III SAB/Lu 25/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] 2012 r. skarżący J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w załatwieniu wniosku z dnia [...] 2011 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] 2011 roku skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w C. o udzielenie informacji: 1) czy ubezpieczający byłego bezrobotnego winien informować pismem lub w inny sposób, że opłaca składki "zdrowotne" za niego po zakończeniu okresu pobierania zasiłku, to jest jak w jego przypadku od [...] 2004 roku i do kiedy; 2) czy składka zdrowotna może być opłacana przez płatnika, bez wiedzy i zgody osoby, która zakończyła pobieranie zasiłku dla bezrobotnych; 3) czy po przerwie w płaceniu składek zdrowotnych płatnik był zobowiązany do zawiadomienia ZUS-u i byłego bezrobotnego o ponownym opłacaniu składek zdrowotnych i na jaki okres to wznowienie obowiązuje; 4) płatnik składaki zdrowotnej byłego bezrobotnego opłaca za okres, za jaki sam sobie życzy i o niczym nie informuje ZUS-u ani byłego bezrobotnego? Skarżący zwrócił się, by odpowiedzi na zadane przez niego pytania poparte zostały odpowiednimi przepisami ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z mocy art. 3 § 3 ww. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, zaś stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego, wskazanej w art. 3 § 2 pkt 8, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał ustawowy obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, co jednak nie następuje bowiem prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonuje czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnoży czynności dowodowe ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Zaskarżenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyżej przytoczonych przepisów lub przepisów szczególnych zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważyć należy, że z treści wniosku skarżącego z dnia 1 lutego 2011 r. wynika, iż został on złożony w trybie art. 221 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. Przepis ten dotyczy prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. wszelkie działania, bezczynność lub zaniechanie każdego organu państwowego i samorządowego. O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna (art. 222 k.p.a.). Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). O sposobie załatwienia skargi właściwy organ zawiadamia stronę, stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Postępowanie w sprawie skarg wnoszonych na podstawie art. 227 k.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Działania organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz żadne przepisy ustaw szczególnych nie przewidują takiej kontroli. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 k.p.a., na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09, Lex 557044, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, Lex 171200). Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę.