III SA/Lu 995/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Geodezyjnego z dnia [...] r . nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. Przyznać B. A. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca w ustawowym terminie (dnia 31 sierpnia 2015 r.), dokonała opłacenia wpisu w wymaganej kwocie 100 zł. Następnie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 września 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), złożonym na nieaktualnym urzędowym formularzu skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku na obowiązującym druku urzędowego formularza, w zakreślonym terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że otrzymuje niską emeryturę, choruje na [...], ma ograniczoną sprawność ruchową oraz ponosi wydatki na rehabilitację. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jej majątku wchodzą dwa domy ([...] m2 i [...] m2) oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżąca podała, że źródłem jej utrzymania jest emerytura, która wraz z zasiłkiem opiekuńczym wynosi [...] zł netto. W rubryce dotyczącej zobowiązań finansowych i stałych koniecznych wydatków skarżąca ujawniła, że wynoszą one ok. [...]-[...] zł na miesiąc. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 września 2015 r. należy mieć na uwadze, że skarżąca przed jego złożeniem, tj. w dniu 31 sierpnia 2015 r. uiściła należny wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł (k-11 akt sprawy). Zatem wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych może być rozpatrywany jedynie w odniesieniu do ewentualnych, mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. W sprawie niniejszej do kosztów tych zalicza się: opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłatę sądową od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej. Każda z tych opłat każdorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i zdrowotną skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W przedstawionej sytuacji (choroba skarżącej, koszty rehabilitacji, samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego) jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Skarżąca posiada wprawdzie stały dochód, jednak nie jest on na tyle wysoki, aby umożliwiał opłacenie całości kosztów postępowania w sprawie. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącej. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącą okolicznościach stwierdzić należy, że jej obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (domy o pow. [...] m2 i [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha). Sytuacja finansowa skarżącej jest stabilna, osiąga bowiem dochód z emerytury, która wraz z zasiłkiem opiekuńczym wynosi [...] zł netto. Z tych względów opłacenie ewentualnych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu emerytury i posiadającej majątek nieruchomy, mogący przynosić dochód (np. poprzez wynajem jednego z domów). Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.