III SA/Lu 977/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wnioskiem dołączonym do skargi zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz złożonych na wezwanie dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 4-letnim synem, samodzielnie go wychowując. Obydwoje zamieszkują w lokalu o pow. 45 m2 , zakupionym w 2012 r. za środki pochodzące z kredytu (miesięczna rata wynosi aktualnie [...] zł - za listopada 2015 r.). Źródło utrzymania rodziny stanowi natomiast wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokość [...] zł netto. Majątek strony oprócz wskazanego mieszkania stanowi nieruchomość rolna o pow. 0,95 ha fiz. (0,64 ha przelicz.) oraz udział 1/3 w prawie własności nieruchomości gruntowej o pow. 0,47 ha. W zakresie stałych miesięcznych kosztów utrzymania strona wskazała ww. ratę kredytu hipotecznego - ok. [...] zł, energia elektryczna - [...] zł, gaz - [...] zł, czynsz + składka remontowa - [...] zł i dodała, że nie pobiera alimentów na syna. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, o ile wykaże, czyli przedstawi w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że to strona ma przekonać sąd (referendarza sądowego), że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Natomiast w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo nieokreślenia przez ustawodawcę, jakimi względami należy kierować się przy ocenie informacji i oświadczeń strony, sąd ma prawo uznać za niewiarygodne informacje i oświadczenia strony, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istnieją bowiem wątpliwości, których strona nie usunęła, a tym samym brak jest podstaw do uznanie, że spełnione zostały warunki udzielenia żądanego zwolnienia. Jak już wskazano na wstępie, to na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób wyczerpujący i wiarygodny przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Mianowicie, jak wynika z akt sprawy, jedyny dochód strony stanowi wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]zł netto miesięcznie. Ze środków tych utrzymuje się skarżąca oraz jej 4-letni syn. Co przy tym istotne skarżąca ponosi stałe koszty utrzymania rodziny do których zalicza się: spłata kredytu mieszkaniowego, opłaty czynszowe, ubranie i wyżywienie dwuosobowej rodziny, których łączna wysokość kilkakrotnie przekracza wysokość uzyskiwanych dochodów. Już samo to pozwala uznać twierdzenia skarżącej za niewiarygodne. Z przedstawionej bowiem przez stronę sytuacji wynika, że ponosi ona koszty funkcjonowania rodziny nie posiadając do tego źródła dochodu. To zaś jednoznacznie wskazuje na nadwyżkę ponoszonych wydatków nad deklarowanymi dochodami, co z kolei uprawnia do kategorycznego stwierdzenia, że skarżąca nie ujawniła źródeł utrzymania swojej rodziny. Nie można bowiem mając jedynie bardzo niewielkie dochody funkcjonować i regulować na bieżąco wszystkie zobowiązania. Przedstawione okoliczności, wskazują, że oświadczenie skarżącej o jej sytuacji dochodowej jest niepełne, nierzetelne i zupełnie nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Zestawienie dochodów rodziny skarżącej (378 zł) z wysokością niezbędnych kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny jednoznacznie bowiem świadczy, że skarżąca uzyskuje dochody, których nie wykazała. Tym samym referendarz sądowy biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, za niewiarygodne uznaje oświadczenie strony dotyczącej jej sytuacji dochodowej i możliwości płatniczych. Co więcej jeśli skarżącą stać na regularną spłatę kredytu hipotecznego, czego nie można uznać za niezbędna potrzebę życiową, trudno dać wiarę, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowanie, których największą część stanowi koszt wpisu od skargi w dużo mniejszej bo wynoszącej 400 zł wysokości. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.