III SAB/Lu 44/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy postanawia: I. Przyznać B. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie i dokumenty źródłowe. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m2 (do remontu), posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fiz., utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł do wypłaty (potwierdzenie wypłaty/odbioru EPE za sierpień 2013 r.). Według oświadczenia strony z dnia 18 września 2013 r. część gruntów rolnych ([...] ha) użytkuje syn, natomiast grunty o pow. [...] ha są "wyłączone". Skarżący oświadczył również, że nie uzyskał płatności przyznawanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto skarżący wspomaga finansowo bezrobotną córkę. W przedstawionej sytuacji jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. i [...] ha lasu (według nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r.). Okoliczność, że skarżący bezpłatnie oddał w użytkowanie część gruntów rolnych synowi nie stanowi przesłanki udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący bowiem dobrowolnie wyzbył się możliwości czerpania dochodów z tych gruntów. Wskazać również należy, że z pozostałej części gruntów rolnych skarżący może uzyskiwać dochody, jak też czerpać pożytki (płody rolne), zmniejszając w ten sposób koszty utrzymania. Nie znajduje potwierdzenia podana przez skarżącego w oświadczeniu z dnia 18 września 2013 r. informacja, że część nieruchomości (o pow. [...] ha) została wyłączona z produkcji rolnej. Z nakazu płatniczego za 2013 r. wynika bowiem, że skarżący opłaca podatek rolny od wszystkich należących do niego gruntów. Wskazać należy, że skarżący ma zapewnione własne, stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] zł brutto ([...] zł do wypłaty po potrąceniach ustawowych i egzekucyjnych). Natomiast wykazane przez skarżącego wydatki to energia elektryczna w kwocie [...] zł (dowód zapłaty z dnia 10 września 2013 r.). Porównując zatem wielkość dochodów netto skarżącego do wykazanych przez niego wydatków (nawet przy założeniu, że skarżący ponosi inne koszty bieżącego utrzymania - zakup żywności, środków higieny itp.), brak jest podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Poniesienie kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu emerytury i posiadającej majątek nieruchomy, mogący przynosić dochód, a co najmniej pożytki rolne. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.