III SA/Lu 932/20
WyrokWSA w Lublinie2021-02-23
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy, jeśli kierowca kwestionuje prawidłowość pomiaru prędkości i sprawa jego wykroczenia jest w toku przed sądem powszechnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, nawet jeśli kierowca kwestionuje prawidłowość pomiaru prędkości, a sprawa jego wykroczenia jest w toku przed sądem powszechnym. Informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B na okres 3 miesięcy. Zatrzymanie nastąpiło w związku z przekroczeniem przez T. B. dopuszczalnej prędkości o 68 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący kwestionował prawidłowość pomiaru prędkości i wnioskował o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy wykroczeniowej przez sąd powszechny, a także o przeprowadzenie szeregu dowodów. Organy administracji obu instancji uznały, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania ani do przeprowadzania wnioskowanych dowodów, opierając swoje rozstrzygnięcia na informacji Policji o ujawnionym wykroczeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania skarżącemu T. B. prawa jazdy kategorii B na okres 3 miesięcy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w L. zawiadomił Starostę [...] o ujawnieniu popełnienia przez T. B. czynu z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 z późn. zm.). Z zawiadomienia, które wpłynęło do organu w dniu [...] maja 2020 r., wynikało, że w dniu [...] maja 2020 r. o godz. 17:33 w L. przy ul. [...] T. B., kierując samochodem osobowym marki [...], dopuścił się przekroczenia prędkości obowiązującej na obszarze zabudowanym o 68 km/h. Pomiaru dokonano prędkościomierzem kontrolnym o znaku fabrycznym V. , posiadającym świadectwo legalizacji ważne do dnia [...] października 2020 r. W trakcie kontroli policjant na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a Prawa o ruchu drogowym zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii B nr [...]. Sprawa zarejestrowanego naruszenia przepisów ruchu drogowego została skierowana do rozstrzygnięcia przez właściwy dla miejsca zdarzenia sąd rejonowy.
Starosta C. pismem z dnia [...] maja 2020 r. zawiadomił T. B. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. strona wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w L. wniosku o ukaranie T. B. w związku z popełnieniem czynu, o którym mowa w art. 92a kodeksu wykroczeń. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku, strona wniosła o przeprowadzenie dowodów na okoliczności sposobu przeprowadzenia badania prędkości, który w ocenie strony nie był prawidłowy. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wydziału Ruchu Drogowego KMP w L. do przedstawienia nagrania ujawniającego zdarzenie z dnia [...] maja 2020 r. z udziałem skarżącego oraz do przedstawienia potwierdzenia dokonania pomiaru ciśnienia opon w pojeździe podejmującym interwencję we wskazanym dniu, określenia rodzaju ogumienia w pojeździe i określenia na jakich oponach była wykonywana legalizacja urządzenia pomiarowego potwierdzona świadectwem z dnia [...] września 2019 r. oraz wskazania, czy po wymianie opon na tzw. zimowe dokonano ponownej legalizacji przyrządu pomiarowego, zgodnie z instrukcją urządzenia. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroniki samochodowej i urządzeń pomiarowych na okoliczność ustalenia czy pomiar przeprowadzony w dniu [...] maja 2020 r. można uznać za prawidłowy. Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do pisma zdjęcia na płycie CD przedstawiającego opony pojazdu [...] [...], którym wykonano pomiar prędkości, na okoliczność, że pojazd był wyposażony w opony zimowe oraz materiału dydaktycznego C. S. P. pt. "[...]".
W dniu [...] czerwca 2020 r. Starosta C. wydał decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B na okres 3 miesięcy, licząc od dnia [...] maja 2020 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r. Organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Starosta C. powołał się na przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm.), zgodnie z którymi starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy). Decyzję taką organ administracji wydaje na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności (art. 102 ust. 1c ustawy). Okres zatrzymania oblicza się na zasadach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym – data tej czynności (art. 102 ust. 1e ustawy kierujących pojazdami).
Starosta C. nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ stwierdził, że w sprawie nie istnieje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie byłoby warunkiem niezbędnym do wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem organu brak prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o zarzucane kierującemu wykroczenie nie stanowi przeszkody do wszczęcia, przeprowadzenia i zakończenia stosowną decyzją administracyjną postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił również wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę. Organ uznał, że zgłoszone dowody nie są niezbędne w przedmiotowym postępowaniu, spowodują jego przewlekłość, a ponadto zakres większości z nich wykracza poza ramy działania organu administracji publicznej w sprawach dotyczących zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Organ zauważył, że nie ma legitymacji do nadzorowania działań Policji, wypowiadania się na temat prawidłowości dokonywanych przez funkcjonariuszy pomiarów prędkości, jak też żądania od organów Policji dokumentów potwierdzających kwalifikacje funkcjonariuszy, czy udostępniania informacji odnośnie sprzętu używanego podczas wykonywania czynności operacyjnych, jego kalibracji, konserwacji, napraw czy stopnia zużycia. W postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy organ opiera się jedynie na informacji uprawnionego podmiotu potwierdzającej przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, natomiast nie są wymagane opinie biegłych co do prawidłowości tych ustaleń. Zdaniem organu wszystkie przedstawione przez stronę wnioski dowodowe mają znaczenie dla kwestii odpowiedzialności w postępowaniu przed sądem karnym. Natomiast Starosta nie może wkraczać w kompetencje innych organów.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji T. B. zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 101 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia w sprawie zawieszenia bądź odmowy zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.; naruszenie art. 75 § 1 w związku z art. 123 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowień w sprawie zgłoszonych wniosków dowodowych; naruszenie art. 76 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że powiadomienie Policji o przekroczeniu prędkości o 50 km/h na obszarze zabudowanym nie może podlegać weryfikacji w toku postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 45 i art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 102 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że strona nie ma prawa do sprawiedliwej procedury gwarantującej możliwość weryfikacji prawidłowości podstaw wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] kwietnia 2020 r. skierowanego do Przewodniczącego Komisji Ustawodawczej Senatu w sprawie nowelizacji art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z art. 102 ust. 1 pkt 4 stawy o kierujących pojazdami. Literalne brzmienie przepisu dowodzi, że przewidziane nim orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany, gdyż samo rozstrzygnięcie nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie otrzymania zawiadomienia właściwego organu o naruszeniu, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a Prawa o ruchu drogowym, starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących przekroczenia prędkości, lecz opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego. Organ odwoławczy zauważył, że skarżący w odwołaniu kwestionował prawidłowość pomiaru prędkości podczas kontroli drogowej. Jednakże organ administracji nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym, nie może więc prowadzić postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji zasadności nałożenia na kierowcę mandatu karnego. Skoro skarżący odmówił przyjęcia mandatu, to sprawa będzie rozstrzygnięta przez właściwy sąd powszechny. Okoliczność ta nie stanowi jednak podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ w przedmiotowej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne. Odnosząc się do zarzutu kwestionującego prawidłowość działania urządzenia, którym przeprowadzono pomiar prędkości pojazdu, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z dokumentem wystawionym przez D. O. U. M. w K. legalizacja urządzenia jest ważna do dnia [...] października 2020 r. Zatem legalizacja urządzenia była ważna w dacie dokonywania pomiaru prędkości. Organ odwoławczy nie uznał również za zasadne zarzutów braku ustalenia stanu faktycznego i braku rozpatrzenia całości materiału dowodowego. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie oparł rozstrzygnięcie na zawiadomieniu Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w L. informującym o popełnieniu przez skarżącego czynu polegającego na przekroczeniu o 68 km/h prędkości w terenie zabudowanym, co stanowiło podstawę zatrzymania prawa jazdy. Z tego też powodu nie uwzględniono żądania strony przeprowadzenia dodatkowych dowodów.
T. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżając decyzję w całości, skarżący zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez pozostawienie bez rozpoznania zarzutów opisanych w:
a) pkt I odwołania, w którym skarżący zarzucał naruszenie art. 101 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia w sprawie zawieszenia, bądź odmowy zawieszenia postępowania,
b) pkt 4 odwołania, tj. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 45 i art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że strona nie ma prawa do sprawiedliwej procedury gwarantującej możliwość weryfikacji podstaw wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy;
2. art. 76 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że przedstawione przez Policję powiadomienie o przekroczeniu prędkości o 50 km/h na obszarze zabudowanym nie może podlegać weryfikacji w toku postępowania przed organem administracji;
3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie i rozpatrzenie sprawy w sposób niewyczerpujący, tj. brak procesowej decyzji o dopuszczeniu, bądź oddaleniu zgłaszanych w odwołaniu wniosków dowodowych dotyczących przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, zdjęć opon pojazdu wykonującego pomiar, materiału dydaktycznego [...] a także wniosków o zobowiązanie Komendy Miejskiej Policji w L. do przedstawienia nagrania ujawniającego zdarzenie z dnia [...] maja 2020 r. oraz do potwierdzenia dokonania pomiaru ciśnienia opon i rodzaju ogumienia w pojeździe podejmującym interwencję i określenia na jakich oponach była wykonywana legalizacja urządzenia pomiarowego potwierdzona świadectwem z dnia [...] września 2019 r. oraz czy po wymianie opon na tzw. zimowe dokonano ponownej legalizacji przyrządu pomiarowego.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto na podstawie art. 193 Konstytucji RP i art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2393) skarżący wniósł o wydanie postanowienia o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o treści: "czy art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych ustaw, w zakresie w jakim uniemożliwia stronie postępowania administracyjnego możliwość weryfikacji prawidłowości dokonania pomiaru prędkości, w tym zgodności z przepisami oraz sprawności samego sprzętu używanego do dokonania pomiaru prędkości z jaką poruszał się pojazd w chwili stwierdzenia naruszenia w postępowaniu administracyjnym, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP".
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Nie wyjaśnił również, czy niewydanie postanowienia o odmowie zawieszenia odwołania było prawidłowe pod względem procesowym. Wskazał, że organy obu instancji zignorowały przepisy art. 76 § 3 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, gdyż pozbawiły skarżącego jakichkolwiek możliwości obrony i podejmowania działań w zakresie weryfikacji prawidłowości pomiaru. Zdaniem skarżącego organy ignorują opisane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do sądu. Skarżący podkreślił, że z art. 2 Konstytucji RP wywodzi się wymóg zapewnienia obywatelom rzetelnej procedury administracyjnej, tak aby w jej ramach organ administracyjny mógł dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i załatwić sprawę z wyważeniem kolidujących ze sobą dóbr, wartości i interesów. Procedura, w której strona nie może zakwestionować ustaleń faktycznych organu, nie spełnia wymogów stawianych rzetelnej procedurze administracyjnej. Dlatego skarżący wniósł o rozważenie skierowania przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Końcowo skarżący podkreślił, że nie zgadza się z przyjętą przez organy interpretacją art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Organy przyjmują, że treść tego przepisu wskazuje na obligatoryjność działania, a taka "automatyzacja" działań, bez weryfikacji czy były podstawy do wydania zawiadomienia o przekroczeniu dozwolonej prędkości, w sytuacji kwestionowania pomiaru przez stronę, narusza jej konstytucyjne prawo do odwołania się.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Wbrew podniesionym w niej zarzutom zaskarżona decyzja nie została wydana z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja nie narusza też przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z przepisem art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 grudnia 2020 r., policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.) do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem.
Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm.) przewiduje zaś, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja, o której mowa w pkt 1.
Do czasu wydania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie komunikat, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, nie został ogłoszony.
Przewidzianą w art. 102 ust. 1 pkt 4 decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy starosta wydaje na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami).
Okres, o którym mowa w art. 102 ust. 1c, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności (art. 102 ust. 1e zdanie pierwsze ustawy o kierujących pojazdami).
W świetle treści przywołanych wyżej przepisów w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że informacja uzyskana od właściwego podmiotu, który ujawnił fakt kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, stanowi podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Co więcej – uzyskanie takiej informacji obliguje starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który wprost przewiduje, że "starosta wydaje decyzję administracyjną" nie pozostawia wątpliwości co do związanego charakteru podejmowanego na jego podstawie rozstrzygnięcia.
