III SAB/Lu 30/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita,, Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w przedmiocie niedoręczenia decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie w roku akademickim 2009/2010 p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżący P.T. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa w postaci niedoręczenia mu decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie w roku akademickim 2009/10. Pismo wpłynęło do organu w dniu [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w przypadku nieodebrania przez niego decyzji osobiście, powinna ona zostać mu doręczona drogą pocztową. W pisemnej odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2011 r. władze uczelni poinformowały skarżącego, że decyzją Komisji Rekrutacyjnej z dniem [...] października 2009 r. został on zakwalifikowany na I rok studiów doktoranckich prowadzonych na [...]. Listy osób przyjętych zostały umieszczone w Internecie, a ponadto kandydaci powiadamiani byli indywidualnie o tym fakcie odrębnym pismem, którego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można traktować inaczej, niż jako decyzję administracyjną. Według organu skarżący otrzymał również takie pismo (z dnia [...] lipca 2009 r.) wraz z wezwaniem do uzupełnienia dokumentacji. Osobom uczestniczącym w immatrykulacji zostały uroczyście wręczone potwierdzenia o przyjęciu na studia, a na ich kopiach potwierdzali oni swój udział w ślubowaniu. Z uwagi na to, że skarżący nie uczestniczył w immatrykulacji, żądany dokument – w ocenie organu – nie mógł mu zostać wydany. W tych okolicznościach P.T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność władz Uniwersytetu [...] "w przedmiocie wydania decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie w roku akademickim 2009/10", wskazując, że pomimo wezwania Rektora Uniwersytetu [...] do usunięcia naruszenia prawa w tym przedmiocie, władze Uniwersytetu odmawiają wydania decyzji. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że nieprawdziwe są twierdzenia organu o wystosowania do niego pisma z zawiadomieniem o przyjęciu na studia doktoranckie. Pismo zawierało bowiem jedynie wezwanie do uzupełnienia dokumentacji, a przyjęcie na studia nastąpiło w wyniku rekrutacji uzupełniającej w terminie późniejszym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania. Uzasadniając to stanowisko organ podniósł, że skarżący P.T. z dniem [...] października 2009 r. został zakwalifikowany na I rok studiów doktoranckich [...] Uniwersytetu [...]. Prorektor [...] wyznaczył na dzień [...] października 2009 r. spotkanie doktorantów I roku studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, na którym odbyła się immatrykulacja. Termin immatrykulacji był podany do powszechnej wiadomości na stronie internetowej Uniwersytetu [...] , na stronie internetowej przeznaczonej dla doktorantów UM oraz na tablicy ogłoszeń umieszczonej na parterze budynku Uniwersytetu. Skarżący nie zgłosił się na immatrykulację i nie złożył ślubowania. W dniu [...] listopada 2009 r. Kierownik Studiów Doktoranckich [...] wydał decyzję nr [...] o skreśleniu z dniem [...] listopada 2009 r. P.T. z listy uczestników studiów doktoranckich z uwagi na fakt, iż nie wywiązywał się on z podstawowych obowiązków, które spoczywają na uczestniku studiów doktoranckich prowadzonych w Uniwersytecie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę P.T. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. – wyrokiem z dnia 15 czerwca 2010 r. wydanym w sprawie sygn. III SA/Lu 6/10, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia [...] listopada 2009 r. – z powodu naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W dniu [...] lipca 2011 r. został skarżącemu przesłany wyciąg z protokołu z posiedzenia Komisji Rekrutacyjnej, które odbyło się w dniu [...] września 2009 r., z którego wynika, że w roku akademickim 2009/2010 zakwalifikowano skarżącego na studia doktoranckie prowadzone na I Wydziale [...] oraz przesłano mu kserokopię potwierdzenia o przyjęciu na studia, które uczestnicy studiów doktoranckich otrzymali w dniu immatrykulacji ([...] października 2009 r.). W ocenie organu, jeżeli w toku postępowania, a przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji wyda akt lub podejmie czynność polegającą na podjęciu działań zmierzających do załatwienia sprawy, to mimo istniejącej zwłoki w załatwieniu sprawy – nie pozostaje on w bezczynności, a tym samym postępowanie ze skargi na milczenie organu stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przechodząc do istoty sprawy trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2011 r. wystąpił do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa w postaci niedoręczenia mu decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie w roku akademickim 2009/10. Na tym etapie postępowania skarżący nie twierdził, że decyzja o przyjęciu na studia doktoranckie w ogóle nie została wydana. Natomiast ze skargi wniesionej do Sądu na bezczynność władz Uniwersytetu [...] zdaje się wynikać, że bezczynność odnosi się do niewydania decyzji o przyjęciu skarżącego na studia doktoranckie w roku akademickim 2009/10. Zaistniała zatem zasadnicza rozbieżność pomiędzy treścią wezwania do usunięcia naruszenia prawa a treścią skargi – odnośnie rodzaju bezczynności organu. Ponieważ skarga na bezczynność organu winna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w tym zakresie, które stanowi przesłankę dopuszczalności skargi (art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), dlatego też należało potraktować wniesioną skargę, jako skargę na bezczynność polegającą na niedoręczniu skarżącemu decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie w roku akademickim 2009/10, a więc w zgodzie z treścią poprzedzającego wniesienie skargi wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Według art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę stosownie do art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują przez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z cytowanego wyżej przepisu wynika, że skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi, bowiem jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Innymi słowy, można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu, jeżeli organ był zobowiązany do podjęcia aktu lub czynności w jednej z form wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W konsekwencji organ pozostaje w bezczynności wówczas, gdy w terminie wynikającym z przepisów nie wydaje aktu (decyzji, postanowienia, uchwały) lub nie dokonuje czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków strony, które stanowią załatwienie sprawy wszczętej z urzędu lub na wniosek strony. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle dotychczasowych rozważań można zatem stwierdzić, że czynność doręczenia decyzji administracyjnej nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a (ustalającą, stwierdzającą lub potwierdzającą prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa), lecz czynnością czysto techniczną (faktyczną). Dlatego jej niedokonanie przez organ administracji nie może zostać uznane za bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a., gdyż z przepisu tego oraz art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a wynika, że Sąd jest właściwy w sprawach bezczynności organów jedynie w przypadkach niewydania aktów oraz niedokonania czynności stwierdzających uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa. W konkluzji trzeba stwierdzić, że zarówno czynność doręczenia, jak i niedoręczenia stronie wydanego aktu nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Kwestie związane z doręczeniami w postępowaniu administracyjnym oraz z bezczynnością organów w zakresie doręczeń nie są objęte kontrolą działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, ponieważ przedmiotowe czynności procesowe nie zostały przez ustawodawcę wskazane jako podlegające kognicji sądów administracyjnych. Stanowisko takie przeważa w judykaturze sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2001 r., I SAB 2/01; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r., IV SAB 12/00; postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2004 r., OSK 547/04 oraz postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., VII SAB/Wa 1/04; WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2007 r., IV SAB/Wr 31/07; WSA z dnia 28 maja 2008 r., I SAB/Lu 4/08; WSA we Wrocławiu z dnia 13 października 2011 r., III SAB/Wr 12/11). Za odosobnione w takich okolicznościach uznać należy stanowisko odmienne wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 24 października 2006 r., II OSK 1539/06 oraz w odwołującym się do niego postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r., II SAB/Wa 93/10. Mając przytoczone motywy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.