III SA/Lu 951/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-10-19
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a złożone oświadczenia i dokumenty okazały się niewystarczające do oceny jej sytuacji finansowej. Nieujawnienie wymaganych dokumentów i oświadczeń skutkuje negatywnymi konsekwencjami w zakresie prawa pomocy.Stan faktyczny
Pełnomocnik A. Spółki z o.o. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej decyzją Dyrektora Izby Celnej. Wniosek złożono na urzędowym formularzu, wskazując na zły stan majątkowy spółki, brak środków trwałych i rachunków bankowych. Referendarz sądowy wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu pełnego zobrazowania sytuacji finansowej spółki. Pełnomocnik oświadczył, że dołączył żądane dokumenty, jednak nie zostały one załączone do pisma.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze pełnomocnik skarżącej spółki zwrócił się m.in. z wnioskiem o zwolnienie spółki od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr, pełnomocnik spółki w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz, w którym reprezentujący spółkę prezes zarządu zakreślił, że domaga się zwolnienia spółki od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu złożonego wniosku reprezentujący spółkę prezes zarządu podniósł, że w związku ze złym stanem majątkowym, skarżąca spółka nie jest w stanie ponieść kosztów procesu. W dalszej części urzędowego formularza oświadczył, że kapitał zakładowy skarżącej spółki wynosi [...] zł, spółka nie posiada środków trwałych (wg. bilansu za ostatni rok), ponadto nie wykazał, aby spółka osiągnęła zysk czy poniosła stratę za ostatni rok obrotowy, podał również, że spółka nie posiada rachunków bankowych.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego i finansowego strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej.
Oświadczenie złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez skarżącą spółkę w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. Wyjaśnienia wymagała kondycja finansowa skarżącej spółki w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (majątek spółki wg. bilansu i sprawozdania finansowego za ostatni rok, wielkość przychodów i kosztów uzyskania przychodów w ostatnich latach, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych, określenia czy były dokonywane przez wspólników na rzecz spółki dopłaty, istnienie wymagalnych zobowiązań finansowych). Ustalenie tych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych strony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 28 wrzesnia 2016 r. wezwano pełnomocnika strony do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji spółki. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w sposób prawem przewidziany w dniu 4 października 2016 r. (potwierdzenie odbioru, k-30 akt sąd.). W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik spółki nadesłał pismo z dnia 11 października 2016 r., w którym oświadczył, że do pisma dołączył dokumenty żądane w wezwaniu. Jednakże, jak wynika z notatki urzędowej pracownika biura podawczego WSA w Lublinie z dnia 14 października 2016 r. (k-31 akt sąd.) dokumenty te nie zostały załączone do pisma pełnomocnika strony.
Powyższe okoliczności wskazują, że wezwanie z dnia 28 września 2016 r. nie zostało wykonane. W ocenie referendarza, nieujawnienie dokumentów mogących się przyczynić do pełnego zobrazowania stanu majątkowego i finansowego skarżącej spółki, powoduje negatywne konsekwencje w zakresie prawa pomocy. Należy bowiem uznać, że niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11).
W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, strona nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej i finansowej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżąca spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło