III SA/Lu 95/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu T. S. kwotę [...] złotych tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, którą wypłacić z sum budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wojewoda decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza w przedmiocie odmowy wymeldowania K. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. L. w L.; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że podstawę orzeczenia pierwszoinstancyjnego stanowiło ustalenie, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do wymeldowania. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania. Stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że K. B. do chwili aresztowania tj. do dnia [...] maja 2006 r. zamieszkiwał pod adresem stałego zameldowania, co oznacza, że z własnej woli nie opuścił spornego lokalu. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy – z własnej woli w sposób trwały opuściła lokal, w którym dotychczas zamieszkiwała. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła W. B., wnosząc o jej uchylenie. W ocenie skarżącej decyzje organów obu instancji naruszają prawo, gdyż postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego stron w ten sposób, że przyznał przedmiotowy lokal mieszkalny W. B., a na rzecz K. B. zasądził spłatę. Popełniając przestępstwo K. B. godził się na związane z tym dolegliwości, a za takie uznać należy m. in. pobyt w zakładzie karnym. Nie należy zatem interpretować szeroko dolegliwości kary pozbawienia wolności w ten sposób, że przedmiotowy fakt jest opuszczeniem mieszkania bez własnej woli. Interpretacja przepisów prawa dokonana w niniejszej sprawie przez organy decyzyjne została dokonana na korzyść osoby uznanej za przestępcę na podstawie wyroku sądowego. Interpretacja taka narusza również art. 5 k.c. , bowiem działania K. B. były niezgodne z literą prawa i w takim przypadku, nie powinien on korzystać z ochrony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna pozostają w zgodzie z przepisami prawa materialnego i zapadły bez naruszenia przepisów postępowania. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać dany pobyt za pobyt stały należy nie tylko fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem, ale również mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Pozbawienie wolności i umieszczenie np. w zakładzie karnym czy też areszcie śledczym, rodzi obowiązek zameldowania na pobyt czasowy osoby pozbawionej wolności w miejscu odosobnienia, niezależnie od czasokresu pobytu w tym miejscu (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy). Fakt pozbawienia wolności nie stanowi natomiast ustawowej przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego, mimo, że w czasie odosobnienia osoba pozbawiona wolności nie zamieszkuje w lokalu stanowiącym jej miejsce stałego pobytu. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje (...) decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Okoliczności sprawy są niesporne. W dniu [...] maja 2006 r. K. B. został aresztowany i osadzony w Rejonowym Areszcie Śledczym. Aktualnie przebywa w Zakładzie Karnym. Do chwili aresztowania zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym przy ul. L. w L., gdzie jest zameldowany na pobyt stały. Pobyt w areszcie śledczym, czy teżw zakładzie karnym, w związku z pozbawieniem wolności, nie może być utożsamiany z opuszczeniem miejsca pobytu stałego w rozumieniu art.15 ust. 2 ustawy i nie może skutkować wymeldowaniem. Prezentowany w orzecznictwie pogląd odnośnie dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie stracił na aktualności, w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K.20/01 (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r., sygn. V SA 2323/02). Zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy wobec K. B. byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby opuścił on miejsce stałego pobytu jeszcze przed aresztowaniem (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 722/06 – niepubl.). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Wbrew stanowisku skarżącej, w sprawach dotyczących wymeldowania, nie stosuje się przepisów kodeksu cywilnego. Prawnie obojętna w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, że skarżąca jest właścicielką spornego lokalu. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygniecie zawarte w pkt II uzasadnia art. 250 tej ustawy.