III SAB/Lu 28/06
PostanowienieWSA w Lublinie2007-06-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę nad bezczynnością organu nadzoru (wojewody) w zakresie wydania zarządzenia stwierdzającego nieważność aktu organu gminy?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie sprawuje kontroli nad bezczynnością wojewody w zakresie wydania zarządzenia stwierdzającego nieważność aktu organu gminy, ponieważ taka bezczynność nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego, określonym w art. 3 § 2 pkt 8 PPSA. Przepis ten obejmuje bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, a nie w pkt 7, który dotyczy aktów nadzoru.Stan faktyczny
Skarżący J.H. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego nieważność zarządzenia Burmistrza z dnia [...] lutego 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.H. na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego nieważność zarządzenia nr [...] Burmistrza z dnia [...] lutego 2003 r. postanawia: odrzucić skargę.
Skarżący pismem z dnia 13 września 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego nieważność zarządzenia nr [...] Burmistrza z dnia [...] lutego 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do art. 3 § 2 ppsa - Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Wojewoda jest organem nadzoru nad samorządem gminy, zgodnie z treścią art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm.).
Wydanie przez wojewodę orzeczenia stwierdzającego nieważność aktu organu gminy, w tym zarządzenia burmistrza, może zostać dokonane na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru.
Jest to zatem akt nadzoru wojewody nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. O ile jednak legalność wydania orzeczenia nadzorczego wojewody podlega kontroli sądu administracyjnego (na mocy art. 3 § 2 pkt 7 ppsa), o tyle brak wydania takiego aktu, swoista "bezczynność" organu nadzoru kontroli sądu nie podlega, jako że nie mieści się w ramach przypadków bezczynności ujętych w kompetencyjnej normie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa (obejmującej "bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4" – a wiec nie w pkt 7).
Jest to zrozumiałe, skoro podmiot mający interes prawny we wszczęciu kontroli aktu samorządu gminy, może uczynić to samodzielnie w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, zatem ewentualna bezczynność wojewody nie rzutuje na sytuację prawną zainteresowanego. Natomiast brak interesu prawnego we wszczęciu kontroli nie powinien dawać uprawnienia do kwestionowania prawidłowości stanowiska wojewody w tym zakresie.
Na marginesie należy wskazać, że skarżący błędnie określa akt wojewody jako zarządzenie zastępcze, które odnosi się do sytuacji określonej w art. 98 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
Ponadto skarżący błędnie wskazuje podstawę prawną swojej skargi, wskazując art. 101 i 101a ustawy o samorządzie gminnym, odnoszące się do sądowej kontroli działań i zaniechań organów samorządu gminy, jako podstawę skargi dotyczącej bezczynność wojewody, który oczywiście nie jest organem samorządowym.
Błędne określenie podstawy prawnej skargi nie ma jednak znaczenia w sprawie, wobec jasności oczekiwań skarżącego.
W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 8 ppsa i art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a zatem podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło