III SA/Lu 900/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zarząd Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. z dnia [...] r., nr [...], zobowiązującej B. T. do zwrotu kwoty [...]zł (wraz z odsetkami), stanowiącej zwrot środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 31 marca 2009 r. L. Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w L. ogłosiła w ramach Działania 1.1. RPO WL, konkurs nr [...], skierowany do nowopowstałych mikroprzedsiębiorstw. Celem tego działania, zgodnie z dokumentem "Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L.. Uszczegółowienie Programu", dalej jako URPO, było zwiększenie zdolności inwestycyjnej w początkowym okresie funkcjonowania mikroprzedsiębiorstw realizujących projekty na terenie województwa [...]. W dniu 13 maja 2009 r. akces do konkursu nr [...] zgłosił skarżący działający pod firmą A. P. B. T. zgłaszając projekt "[...]". Przystępując do konkursu skarżący określił swój status jako samodzielny mikroprzedsiębiorca (k-54 i 55 akt adm.). Po dokonaniu pozytywnej oceny projektu skarżącego, w dniu 1 grudnia 2009 r. doszło do podpisania umowy o dofinansowanie nr [...]. W toku realizacji projektu LAWP zaakceptowała wniosek o płatność za okres do 31 maja 2010 r., w związku z czym w dniu [...] r. wydane zostało zlecenie płatności na rzecz beneficjenta w wysokości [...] zł (k-219 akt adm.). LAWP nie zaakceptowała natomiast wniosku o płatność za okres do [...] r. W dniu [...] r. LAWP wezwała skarżącego do poprawy wniosku i złożenia wyjaśnień w przedmiocie zakupu elementów projektu od firmy N. T. D. z siedzibą w [...]. W kolejnych pismach z dnia 9 czerwca 2011 r. i 28 lipca 2011 r. wskazała na wątpliwości, co do treści oświadczenia beneficjenta o statusie mikroprzedsiębiorcy i czy na dzień podpisania umowy o dofinansowanie był on podmiotem samodzielnym i spełniał kryteria określone dla nowopowstałego przedsiębiorstwa. Wątpliwości LAWP powstały w związku z informacją o pełnieniu przez skarżącego funkcji prezesa zarządu D. I. S..A.. oraz posiadaniu udziałów T. G. E.-I. spółce z .o.o. Wyjaśnienia składane w tej sprawie przez beneficjenta uznane zostały za niewystarczające, a część powołanych danych za nierzetelne. W dniu 26 marca 2012 r. pracownicy Oddziału Realizacji Projektów [...] podpisali "Listę sprawdzającą do weryfikacji informacji o nieprawidłowościach w RPO WL", a w dniu [...] r. wniosek o rozwiązanie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej ze skarżącym. Pismem z dnia [...] r. LAWP poinformowała beneficjenta o wypowiedzeniu w/w umowy. Następnie w dniu 5 grudnia 2012 r. LAWP wszczęła postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104 ze zm.). Wszczęte postępowanie dotyczyło zwrotu środków europejskich przyznanych i wypłaconych skarżącemu na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. LAWP w L. ustaliła, że kwota należności głównej przypadającej do zwrotu w odniesieniu do umowy o dofinansowanie realizacji projektu nr [...] wynosi [...] zł oraz termin od którego naliczane są odsetki. Ponadto decyzją zobowiązano stronę do zwrotu wskazanych w niej kwot w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. W dniu 5 września 2013 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy – Zarząd Województwa [...], nie uznał zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższą decyzję Zarządu Województwa [...] złożył B. T. i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania i zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1)przepisów prawa materialnego, w tym - art. 211 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych przez przyjęcie przez organ, że zaistniały przesłanki zwrotu środków europejskich przyznanych i wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 1 grudnia 2009 r. , nr [...], - art. 106 i 116 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 1605/2022 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L 2002 nr 248 str.1) w zw. z art. 30 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie zasad związanych z przyznawaniem, wykorzystywaniem oraz kontrolą środków unijnych; 2)przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, art. 8, art. 15, art. 16, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że naruszenia prawa organów obu instancji dotyczą przede wszystkim nieuwzględnienia opisanych w art. 106 i 116 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 1605/2022 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, zasad podziału na etapy postępowania oraz nieuwzględnienia zawartych w art. 30 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zasad dotyczących przyznawania, wykorzystania i kontroli środków unijnych. Skarżący argumentował, że na etapie postępowania związanym z udzieleniem dofinansowania, w którym podstawą praw i obowiązków stron jest umowa cywilnoprawna, właściwą drogą postępowania w zakresie sporów powstałych na gruncie tej umowy jest droga cywilnoprawna (§ 24 umowy o dofinansowanie). Z kolei etap postępowania dotyczący zwrotu dofinansowania poddany rygorowi administracyjnemu, obejmuje wyłącznie kwestie związane z kwotą oraz terminem zwrotu dotacji nienależnie pobranych. Zdaniem skarżącego, w związku z podziałem na odrębne typy postępowań organom obu instancji należy postawić zarzut naruszenia art. 16 K.p.a. i określonej tam zasady trwałości decyzji ostatecznych. W ocenie skarżącego stanowiska organów naruszają kognicję sądów administracyjnych i zakres sprawy administracyjnej (art. 1 pkt 1 K.p.a.) poprzez ustalanie i badanie w trybie administracyjnym poprawności i zasadności złożonego przez LAWP w dniu 6 sierpnia 2012 r. jednostronnego oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu, w sytuacji gdy wszystkie kwestie powstałe na gruncie umowy strony zastrzegły pod wyłączną ocenę sądów powszechnych. Zatem poddanie kwestii cywilnoprawnych pod rygory przepisów ustawy o finansach publicznych jest ewidentnym naruszeniem zawartej umowy. Skarżący podkreślił, że organ II instancji nie wykazał faktycznego naruszenia § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie w zakresie nieprzestrzegania przez beneficjenta zasady przejrzystości i konkurencyjności. Zarzut ten nie miał pokrycia w oświadczeniu woli i decyzji organu I instancji, co uniemożliwiło mu przedstawienie dowodów oraz czynny udział w sprawie. Zdaniem skarżącego takie postępowanie narusza wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności została również naruszona poprzez udzielanie wiążących "opinii" przez Instytucję Zarządzającą Regionalnego Programu Operacyjnego, jak też przez zatwierdzenie przez tą instytucję rozwiązania umowy cywilnoprawnej. Skarżący wskazał, że trybem właściwym do badania poprawności złożonego przez LAWP oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy jest tryb cywilny, a nie administracyjny, a z orzecznictwa sądów powszechnych wynika, że brak jest możliwości wzruszenia decyzji o przyznaniu dofinansowania, o ile nie zostały spełnione przesłanki wymienione w § 20 umowy. Skarżący nie zgodził się z zarzutami, że nie spełniał wymogów konkursowych i że naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie. Uznał, że skoro w dniu 1 grudnia 2010 r. między stronami doszło do podpisania umowy o dofinansowanie, to dla sprawy nie mają znaczenia okoliczności związane z zasadnością przyznania stronie dofinansowania, związane z określeniem statusu skarżącego jako mikroprzedsiębiorcy. Własne zaniedbania LAWP doprowadziły do uznania, że od strony formalnej nie spełniał wymogów konkursowych i że doszło do uchybień w udzieleniu dofinansowania. Skarżący podniósł, że sam fakt badania zasadności czy poprawności przyznania dotacji ze względu na ogólne cele programu nie może być przedmiotem postępowania, czy to cywilnego, czy administracyjnego, a jedynie fakt świadomego naruszenia § 20 umowy o dofinansowanie. Zwrócił uwagę, że organ rozwiązał ze skarżącym umowę na podstawie § 20 ust. 2 w związku z § 20 ust. 1 umowy, nie podał natomiast zarzutu opartego na § 20 pkt 3 lit. f umowy i nie zarzucił skarżącemu podrobienia, przerobienia lub złożenia dokumentów potwierdzających nieprawdę. W dalszej części skargi, skarżący polemizował z zarzutami organów, że celowo zataił swoje związki z innymi przedsiębiorcami naruszając zasady przejrzystości i konkurencyjności, a także że te zasady zostały faktycznie naruszone. W ocenie skarżącego, bazując na dokumentach konkursowych oraz wiedzy i doświadczeniu firmy konsultingowej certyfikowanej przez LAWP, przygotowującej w imieniu skarżącego wniosek, nie sposób było ustalić w 2009 r., że luźne nieformalne związki rodzinne lub gospodarcze mogą mieć wpływ na określenie statusu skarżącego jako mikroprzedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. z dnia [...] r., nr [...], którą zobowiązano skarżącego do zwrotu kwoty [...]zł (wraz z odsetkami), wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut najdalej idący, tj. brak kognicji sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja znajduje podstawę prawną w art. 211 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 ze zm.), zwaną dalej u.f.p. Unormowanie powyższe, wprowadzone ustawą z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw, daje kompetencję instytucji zarządzającej do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu w przypadkach o których mowa w art. 211 ust. 1 u.f.p. Przepis art. 211 u.f.p. znajdował zastosowanie do projektów realizowanych w latach 2007-2013, a więc do sprawy skarżącego, który umowę o dofinansowanie zawarł 1 grudnia 2009 r. Unormowanie art. 211 ust. 4 u.f.p. wyłączyło zagadnienia związane ze zwrotem dofinansowania uzyskanego lub wykorzystanego nieprawidłowo z drogi procesu cywilnego i przekazało do wyłącznej kompetencji organów administracji, a co za tym idzie do badania skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Konsekwencją takiego ustalenia jest uprawnienie organu administracji do sprawdzenia czy skarżący będący beneficjentem umowy wykorzystał dofinansowanie zgodnie z przeznaczeniem, czy dochował procedur z art. 208 u.f.p. oraz czy dofinansowanie pobrał należnie i w odpowiedniej wysokości (por. wyrok SN z dnia 11 maja 2012 r., II CSK 545/11; wyrok SN z dnia 6 maja 2011 r., II CSK 520/10; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., II GSK 1945/12; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., II GSK 732/11). W ocenie sądu decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą skarżącego do zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie została wydana zgodnie z przepisami prawa. Podstawami do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania był fakt, że strona nie posiadała wymaganego statusu przedsiębiorcy (MŚP) oraz że wydatkowała dofinansowanie z naruszeniem § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie (naruszenie zasady konkurencyjności i przejrzystości). Przesłanki zwrotu dofinansowania unijnego zostały określone w art. 211 ust. 1 u.p.f., zgodnie z którym w przypadku gdy środki pochodzące z funduszy europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 (pkt 2), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 3), podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych [...]. Dofinansowania pobrane nienależnie to takie, które zostały pobrane bez podstawy prawnej i obejmuje m.in. sytuacje, w których podmiot nie kwalifikował się do otrzymania dofinansowania. Nienależną jest dotacja udzielona podmiotowi, który jak w niniejszej sprawie, nie spełniał kryteriów mikroprzedsiębiorcy (MŚP). Zgodnie z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. (Dz. Urz. UE seria L nr 2008, Nr 214, s.3 ze zm.) uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), za małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) uznaje się przedsiębiorstwa spełniające kryteria, o których mowa w Załączniku I. Z art. 2 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia, w kategorii MŚP, mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EUR. Weryfikacja statusu mikroprzedsiębiorcy odbywa się nie tylko poprzez badanie statusu jednego podmiotu, ale musi się również opierać na analizie potencjału grupy przedsiębiorstw pozostających w określonych związkach faktycznych lub gospodarczych. Z unormowania art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia wynika, że za przedsiębiorstwa powiązane uważa się przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a)przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b)przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c)przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki; d)przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Powyższe unormowanie daje podstawę do uznania, że w pewnych sytuacjach grupa podmiotów, formalnie odrębnych może być traktowana jako jedna jednostka ekonomiczna. Relacje bowiem między przedsiębiorstwami poprzez osoby fizyczne, w szczególności przez członków rodziny, mogą prowadzić do wspólnej działalności na rynku właściwym lub rynkach sąsiadujących ze sobą. W takich przypadkach status MŚP badany jest łącznie w stosunku do wszystkich powiązanych przedsiębiorstw. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy uznać należy, że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego A. P. B. T. zarówno w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie, jak i w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie było przedsiębiorstwem powiązanym z następującymi spółkami: K. E. D.. T. Sp. j. w W. (poprzednio D..T.. G. S. D.. T. Sp. j.); T. G. E.-I. Sp. z o.o. w W.; I. D. S.A. w W.; T. C. Sp. z o.o. w L.. Na istnienie powiązań, o których mowa w art. 3 ust. 3 lit a Załącznika I do rozporządzenia wskazuje fakt, że B. T. w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie jak i w dniu zawarcia umowy kontrolował spółkę D. I. S..A., bowiem był jej akcjonariuszem i prezesem zarządu. Ponadto skarżący jest jedynym udziałowcem T. G. E.-I. Sp. z o.o. w W.. Choć stan taki nie istniał w 2009 r., to należy zauważyć, że udziały w spółce T. G. E.-I. nabył od D..T.. G. S. D.. T. Sp. j., która to spółka i w 2009 r. i obecnie jest kontrolowana przez D. T. (żonę skarżącego) i A. T. (synową skarżącego), a jej prokurentem był od 2008 r. N. T. (syn skarżącego). Tak więc T. G. E.-I. Sp. z o.o. w W. była spółką zależną od D..T.. G. S. D.. T. Sp. j. Dla oceny powiązań istotne jest również, że wszystkie wymienione powyżej spółki (z wyłączeniem T. C. Sp. z o.o.) działały na tym samym rynku lub rynku pokrewnym tj. związanym z produkcją, sprzedażą, świadczeniem usług dotyczących instalacji alternatywnego zasilania pojazdów samochodowych z wykorzystaniem paliwa gazowego. Wskazują na to m.in. dane zawarte w Biznes Planach zgłaszanych przez D.T G. S. D. T. i skarżącego, jak również rodzaj projektów przedkładanych do dofinansowania. W przypadku D.T G. S. D. T. przedmiotem projektu miała być budowa linii produkcyjnej do budowy instalacji gazowej, zaś firma prowadzona przez skarżącego miała wyprodukować nowy rodzaj modułu sterowania pracą wtryskiwacza paliwa gazowego, wykorzystywanego w tego typu instalacjach. Podobnie spółka T. G. E.-I. Sp. z o.o., która działała na rynku sprzedaży systemów alternatywnego zasilania pojazdów samochodowych. Z kolei spółka D. I. S..A. oprócz zarządzania nieruchomościami zajmowała się również projektowaniem i konstruowaniem elektronicznych systemów przeznaczonych dla branży motoryzacyjnej (oświadczenie skarżącego będącego jednocześnie prezesem zarządu D. I. S..A., k-63 akt adm.). Przejawem koordynacji działalności prowadzonej przez skarżącego i członków jego rodziny jest również koncentracja różnych form prowadzenia tej działalności w obrębie grupy tworzonej przez poszczególne przedsiębiorstwa "rodzinne". Zasadniczym kontrahentem firmy skarżącego miała być T.-G. E.-I. Sp. z o.o. w W., tj. spółka, która w 2009 r. była spółką zależną od D..T.. G. S. D.. T. Sp. j., i dysponowała całością udziałów w T.-G. E.-I. Sp. z o.o. Ponadto zarówno skarżący jak i D..T.. G. S. D.. T. Sp. j. zlecały wykonanie poszczególnych dostaw i usług bądź kierowały zapytania ofertowe w obrębie tych samych podmiotów, obejmującej kluczowego dla nich kontrahenta – N. T. D. F. z siedzibą w [...], a prezesem jej zarządu był A. Ż., były pracownik D.T. G. S. D.T. Sp.j., a także kontrahenta w ramach działalności prowadzonej pod firmą A.Z. P. A. Ż.. Okoliczność udzielania wszystkich istotnych zamówień w ramach dwóch niezależnych projektów temu samemu podmiotowi (N. ), przez dwa formalnie odrębne podmioty, skutkuje uznaniem, że istniała koordynacja działań pomiędzy skarżącym a D.T. G. S. D.. T. Sp. j. Na uwagę zasługuje fakt, że skarżący korzystał z zasobów finansowych członków rodziny przy dokonywaniu realizacji wydatków dotyczących finansowanego projektu, a także z zasobów D.T. G. S. D.. T. Sp. j. Jako przykład można wskazać przekazanie skarżącemu środków finansowych na pokrycie części wydatków realizowanego projektu (k-164 akt adm.), udzielenie pełnomocnictw skarżącemu przez A. T. - wspólnika D.T. G. S. D.. T. Sp. j. (k-430,513 akt adm.), posługiwanie się przez skarżącego wzorami umów stosowanymi przez D.T. G. S. D.. T. Sp. j., udostępnienie członkom rodziny nieruchomości D. I. S..A. na cele mieszkaniowe (k-1001,1002, k-458,454 akt adm.). Kolejną okolicznością wskazującą na istnienie powiązań jest fakt, że zarówno skarżący jak i D.T. G. S. D.. T. Sp. j. w trakcie realizacji własnych projektów powoływały się na ten sam potencjał kadrowy. Skarżący w Biznes Planie wskazał A. Ż. i M. P. (k-63 akt adm.), a więc na te same osoby, które wskazała w analogicznej sekcji Biznes Planu spółka D.T. G. S. D.. T.. Dla uznania powiązania nie ma znaczenia, że strona nie planowała zatrudnić A. Ż. "na jakimkolwiek etacie", istotne jest bowiem że posiadała dostęp do wyspecjalizowanej kadry. Ponadto zaangażowanie A. Ż. potwierdza okoliczność, że reprezentowana przez niego spółka (N. T. D. F.) wykonała praktycznie całość istotnych elementów zakresu projektu skarżącego. W rozważaniach dotyczących powiązań skarżącego i spółek wchodzących do grupy, nie można pominąć, że wszystkie formalnie odrębne przedsiębiorstwa są kontrolowane przez członków rodziny T., a wszystkie zmiany własnościowe dotyczące udziałów lub akcji spółek wchodzących w skład grupy były po 2007 r. dokonywane wyłącznie w obrębie osób i spółek wchodzących w skład grupy. Poza sporem pozostaje udzielenie stronie pełnomocnictw w dniu 24 lipca 2009 r. przez A. T. wspólnika D.T. G. S. D.. T. Sp. j. do dokonywania wszystkich czynności prawnych przed LAWP w L. (k-430 i 513 akt adm.), jak również udostępnienie stronie dokumentów spółki D.T. G. S. D.. T. Sp. j.(k.438441, k.432-436, k.460-484, 515-538 akt adm.). Wskazuje to na istnienie pozorów konkurencji pomiędzy skarżącym a działalnością D.T. G. S. D.. T. Sp. j. Nie można bowiem uznać za konkurencyjne podmioty, które prowadząc działalność po części zbieżną, udostępniają sobie informacje na temat planów rozwojowych, własnego potencjału, informacji technologicznych, wzorów umów, itd. Okolicznością potwierdzającą istnienie powiązań jest także fakt, że zarówno skarżący, jak i D.T. G. S. D.. T. Sp. j. korzystały z nieruchomości należących do D. I. S..A., a D. T. (żona skarżącego), N. T. (syn skarżącego) i A. T. zamieszkiwali w jednej z nieruchomości należącej do tej spółki, położonej w P. przy ul. [...]. Ponadto, jak wynika z umowy najmu z 31 lipca 2008 r. (§ 1 ust. 2), nieruchomość ta została wynajęta D.T. D. S. D. T. Sp. j. z przeznaczeniem na zakład montażu instalacji gazowych, warsztat elektromechaniczny, produkcję instalacji gazowych i inną działalność gospodarczą. Zauważyć należy również, że wszystkie spółki i przedsiębiorstwa grupy koordynowały decyzje dotyczące siedziby i na dzień wydania zaskarżonej decyzji funkcjonowały pod tym samym adresem – Al. [...] W. . Tożsame były również numery kontaktowe telefonów skarżącego, spółki D.T. G. S. D.. T. Sp. j. oraz osób uprawnionych do reprezentowania tej spółki (A. T. i D. T.). Wszystkie powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny potwierdzają istnienie powiązań między działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego pod firmą A. P. B. T., a działalnością pozostałych spółek należących do grupy, tj. D.T. G. S. D.. T. Sp. j. (obecnie (K. E. D. T. Sp. J.), D. I. S..A. oraz T. G. E.-I. Sp. z o.o. Analiza działań podejmowanych przez skarżącego i członków jego rodziny (samodzielnie bądź w ramach spółek prawa handlowego) nakazują przyjęcie stanowiska, że cała grupa formalnie odrębnych podmiotów stanowiła w istocie jeden podmiot gospodarczy, a więc ich potencjał należało rozpatrzeć łącznie. Omówione powiązania istniały w całym 2009 r., zarówno w dacie składania wniosku o dofinansowanie, jak i w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie, w związku z czym strona nie miała statusu mikroprzedsiębiorcy (MŚP) w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Mając powyższe na względzie, za prawidłowe należy uznać stanowiska organów obu instancji, że dofinansowanie zostało wypłacone stronie nienależnie, niezgodnie z art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p. W dalszej kolejności rozważenia wymaga zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez uczestnictwo instytucji zarządzającej (wydanie opinii) w procedurze rozwiązywania umowy ze skarżącym. Przeciwko uwzględnieniu takiego stanowiska przemawiają dwa argumenty. Po pierwsze wskazać należy, że odpowiedzialność za wdrożenie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2007-2013 ponosi instytucja zarządzająca (art. 5 pkt 2 i art. 27 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), którą w niniejszej sprawie jest Zarząd Województwa [...]. O tym czy w ramach danego programu powstanie instytucja wdrażająca (pośrednicząca) decyduje instytucja zarządzająca. Również zakres kompetencji, które zostaną przekazane instytucji pośredniczącej (w tym m.in. kompetencje do wydawania decyzji o zwrocie środków na podstawie art. 211 u.f.p.) jest zależny od instytucji zarządzającej. W sytuacji, gdy dojdzie do przekazania kompetencji, wówczas stronie od decyzji wydanej w I instancji przez instytucje pośredniczącą przysługuje odwołanie do instytucji zarządzającej. Natomiast w przypadku pozostawienia sobie przez instytucję zarządzającą kompetencji do wydawania decyzji o zwrocie środków, stronie służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 21 4a i 4b u.f.p. z 2005 r.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z pierwszą sytuacją, kiedy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana przez LAWP, natomiast w wyniku odwołania skarżącego sprawa została ponownie rozpatrzona przez instytucję zarządzającą (Zarząd Województwa L.). Nie można podzielić poglądu skarżącego, że zasada dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) została naruszona przez udzielenie organowi I instancji "wiążących" opinii przez instytucję zarządzającą. Z unormowań art. 32 ust. 4 pkt 4 i art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) dalej jako u.z.p.p.r., wynika, że instytucja zarządzająca sprawuje nadzór nad podległymi sobie instytucjami bez jakichkolwiek ustawowych ograniczeń co do metod i zakresu nadzoru, może więc zachować sobie kompetencję do opiniowania przypadków, w których instytucja pośrednicząca zamierza rozwiązać umowę o dofinansowanie. Po drugie podkreślić należy, że kwestia rozwiązania umowy o dofinansowanie, a kwestia zwrotu udzielonego dofinansowania, to dwa zupełnie odrębne zagadnienia. Okoliczność złożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie, nie przekłada się bowiem na postępowanie w sprawie zwrotu dofinansowania. W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o zwrocie środków wynikających z umowy o dofinansowanie, prowadzonym na podstawie art. 211 u.f.p. bada się bowiem zaistnienie przesłanek zwrotu, a nie podstawy i skuteczność oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie. W ocenie sądu nie zostały naruszone zasady określone w art. 6 K.p.a. (zasada państwa prawa), art. 7 K.p.a. (zasada praworządności i prawdy obiektywnej) i w art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa). Nie istniały przeszkody prawne do powtórnej weryfikacji statusu skarżącego jako mikroprzedsiębiorcy. Działanie organu w tym zakresie było działaniem legalnym, leżało bowiem w kompetencjach organu do dokonywania kontroli i weryfikacji projektów przedkładanych przez beneficjenta wniosków o płatność, a wynikających z przepisów art. 32 ust. 4 pkt 4 i art. 27 ust. 3 u.z.p.p.r. Z kolei stosując się do zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a., organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy (z urzędu jak i z wniosku strony) i dokonały ustaleń faktycznych. Okoliczność, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ były niekorzystne dla strony, nie przemawia za tym, aby działania organu uznać za niepraworządne czy naruszające interes strony. Nie można również podzielić poglądu skarżącego, że działania LAWP wprowadziły w błąd co do istnienia statusu mikroprzedsiębiorcy, przez co naruszony został przepis art. 8 K.p.a. Skarżący zarówno bowiem w chwili składania wniosku o dofinansowanie, w dacie podpisania umowy, w trakcie realizacji projektu, jak i w toku postępowania sądowoadministracyjnego uważał się za podmiot samodzielny, nie pozostający w związku z jakimkolwiek innym podmiotem gospodarczym. Nie oznacza to, że taka sytuacja istniała rzeczywiście, a jedynie, że ocena skarżącego w tym względzie była odmienna od ustaleń organów obu instancji. Nie można również uznać za zasadny zarzutu dotyczącego naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i 2 K.p.a., przez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego. Organ administracji nie jest zobowiązany do przeprowadzenia wszystkich dowodów, o które wnioskuje strona, ale dopuszcza te dowody, które mogą się przyczynić do wyjaśnienia sprawy i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Wnioski dowodowe skarżącego o przesłuchanie pracowników LAWP, organ miał prawo oddalić jako niezwiązane z zakresem toczącego się postępowania. Ustalenie bowiem, jak określa skarżący "faktycznych winowajców zaniedbań" nie stanowi przedmiotu postępowania sprawy o zwrot dofinansowania środków unijnych, a obowiązek zwrotu ma charakter obiektywny, niezależny od przyczyny zwrotu. Brak jest również podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nieistniejących przepisów. Popełnione przez organ omyłki pisarskie (błędne wskazanie miesiąca w ustawie o finansach publicznych, błędne wskazanie numeru paragrafu art. 138 K.p.a.), nie są omyłkami istotnymi, sprawiającymi, że adresat decyzji został wprowadzony w błąd. Należy zauważyć bowiem, że w odniesieniu do ustawy o finansach publicznych akt prawny został dookreślony poprzez podanie prawidłowego dziennika ustaw, a treść uzasadnienia decyzji wskazuje już prawidłowe wskazanie miesiąca wymienionej ustawy. Z kolei omyłka polegająca na błędnym wskazaniu numeru paragrafu art. 138 K.p.a., nie wpływa ani na treść rozstrzygnięcia, ani na ustalenia faktyczne i motywy uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.