W konsekwencji uznać należy, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości. Organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym. Organem uprawnionym w tym zakresie jest sąd powszechny prowadzący postępowanie w sprawie o wykroczenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2018 r., sygn. I OSK 2190/16).
Wymaga podkreślenia, że przedmiotem postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym są fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zakres postępowania dowodowego wyznaczają zatem przepisy prawa materialnego. W sprawie zatrzymania prawa jazdy, w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza tym samym treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie zaś wynika, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił fakt kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wskazana informacja pełni rolę sformalizowanego źródła wiedzy o popełnionym wykroczeniu, a przekazanie tej informacji jest zdarzeniem mającym doprowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Należy zatem przyjąć, że "informacja o zatrzymaniu prawa jazdy" jest informacją o ujawnieniu czynu uzasadniającego zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 135 ust.1 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym. Tym samym jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest wymieniona informacja. Oznacza to, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ nie jest zatem zobligowany do oczekiwania na prawomocne zakończenie postępowania sądowego w sprawie wykroczenia drogowego. Celem postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy jest szybkie podjęcie czynności administracyjnych o charakterze prewencyjnym i zabezpieczającym zmierzających do wyeliminowania z ruchu drogowego kierowców stwarzających dla niego zagrożenie. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2020 r., sygn. I OSK 2042/18 oraz z dnia 7 maja 2020 r., I OSK 4157/18).
Powyższe stanowisko nie było początkowo jednolicie wyrażane w orzecznictwie. Na kwestię tę zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich występując do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przytoczonych wyżej przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18 orzekł, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższej uchwały, zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., K 24/15, OTK-A 2016/77). Sankcja administracyjna stanowi konsekwencję niewykonania obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego. Istotą sankcji administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2009 r., Kp 4/09, OTK-A 2009/9/134). Zatrzymanie prawa jazdy w przypadku naruszenia zakazu administracyjnego ograniczającego prędkość poruszania się pojazdem mechanicznym na obszarze zabudowanym realizuje cel prewencyjno-ochronny i zabezpieczający. Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniać się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Skuteczność realizowania celu prewencyjno-ochronnego sankcji administracyjnej w postaci czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił poprzez obligatoryjność i natychmiastowość jej zastosowania, aby oddziaływać odstraszająco na kierujących pojazdami i zniechęcić ich do nadmiernego przekraczania prędkości na obszarze zabudowanym.
Jednocześnie w uchwale w sprawie I OPS 3/18 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w świetle treści analizowanych przepisów celem ustawodawcy nie było oczekiwanie na prawomocne zakończenie postępowania dotyczącego powyższego naruszenia lecz niezwłoczne podjęcie czynności administracyjnych o charakterze prewencyjnym i zabezpieczającym zmierzających do wyeliminowania z ruchu drogowego kierowców stwarzających dla niego zagrożenie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 1 lipca 2019 r. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na pośrednio wiążący charakter przytaczanej uchwały. Uchwała ma charakter abstrakcyjny, nie została wydana w konkretnej sprawie. Należy jednak przypomnieć, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, musi przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi (art. 269 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do zakwestionowania stanowiska i argumentacji wyrażonych w powołanej uchwale i przedstawienia nowego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje poza sporem, że w dniu [...] maja 2020 r. do Starosty [...] wpłynęło zawiadomienie Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w L. z dnia [...] maja 2020 r., zawierające informację o popełnieniu przez T. B. w dniu [...] maja 2020 r., o godzinie 17:33 w L. przy ul. [...] czynu z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a Prawa o ruchu drogowym, polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o 68 km/h, a także informację o zatrzymaniu prawa jazdy T. B..
Jak wcześniej wyjaśniono, powyższa informacja stanowiła wystarczającą podstawę do wszczęcia postępowania, a następnie wydania przez Starostę [...] na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami decyzji orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy T. B. na okres 3 miesięcy, licząc od dnia [...] maja 2020 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r.
Data rozpoczęcia biegu orzeczonego okresu zatrzymania prawa jazdy wynikała z faktu zatrzymania dokumentu prawa jazdy przez policjanta w trybie przewidzianym w art. 135 ust. 1 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym w czasie kontroli drogowej w dniu [...] maja 2020 r. Rozstrzygnięcie określające okres zatrzymania prawa jazdy pozostaje zatem w zgodzie z art. 102 ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami.
Z przyczyn omówionych wyżej wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie stała na przeszkodzie okoliczność niezakończenia prowadzonego przez Sąd Rejonowy w L. postępowania z wniosku o ukaranie T. B. w związku z popełnieniem czynu, o którym mowa w art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2021 r., poz. 281).
Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym w trybie postępowania wykroczeniowego nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (por. także np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2020, I OSK 4157/18).
Nie budzi zatem wątpliwości, że nie zachodziła przewidziana w art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego, do czasu rozpoznania sprawy przez sąd powszechny. W tej sytuacji, wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, niewydanie w postępowaniu administracyjnym postanowienia w przedmiocie wniosku strony o zawieszenie postępowania z powołaniem się na powyższą okoliczność, ani też nieodniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutu niewydania takiego postanowienia, w okolicznościach sprawy nie mogło mieć wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. W ustalonym stanie faktycznym sprawy niewątpliwie zachodziły bowiem materialnoprawne przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy określone przepisem art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, a rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Natomiast tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Dodać należy, że informacja o przekroczeniu przez skarżącego o więcej niż 50 km/h prędkości dopuszczalnej na obszarze zabudowanym i o zatrzymaniu z tego powodu prawa jazdy przez policjanta zobowiązywała organ do wydania decyzji. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie daje bowiem organowi możliwości odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji w przypadku uzyskania informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, przy jednoczesnym braku podstaw do kwestionowania tej informacji z punktu widzenia formalnych wymogów dokumentu urzędowego.
Z przyczyn wskazanych już wyżej, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy w oparciu o omawianą podstawę prawną nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty i argumenty oraz wnioski dowodowe strony dotyczące wywodzonej przez skarżącego wadliwości pomiaru prędkości dokonanego przy użyciu prędkościomierza kontrolnego V. , który w ocenie skarżącego jest mylnie postrzegany jako przyrząd mierzący prędkość pojazdu nagrywanego, w sytuacji, gdy mierzy on wyłącznie prędkość radiowozu.
Wymaga podkreślenia, że informacja, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw stanowi dokument urzędowy i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r., I OSK 2860/18).
W okolicznościach niniejszej sprawy informacja stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego zawierała wszystkie wymagane przepisami prawa elementy. Natomiast odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OPS 3/18, a także np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2020 r., I OSK 1244/19). Dlatego też, wbrew zarzutom skarżącego, organ administracji nie był zobligowany do merytorycznego zweryfikowania informacji Policji. Wymaga podkreślenia, że organy administracji nie posiadają kompetencji w zakresie dokonywania samodzielnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale opierają rozstrzygnięcie na przekazanej im informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W orzecznictwie wskazuje się, że wątpliwości w zakresie prawidłowości pomiaru prędkości nie mogą stanąć na przeszkodzie wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a to mając na względzie konieczność zrealizowania ważnego zadania omawianej sankcji administracyjnej w postaci aspektu prewencyjnego (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 1244/19). Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko.
W konsekwencji niezasadny jest zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 76 § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. wskutek nieprzeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym merytorycznej weryfikacji przekazanej przez Policję informacji o przekroczeniu przez skarżącego prędkości dopuszczalnej na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Także brak procesowej decyzji organu w postaci wydania postanowienia w przedmiocie zgłoszonych przez stronę na powyższe okoliczności wniosków dowodowych nie uzasadnia uznania, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji w uzasadnieniach wydanych decyzji wyjaśniły przesłanki, dla których wnioskowane przez stronę dowody nie zostały przeprowadzone. Ocena ta pozostaje w zgodzie z przepisami prawa materialnego znajdującymi zastosowanie w sprawie i wyznaczającymi zakres postępowania dowodowego.
