III SA/Lu 938/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), WSA Ewa Kowalczyk, WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Michał Fiut, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. C. T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz I. C.T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postepowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania I. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] P. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], dokonał czasowej rejestracji pojazdu marki KIA Sportage, o nr VIN [...]. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] zarejestrował wyżej wymieniony pojazd, wydając tablice rejestracyjne nr [...], dowód rejestracyjny seria [...], kartę pojazdu [...]. Rejestracji pojazdu dokonano m.in. na podstawie wniosku Spółki [...] P. [...] i faktury VAT nr [...] z dnia [...] września 2014 r. W dniu 4 marca 2015 r. do organu wpłynęło zgłoszenie Spółki [...] P. [...] o zbyciu pojazdu na rzecz I. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Do pisma załączono kopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Prezydent Miasta [...] z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zarejestrowania wyżej wskazanego samochodu osobowego. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta [...] uchylił w całości wyżej wymienioną decyzję z dnia [...] października 2014 r. i odmówił rejestracji pojazdu. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka I. [...] wskazując, że w dniu 30 września 2014 r. zbyła pojazd na rzecz A. [...] Spółki Akcyjnej, na dowód czego załączyła fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Prezydent Miasta [...] na wniosek [...] P. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] wydał decyzję o rejestracji pojazdu marki KIA Sportage w sytuacji, gdy wnioskodawca przed wydaniem powyższej decyzji wyzbył się jego własności, okoliczność ta nie była znana organowi I instancji w dniu rejestracji, zatem została spełniona przesłanka wskazana w tym przepisie. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania Spółki I. [...], że niewłaściwie został na nią nałożony w decyzji organu I instancji obowiązek zwrotu tablic rejestracyjnych, dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, organ odwoławczy uznał umieszczenie takiego nakazu w uzasadnieniu za nieprawidłowe. Jednak okoliczność ta nie rzutuje na legalność wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. [...] sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 73 ust. 1 i art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej: Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów postępowania – art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca podniosła, że nigdy nie składała wniosku o rejestrację pojazdu marki KIA Sportage, o nr VIN [...], zatem nie powinna być stroną postępowania wznowieniowego. W dniu rejestracji czasowej pojazdu właścicielem pojazdu była Spółka [...] P. [...], która dnia 30 września 2014 r. pojazd ten sprzedała Spółce I. [...] a ta w tym samym dniu dokonała sprzedaży na rzecz A. [...] S.A. Późniejsze zbycie pojazdu nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem kolejny nabywca nie składał wniosku o rejestrację. Wobec powyższego spółka w ogóle nie powinna być stroną postępowania wznowieniowego. Skarżąca wskazała ponadto, że zwrot tablic rejestracyjnych, dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu nie jest możliwy, ponieważ dokumenty te zostały przekazane kolejnemu nabywcy spółce A. [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ogranicza się do badania jej legalności, a więc zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. uchylająca w całości decyzję z dnia [...] października 2014 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki KIA Sportage, o nr VIN [...] oraz odmawiająca rejestracji tego pojazdu. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Jako podstawę wznowieniową wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie, postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte w związku z przekazaną przez Spółkę [...] P. [...] informacją o zbyciu pojazdu na rzecz Spółki I. [...] w dniu 30 września 2014 r., a więc przed wydaniem decyzji o rejestracji stałej z dnia [...] października 2014 r. Organ I instancji uznał, że jest to nowa okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana organowi, uzasadniająca wzruszenie decyzji ostatecznej. Powyższa okoliczność nie jest kwestionowana przez skarżącą. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia uznania skarżącej za stronę wznowionego postępowania. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte wadą kwalifikowaną wskazaną w przepisach prawa procesowego. Stronami w postępowaniu wznowieniowym są co do zasady te same podmioty, które były stronami postępowania, z uwzględnieniem ich ewentualnych następców prawnych i innych osób, które stosownie do art. 28 k.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. O istnieniu interesu prawnego można zatem mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się interes faktyczny, czyli stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1364/15). W toku postępowania wznowieniowego krąg stron postępowania może zostać rozszerzony o podmioty, które nie były uznane za stronę w postępowaniu zwykłym, a które będą miały jednak taki status w postępowaniu nadzwyczajnym. W przypadku spraw dotyczących rejestracji pojazdu, kluczową kwestią jest wykazanie prawa własności pojazdu przez osobę, która ubiega się o zarejestrowanie pojazdu na jej rzecz. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt. 1 Prawa o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. W przypadku kolejnej rejestracji pojazdu konieczne jest natomiast wykazanie przejścia własności pojazdu i przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu wydanego na podstawie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela (art. 72 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz art. 78 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Decyzja o zarejestrowaniu pojazdu ma zatem istotne znaczenie prawne także dla osób, które nabywają już zarejestrowany pojazd. Tym samym, w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu, oprócz osoby, która składała wniosek o rejestrację interes prawny będzie występował również po stronie osoby, która nabyła ten pojazd później i stała się jego aktualnym właścicielem. Uchylenie pierwotnej decyzji o rejestracji pojazdu będzie się bowiem wiązało z uchyleniem w wyniku wznowienia postępowania, decyzji wydanej na rzecz kolejnego nabywcy. W rozpoznawanej sprawie, postępowanie dotyczące rejestracji pojazdu marki KIA Sportage zostało wszczęte na wniosek [...] P. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Po uzyskaniu rejestracji czasowej, tego samego dnia (30 września 2014 r.), spółka [...] P. [...] zbyła pojazd na rzecz I. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], co wynika z faktury VAT nr [...] z dnia 30 września 2014 r., a ta z kolei, również tego samego dnia, odsprzedała go firmie A. [...] Spółce Akcyjnej (faktura VAT nr [...] z dnia 30 września 2014 r.). Decyzja w przedmiocie rejestracji stałej została zaś wydana na rzecz Spółki [...] P. [...] w dniu [...] października 2014 r. Z powyższego wynika, że Spółka I. [...] w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 2014 r. nie była już właścicielem pojazdu, ani nie stała się nim później, np. w drodze następstwa prawnego. Decyzja o rejestracji pojazdu została natomiast wydana na rzecz Spółki [...] P. [...]. Wprawdzie po wydaniu decyzji o czasowej rejestracji z dnia [...] września 2014 r., Spółka I. [...] nabyła pojazd od Spółki [...] P. [...], jednak tego samego dnia sprzedała samochód A. [...] Spółce Akcyjnej. Spółka I. [...] nigdy również nie wnosiła o rejestrację pojazdu i nie dokonała jego rejestracji. Oznacza to, że Spółka I. [...] nie posiada interesu prawnego uzasadniającego przyznanie jej przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym. Nie istnieje bowiem przepis prawa, z którego wynikałby interes prawny skarżącej, uzasadniający traktowanie jej jako strony w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji gdy wyzbyła się ona prawa własności, jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2014 r. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że w dacie wydania decyzji w przedmiocie rejestracji stałej, Spółka I. [...] nie była ani właścicielką, ani następcą prawnym właściciela pojazdu. O sprzedaży pojazdu na rzecz Spółki A. [...], Spółka I. [...] poinformowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. W dniu podjęcia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy posiadał zatem wiedzę w tym zakresie. Mimo to nie podjął żadnych kroków mających na celu ustalenie właściwego kręgu stron postępowania. Organ odwoławczy utrzymał w całości decyzję organu I instancji, mimo że w tej sytuacji postępowanie w stosunku do Spółki I. [...] powinno być umorzone. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik postępowania Wojewódki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).