III SA/Lu 918/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Komendant Miejski Policji w B. P. decyzjami z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] skierował W. C. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), dalej: p.r.d., na badania lekarskie oraz na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d. na badania psychologiczne. Wydane decyzje stały się ostateczne. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Starosta B. powiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, posiadanych przez skarżącego, w związku z niestawieniem się skarżącego na w/w badania. Starosta B. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. [...] – wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30 poz. 151 z zm.), dalej: u.k.p., orzekł o zatrzymaniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, potwierdzonych prawem jazdy nr [...] wydanym w dniu [...] kwietnia 2003 r. przez Starostę B. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona wniosła odwołanie od w/w decyzji, zarzucając naruszenie art. 8 i 77 k.p.a. oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b u. k.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. (dalej : Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania W. C. wydało w dniu [...] października 2013 r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że Starosta B. był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej zatrzymującej prawo jazdy kategorii B. Skarżący nie poddał się bowiem w zakreślonym terminie badaniom, nakazanym decyzjami z dnia [...] listopada 2012 r., wydanymi przez Komendanta Miejskiego Policji w B. P.. Skarżący niesłusznie podnosi, że dopiero skazanie za czyn, jaki mu zarzucono w postępowaniu karnym może stanowić podstawę do wydania decyzji kierującej na badania psychologiczne stwierdzające predyspozycje do dalszego kierowania pojazdami. Postępowanie w sprawie skierowania na badania psychologiczne jest samoistnym postępowaniem, którego rolą nie jest wymierzenie skarżącemu sankcji, ani też przesądzenie o winie kierującego pojazdami, ale dbałość o bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Badanie psychologiczne jest czynnością podejmowaną przymusowo, w celu ochrony interesu społecznego w postaci bezpieczeństwa innych niż strona uczestników ruchu drogowego. Już zatem samo prawdopodobieństwo popełnienia czynu penalnego, do stwierdzenia którego prowadzą wyniki badania na zawartość alkoholu przeprowadzonego przez uprawniony organ ruchu drogowego, jest dostateczne aby zobligować osobę korzystającą z prawa jazdy do weryfikacji predyspozycji wymaganych przepisami prawa. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył W. C., wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie: • art. 6 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 2 lit. a i b p.r.d. oraz art. 125 ust. 10 lit.j p.r.d., a także w związku z art. 139 u.k.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa; • art. 135 lit. a u.k.p. w związku z art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego poprzez zatrzymanie prawa jazdy w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa dotyczących kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. wydaną na podstawie art.122 ust.1 pkt 3 lit.b p.r.d. Komendant Miejski Policji w B. P. skierował W. C. na badania lekarskie (k.1 akt administracyjnych ). Ten sam organ decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. skierował skarżącego na badania psychologiczne, wskazując na przepis art. 124 ust.1 pkt 2 lit.a p.r.d. ( k.2 akt administracyjnych ). Jak wynika z tych decyzji, powodem skierowania na badania lekarskie i psychologiczne było ustalenie, że W. C. w dniu [...] lutego 2012 r. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Decyzje zawierają prawidłowe pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W treści decyzji podano, w jakich placówkach i w jakim terminie skarżący powinien poddać się stosownym badaniom. Niesporne jest, że W. C. nie zgłosił się na badania, których celem było stwierdzenia istnienia lub brak przeciwwskazań ( lekarskich i psychologicznych ) do kierowania pojazdem oraz, że nie składał odwołań, w związku z czym owe decyzje stały się ostateczne i funkcjonują w obrocie prawnym. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych ( art.16 § 1 k.p.a. ) – uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Należy zauważyć, że w dniu 19 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy u.k.p. Zgodnie z art. 125 pkt 10 lit. j) u.k.p., z dniem wejścia w życie tej ustawy uchylony został rozdział 4 działu IV p.r.d. "Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami". Przepisy u.k.p. , również przewidują możliwość skierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne, m.in. w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości (art.99 ust.1 pkt 2 i 3 u.k.p.). Przy czym, w odróżnieniu od poprzednio obowiązujących przepisów p.r.d. – tego rodzaju decyzje wydaje już inny organ ( starosta ). Novum w porównaniu do poprzednio obowiązującego stanu prawnego jest także to, że stosownie do art.135a u.k.p. – do dnia 3 stycznia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości (...) następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art.182 § 1 kodeksu karnego wykonawczego. Z niezrozumiałych względów zarzuty skargi nie odnoszą się do zastosowanego przez organy art.102 ust.1 pkt 3 lit.a) i b) u.k.p.. Na mocy tych przepisów starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (...), w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy (...) nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem. Skarżący natomiast zasadniczo zwalcza prawidłowość wydania ostatecznych decyzji o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne oraz " wydanie decyzji w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawne ". Stanowisko powyższe nie jest trafne. Skoro w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne, to dopóki nie zostaną one wzruszone w jednym z trybów nadzwyczajnych wymienionych w art. 16 §1 k.p.a., wywierają określone skutki prawne. Niedopuszczalne byłoby ponowne wydanie tego rodzaju decyzji, w oparciu o aktualny stan prawny. W takim przypadku bowiem, owe decyzje dotknięte byłyby wadą nieważności, o jakiej mowa w art.156 §1 pkt 3 k.p.a., gdyż dotyczyłyby spraw już poprzednio rozstrzygniętych innymi decyzjami ostatecznymi. Bezsporne jest, że W. C. nie stawił się w terminie 30 dni od daty doręczenia obu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. ( decyzje doręczono w dniu [...] listopada 2012 r. – k.3 akt administracyjnych ), w celu poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, w przedmiocie stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Niesporne jest również, że w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań lekarskich i psychologicznych do kierowania pojazdem. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 135 lit. a u.k.p. w związku z art.182 § 1 k.k.w. poprzez zatrzymanie prawa jazdy " w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa dotyczących kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości ". W postępowaniu administracyjnym o zatrzymanie prawa jazdy, nie istnieje możliwość podważania ostatecznych decyzji o skierowaniu kierowcy na stosowne badania lekarskie i psychologiczne. Jedynie na marginesie należy stwierdzić, że w stanie prawnym sprzed wejścia w życie u.k.p., wcześniej obowiązujące przepisy ( art.122 ust.1 pkt 3b i art.124 ust.1 pkt 2a p.r.d. ), w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości , nie uzależniały skierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne od istnienia wyroku orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów. Badania lekarskie i psychologiczne kierowców, co do zasady służą ochronie ważnego interesu społecznego, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. ).