W odniesieniu do argumentów skarżącego odwołujących się do zasad wyrażonych w art. 45 i art. 78 Konstytucji RP i formułowanego w oparciu o te zasady zarzutu naruszenia prawa strony do sprawiedliwej procedury, gwarantującej możliwość weryfikacji prawidłowości podstaw wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, wskazać należy, że przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami były przedmiotem kontroli konstytucyjnej. W przywołanym przez skarżącego wyroku z dnia 11 października 2016 r. w sprawie K 24/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym: a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), natomiast b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Na skutek powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego ustawą z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) w art. 102 ustawy o kierujących pojazdami dodano ust. 1 aa w brzmieniu: "Przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego." Zaznaczyć jednak należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie powoływał się na kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym ze względu na stan wyższej konieczności.
Natomiast skarżący zwrócił uwagę, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż omawiana procedura nie wprowadza automatyzmu i obligatoryjności zatrzymania prawa jazdy oraz umożliwia podniesienie w jej ramach zarzutu błędnego pomiaru prędkości.
Trzeba wskazać, że zagadnienie to było przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych i po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny zaistniała rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych, co stało się podstawą wystąpienia przez Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały mającej na celu wyjaśnienie:
1. "Czy podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541, ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym?"
2. "Czy prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.)?".
W uzasadnieniu wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, że biorąc pod uwagę powyższe stanowisko Trybunału, niektóre składy orzekające sądów administracyjnych odstąpiły od dotychczasowego poglądu o automatyzmie i obligatoryjności zatrzymania prawa jazdy w sytuacji uzyskania stosownej informacji od Policji. W tym zakresie pojawiła się jednak kontrowersja co do skutków procesowych powyższego stanowiska. Niektóre składy orzekające uznają, iż w sytuacji, w której kierujący kwestionuje prawidłowość ustalenia Policji o przekroczeniu prędkości organ może czynić własne ustalenia w tym zakresie, nie ma natomiast podstaw do zawieszania postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania o wykroczenie. Niektóre składy orzekające opowiadają się zaś za poglądem, że w sytuacji braku jednoznacznego ustalenia, czy dozwolona prędkość została przekroczona o więcej niż 50 km/h należy zawiesić postępowanie przed starostą do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny. Jednocześnie Rzecznik Praw Obywatelskich przyznał, że w orzecznictwie nadal reprezentowany jest pogląd, iż w każdym przypadku otrzymania zawiadomienia o przekroczeniu przez kierowcę dozwolonej prędkości o 50 km/h na terenie zabudowanym starosta zobowiązany jest do bezwzględnego wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Powyższe wątpliwości i rozbieżności na tle stosowania art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej już wyżej uchwale 7 sędziów z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18. Odnosząc się do kwestii dotyczących zapewnienia stronie postępowania gwarancji procesowych Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zakres postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, prowadzonego na podstawie art. 7 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. w odniesieniu do faktów mających znaczenie dla sprawy, wyznacza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, wniosek taki można wyprowadzić nie tylko z literalnego brzmienia art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o zmianie k.k., ale także w oparciu o wykładnię celowościową i funkcjonalną przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że instytucja zatrzymania prawa jazdy osobie przekraczającej dopuszczalną prędkość o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym polega jedynie na czasowym zatrzymaniu tego dokumentu. Jednocześnie zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż Trybunał, poza zakresem wymienionym w punkcie b) sentencji wyroku, nie zakwestionował konstytucyjności przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który pozostał w obrocie prawnym i stanowi podstawę rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji. W wyroku tym Trybunał zaakceptował dualizm trybów postępowania w odniesieniu do kwestii związanych z przekroczeniem prędkości na obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h, zarówno trybu postępowania administracyjnego, jak i przed sądem powszechnym.
Podzielając powyższe stanowisko, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za niezasadne zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak podkreślono w uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OPS 3/18, Konstytucja RP nie statuuje uprawnienia do posiadania prawa jazdy jako prawa podstawowego. Zasady nabywania, utraty i zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami są regulowane przez ustawodawcę, a instytucja zatrzymania prawa jazdy osobie przekraczającej dopuszczalną prędkość o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym polega jedynie na czasowym zatrzymaniu tego dokumentu.
Z omówionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził też potrzeby skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w określonym przez stronę zakresie.
Przeprowadzona wyżej analiza zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazuje, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy dający w pełni podstawę do wydania decyzji, która pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs? pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło