świadczy również fakt, że oba wnioski, jak i środki odwoławcze wobec ich negatywnej oceny, zostały podpisane przez tę samą osobę – W. W. Zarzut skarżącego, iż oceniający nie wykazali niepodzielności ekonomicznej projektu, zaś badanie powyższego zagadnienia winno odwoływać się do analizy powiązań technicznych, funkcjonalnych oraz strategicznych między komponentami projektu jest niezasadny bowiem obie aplikacje mają w znaczącym stopniu zbieżną treść, zamierzenia zostały opisane w tożsamy sposób, bez przedstawienia dostatecznych danych wskazujących na ich odrębność. Ponadto, elementem realizacji obydwu zamierzeń były środki trwałe składające się na dwie linie produkcyjne, o zbliżonej wartości, formalnie niepowiązane technicznie, jednak umożliwiające lokowanie produktów na tym samym rynku. Agencja zweryfikowała legalność udzielenia pomocy publicznej w warunkach przedstawienia przez to samo przedsiębiorstwo dwóch aplikacji, dotyczących zamierzeń o tożsamym charakterze, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie i uznała, że projekt został scharakteryzowany we wniosku o dofinansowanie oraz załącznikach w sposób umożliwiający identyfikację jego zgodności z zasadami pomocy publicznej. Pomoc publiczna jest bowiem co do zasady zakazana i ma być traktowana jako zjawisko wyjątkowe, a LAWP zobowiązana jest do weryfikacji, czy określony wnioskodawca (lub wnioskodawcy), nie dążą do obejścia zasad udzielania wsparcia publicznego. Przedstawienie w konkursie przez jeden podmiot (w rozumieniu prawa pomocy publicznej) dwóch zamierzeń o tożsamym charakterze, dotyczących produktów lokowanych na tożsamym rynku, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie, dawało podstawy do ustalenia, że doszło do podziału projektu w celu uzyskania nadmiernego, przewyższającego maksymalny próg określony dla Działania 1.2, dofinansowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu protestu zarzucono: I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia protestu w zakresie następujących okoliczności: 1) błędne przyjęcie, że M. P. sp. z o.o. z siedzibą w K. i W W prowadzą jedno przedsiębiorstwo, podczas gdy spółka kapitałowa i osoba fizyczna to oddzielni przedsiębiorcy prowadzący oddzielne przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego; 2) błędne przyjęcie, że projekty złożone przez M. P. sp. z o.o i W. W. są jednym projektem podzielonym sztucznie na dwa projekty, podczas gdy M. P. sp. z o.o. przedstawiła projekt zakupu i uruchomienia urządzenia do wstępnej obróbki drewna w stanie okrągłym, a W. W. projekt zakupu i uruchomienia urządzenia do automatycznego zbijania palet, zaś urządzenia te w aspekcie technicznym i technologicznym funkcjonują oddzielnie produkując odmienny produkt finalny. II. naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przez nierówne traktowanie przedsiębiorców i odmówienie im pomocy publicznej według kryterium powiązań personalnych (rodzinnych), które nie są zakazane i nie mają wpływu na realizację wnioskowanych projektów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że W. W. jest jednoosobowym przedsiębiorcą, zaś M. P. sp. z o.o. spółką kapitałową - osobą prawną, co wyklucza ich jednopodmiotowość. W. W. i M. P. sp. z o.o. prowadzą oddzielne przedsiębiorstwa obejmujące oddzielne ich składniki także w znaczeniu przedmiotowym, określonym wart. 551 k.c. Skarżący podniósł, że bliskość położenia zakładów głównych tych przedsiębiorstw oraz kooperacja między nimi nie powoduje, iż przez to stają się jednym przedsiębiorstwem. Ponadto, aspektem rozróżniającym palety, które mają być wytwarzane w ramach obydwu zamierzeń, jest sposób przetworzenia drewna. Nie stanowią one elementów jednej linii technologicznej. W ocenie skarżącego geograficzne sąsiedztwo i kooperacja między przedsiębiorcami nie przesądza, iż miałaby być to jedna jednostka organizacyjna czy majątkowa. Projektowane przedsięwzięcia są różne, bowiem dotyczą odmiennych procesów produkcyjnych przerobu drewna i produkcji drzewnej. Jedyną przesłanką negatywnego rozstrzygnięcia protestu pozostaje fakt, iż W. W. jest wspólnikiem w M. P. sp. z o.o. i pełni w tej spółce funkcje prezesa zarządu, zaś drugim wspólnikiem tej spółki jest W. W. - bratowa W. W. W odpowiedzi na skargę [...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem odrzucenie wniosku o dofinansowanie nr X pt. "Zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstwa przez realizację innowacyjnej inwestycji", złożonego w związku z ogłoszeniem przez LAWP konkursu Nr 08/RPOWL/1.2/2012, nie narusza prawa. Ogłoszenie konkursu nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.), dalej: ustawa o polityce rozwoju. Ustawa ta przewiduje możliwość dofinansowywania ze środków publicznych projektów wyłonionych w drodze konkursów, organizowanych w ramach programów operacyjnych (art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 29 ust. 1 ustawy). Jak wynika z akt sprawy, zgłoszony przez W. W. wniosek o dofinansowanie został odrzucony ze względu na niespełnienie kryterium merytorycznego oceny techniczno-ekonomicznej. Agencja uznała, że projekt nie spełnia kryterium: "Projekt został scharakteryzowany we wniosku o dofinansowanie oraz załącznikach w sposób umożliwiający identyfikacje jego zgodności z zasadami pomocy publicznej" ponieważ w sprawie doszło do nieuprawnionego podziału projektu poprzez zgłoszenie do konkursu dwóch odrębnych wniosków o dofinansowanie: X oraz Y, dotyczących w istocie jednego zamierzenia. Sąd podziela stanowisko Agencji, że kluczowym dla niniejszej sprawy jest ustalenie, czy wnioskodawca, w przypadku realizacji projektu nie uzyska nieuzasadnionego dofinansowania ze środków publicznych pochodzących z Unii Europejskiej. Tylko wówczas możliwa będzie bowiem ocena, czy spełnione zostało kryterium zgodności wniosku o dofinansowanie z zasadami przyznawania pomocy publicznej. Ocena projektów dokonywana jest w oparciu o dokumentację konkursową, dostępną na stronach internetowych instytucji zarządzającej. Dokładne informacje o zasadach ubiegania się o dofinansowanie zawarte są w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych RPO WL na lata 2007-2013 - Uszczegółowieniu programu, Wytycznych dla wnioskodawców wraz z opracowaną dla nich Instrukcją wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie. Stosownie do postanowień Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO WL 2007-2013 - Uszczegółowienie Programu, maksymalna wartość wsparcia udzielanego w ramach Działania 1.2 wynosi 700 tys. zł, natomiast w przypadku projektów, w których wartość wydatków kwalifikowanych przekroczy 2 ml zł, maksymalna kwota wsparcia wynosi 1 mln zł. W tym miejscu należy zauważyć, że co do zasady wszelka pomoc publiczna jest zakazana, a warunki jej dopuszczenia zostały bardzo precyzyjnie określone. Słusznie zwraca uwagę Agencja, że wynikający z przepisów rozporządzenia nr 800/2008 oraz Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE L 2006.210.25 z dnia 31 lipca 2006 r.), a także Wytycznych Komisji Europejskiej nr 2006/C 54/08 w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013 (Dz.Urz.UE C 54 z 4 marca 2006 r., s. 13-44) zakaz sztucznego dzielenia projektów w celu uzyskania dofinansowania odnoszony jest w orzecznictwie do wszystkich rodzajów pomocy, nie tylko do dużych projektów inwestycyjnych w rozumieniu powołanych przepisów. Podkreślenia wymaga, że wprowadzenie ograniczenia kwotowego kosztów projektu stwarza ryzyko sztucznego dzielenia projektów, tj. wyodrębniania w ramach całości mniejszych projektów, objętych odrębnymi wnioskami. Przeciwdziałać temu ma zasada, zgodnie z którą nie dokonuje się płatności na rzecz beneficjentów, jeżeli ustalono, że stworzyli sztuczne warunki do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 kwietnia 2013 r., III SA/Lu 917/12). Należy przy tym zauważyć, że nie ma znaczenia czy podział ten został dokonany świadomie, czy też nastąpił z innych przyczyn. Porównując wnioski o dofinansowanie nr X oraz nr Y, należy zauważyć, że pierwszy z nich został złożony przez W. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą W. W. z siedzibą w K. [...],[...] H. Drugi wniosek został zgłoszony przez M. P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą mieszczącą się również w K. [...],[...] H. Z załączonej do wniosku umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz wyrysów z map ewidencyjnych wynika, że nieruchomość, na której W. W. prowadzi swoją działalność, jest własnością W. W. (działki nr 6/3 i nr 6/5), będącej wspólnikiem spółki M. P. Skarżący dzierżawi część działki 6/3 i 6/5 oraz halę produkcyjną i pomieszczenia socjalno-biurowe. Natomiast z aktu notarialnego, Rep. A nr [...], załączonego przez M. P. Sp. z o.o. wynika, że nieruchomość stanowiąca siedzibę Spółki (działka nr 6/4), została nabyta przez Spółkę od W. W. Wymienione działki stanowią – jak wynika z map – całość gospodarczą. Powyższe jednoznacznie świadczy o bezpośredniej bliskości geograficznej obu przedsiębiorstw. Między tymi dwoma projektami istnieją również powiązania osobowe. Z wniosku o dofinansowanie złożonego przez M. P. Sp. z o.o. oraz załączonego do wniosku odpisu z KRS Spółki wynika, że jednym ze wspólników Spółki, posiadającym połowę udziałów o łącznej wartości 138000 zł i będącym jednocześnie Prezesem Zarządu Spółki jest W. W. Pozostałą część udziałów o łącznej wartości 138000 zł posiada W. W. W ramach obu wniosków o dofinansowanie W. W. został upoważniony do kontaktów z LAWP. W. W. podpisał również oba wnioski oraz środki odwoławcze od ich negatywnej oceny. Ponadto, wskazując potencjał gospodarczy oba podmioty powołują się w punkcie C6 a) Biznes Planu na doświadczenie i wiedzę W. W. i R. W. Jak wynika z akt sprawy, oba podmioty gospodarcze zajmują się świadczeniem usług w zakresie produkcji wyrobów tartacznych, opakowań drewnianych oraz pozostałych wyrobów z drewna oraz należą do Związku producentów i eksporterów palet drewnianych w Polsce. Zarówno W. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą W. W., jak i M. P. Sp. z o.o. w zgłoszonych projektach zamieściły deklarację wprowadzenia do oferty przedsiębiorstwa nowych, bądź ulepszonych produktów w postaci palet niecertyfikowanych, palet certyfikowanych normą typy EURO/EPAL oraz palet certyfikowanych świadectwem fitosanitarnym. Oba projekty wymagały środków trwałych o zbliżonej wartości. Formalnie nie są one powiązane technicznie, jednak umożliwiają lokowanie produktów na tym samym rynku. Ponadto, oba podmioty świadczą usługi na rzecz tego samego kręgu odbiorców, co wynika z pkt B2 a) oraz B2 c) Biznes Planu dołączonych do wniosków. Największym rynkiem zbytu dla obu przedsiębiorstw jest rynek krajowy. Dodatkowo należy wskazać, że z załączonych przez W. W. dokumentów, potwierdzających posiadanie odpowiednich środków na realizację projektu dotyczącego jego przedsiębiorstwa wynika, że środki te niemal w całości pochodzą od M. P. Sp. z o.o. Biorąc pod uwagę powyższe zależności należy przyjąć, że W. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą W. W. i M. P. Sp. z o.o. formalnie stanowią odrębne podmioty, które jednak dążą do realizacji wspólnych celów gospodarczych. Bezpośrednie sąsiedztwo geograficzne, powiązania finansowe i strategiczne oraz powiązania osobowe uzasadniają przyjęte przez Agencję stanowisko, że oba podmioty uznać należy dla celów pomocy publicznej – za jedną jednostkę gospodarczą. Co prawda, jak słusznie zauważyła LAWP, obydwa przedsiębiorstwa funkcjonują jako oddzielne podmioty prawne, jednak realizacja spójnej strategii zmierzającej do osiągnięcia wspólnego celu, mając na uwadze cele pomocy publicznej, uzasadnia traktowanie tych podmiotów jako jednego przedsiębiorstwa. W świetle powyższych rozważań i ustalonego stanu faktycznego należy podzielić stanowisko organu, zgodnie z którym doszło do sztucznego podziału projektu na dwa, pozornie niezależne zamierzenia. Oba przedsiębiorstwa mają siedzibę pod tym samym adresem, zajmują się świadczeniem usług w tym samym zakresie, na rzecz tego samego kręgu odbiorców, te same osoby biorą udział z zarządzaniu obiema firmami. Kwota, którą w razie otrzymania dofinansowania otrzymałby W. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą W. W. i M. P. Sp. z o.o. łącznie, przekraczałaby maksymalny próg wsparcia dla projektów o wartości kosztów kwalifikowanych przekraczającej 2000000 zł. Wszystko to uzasadnia twierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania dofinansowania, a więc nastąpiło obejście zasad konkursu. Z uwagi na powyższe, zarzuty przedstawione w skardze nie są usprawiedliwione. Skarżący podniósł błędne przyjęcie przez organ, że prowadzący przedsiębiorstwo W. W. i M. P. Sp. z o.o. stanowią jedno przedsiębiorstwo. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ podkreśla, że formalnie oba przedsiębiorstwa stanowią odrębne podmioty, jednak biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, powiązań między tymi podmiotami oraz cele udzielania pomocy publicznej, należy je traktować jako jedno przedsiębiorstwo. Spółki realizują bowiem jedną spójną strategię, powiązania między nimi umożliwiają wzajemną współpracę, udzielanie sobie pomocy, korzystnych dla obu podmiotów warunków. Skarżący wskazał, że oba projekty zakładają zakup i uruchomienie różnych urządzeń, które w aspekcie technicznym i technologicznym funkcjonują oddzielnie, tworząc oddzielny produkt finalny. Należy jednak zauważyć, że maszyny te stanowią elementy jednej linii produkcyjnej. Urządzenia, które zamierza nabyć M. P. Sp. z o.o. pozwalają na wytworzenie surowca wykorzystywanego przy produkcji palet, natomiast przedsiębiorstwo W. W. zamierza zakupić maszyny do produkcji palet (do produkcji wsporników do palet, do frezowania nóg palet oraz automatyczną układarkę i obracarkę palet). Wykorzystane razem tworzą możliwość pozyskania produktu finalnego. Podkreślić należy, że oba przedsiębiorstwa produkują głownie palety drewniane, co wynika z danych wskazanych we wnioskach o dofinansowanie. Z tych względów brak podstaw do uwzględnienia skargi. Pomoc publiczna nie może być bowiem przyznana podmiotowi gospodarczemu, który przez zgłoszenie dwóch odrębnych wniosków przez dwa tylko formalnie odrębne podmioty uzyskałby w istocie pomoc przekraczającą kwoty dofinansowania przewidziane w danym konkursie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.