III SAB/Lu 6/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2013r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przekazanie wniosku o udzielenie pomocy w likwidacji skutków suszy w uprawie leśnej do właściwego organu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić M. G. uiszczony wpis w kwocie 100zł. M.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przekazaniu wniosku do organu właściwego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z komunikatem ARiMR o podjęciu przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji o uruchomieniu pomocy dla rolników, których plantacje leśne ucierpiały w wyniku suszy, w dniu [...]października 2006 r. zgłosił w Biurze Powiatowym ARiMR szkodę w prowadzonej uprawie leśnej spowodowaną wymienioną klęską żywiołową. Jednocześnie złożył adresowany do Kierownika Biura Powiatowego wniosek o udzielenie niezbędnej pomocy w likwidacji skutków suszy w uprawie leśnej. Wniosek został przyjęty jako spełniający wymogi prawa. Na żądanie Kierownika Biura Powiatowego skarżący dokonał uzupełnienia danych o informację na temat zniszczeń w nasadzeniach leśnych jednocześnie zwracając się z wnioskiem o bezpłatne przydzielenie sadzonek w ramach wsparcia rolnictwa. Na wniosek mimo upływu wielu miesięcy nie udzielona została żadna odpowiedź. Skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2007 r. skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zarzucił brak reakcji ze strony Kierownika Biura Powiatowego na złożony wniosek. Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. skierowanym do Prezesa ARiMR złożona została skarga na bezczynność w wykonywaniu obowiązków służbowych przez Kierownika Biura Powiatowego i Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, które zawierało prośbę o interwencję w sprawie. Z uwagi na brak reakcji wymienionych organów na składane przez skarżącego pisma i wnioski M.G. złożył skargę sądową na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w postępowaniu administracyjnym w sprawie pomocy w likwidacji skutków klęski żywiołowej. Skarga ta prawomocnym postanowieniem z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SAB/Lu 8/09 została odrzucona z uwagi na to, że, że kwestia pomocy w likwidacji skutków suszy, o której mowa w komunikacje ARiMR, nie należy do kompetencji organów ARiMR. W dalszej kolejności pismem z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący zażądał poświadczenia przez Kierownika Biura Powiatowego faktu przetrzymywania jego wniosku z dnia [...] października 2006 r., które jest niezbędne do wszczęcia procesu odszkodowawczego za straty powstałe w następstwie nieprzekazania wniosku o udzielenie pomocy w likwidacji skutków suszy do właściwego organu i niepowiadomienia o tym fakcie zainteresowanego. Postanowieniem Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówiono skarżącemu wydania żądanego poświadczenia, jednocześnie poinformowano, że organem władnym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W dniu [...] marca 2013 r. skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w wykonaniu ustawowego obowiązku. Skarżący w skardze sądowej wniósł o stwierdzenie, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pozostaje w bezczynności w przekazaniu wniosku z dnia [...] października 2006 r. do organu właściwego i w niepowiadomieniu o przekazaniu wnoszącego to podanie, oraz że przytoczone uchybienie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto za dopuszczenie się wieloletniej bezczynności z rażącym naruszeniem prawa wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wymiarze adekwatnym do stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w roku 2006 w Biurach Powiatowych ARiMR został opublikowany komunikat Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dotyczący uruchomienia pomocy dla rolników których plantacje leśne ucierpiały w wyniku suszy. Zadaniem ARiMR zgodnie z poleceniem Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2006r. w przedmiocie likwidacji skutków katastrofalnej suszy w 2006 r., było jedynie przeprowadzenie technicznych czynności, polegających na zebraniu za pośrednictwem biur powiatowych informacji dotyczących beneficjentów, których uprawy ucierpiały w wyniku suszy oraz przekazanie uzyskanych danych do MRiRW celem oszacowania strat i udzielenia ewentualnej pomocy. W przypadku pomocy dla rolników, których plantacje leśne ucierpiały w wyniku suszy 2006 r., wnioski suszowe składane były przez rolników w biurach powiatowych ARiMR. Zgodnie z ustaleniami pomiędzy ARiMR i MRiRW, zestawienia poszkodowanych beneficjentów, którzy w wyznaczonym terminie złożyli wnioski w biurach powiatowych ARiMR, były przesyłane w formie elektronicznej przez Oddziały Regionalne ARiMR do Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących ARiMR, w terminie do dnia [...] listopada 2006 r. W przypadku Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, zestawienie zawierające sprawę M.G. zostało przesłane do Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących ARiMR w dniu [...] listopada 2006 r. Zatem Agencja na prośbę Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, sprawującego nad nią nadzór w myśl art. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), wykonała czynności polegające wyłącznie na zebraniu i przekazaniu do MRiRW informacji dotyczących poszkodowanych beneficjentów. W dniu [...] sierpnia 2013 r. ARiMR przekazała postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] r. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o uznaniu zażalenia na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR za nieuzasadnione. Skarżący w piśmie z dnia [...] września 2013 r. ustosunkował się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę. W ocenie skarżącego realizacja prośby Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zwalniała ARiMR z obowiązku przekazania wniosku do organu właściwego. Podniósł także, że wytyczne wynikające z cytowanego przez organ komunikatu nie dotyczyły wniosku skarżącego z uwagi na inny okres wykonania zalesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., w którym wymienione zostały kategorie aktów prawnych i czynności podlegające kontroli tego sądu. Powołany przepis w pkt 8 stanowi, że sąd administracyjny jest również właściwy do orzekania w sprawach skarg m.in. na bezczynność, jednakże tylko w odniesieniu do przypadków wymienionych od pkt 1 do 4a. Zatem by możliwe było złożenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej, organ ten musi pozostawać w zwłoce z wydaniem: decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Powyższe oznacza, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie może zatem dotyczyć czynności faktycznych, choćby organ lub inny podmiot był zobowiązany do ich wykonania w wyniku określonych zdarzeń lub wydania aktów administracyjnych. Zaskarżalne do sądu administracyjnego są bowiem decyzje, postanowienia lub inne akty administracyjne, a nie czynności faktyczne podejmowane na ich podstawie. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że strona skarżąca dopatruje się bezczynności organu w nieprzekazaniu wniosku o udzielenie pomocy w likwidacji skutków suszy w uprawie leśnej do właściwego organu. Zauważyć należy, że czynności obiegu dokumentów, w tym przekazywania wniosków pomiędzy organami administracji publicznej nie stanowią czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przepis ten odnosi się do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność przekazania wniosku nie wywołuje bowiem skutków w zakresie przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnień czy obowiązków. Jednocześnie sąd podtrzymuje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt I SAB/Lu 8/09, że kwestia pomocy w likwidacji skutków suszy, jak wynika z zakresu przedmiotowego zadań ARIMR określonych ustawą z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), nie należy do jej kompetencji, nie zobowiązuje tym samym jej organu do podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie zobowiązuje do merytorycznego rozstrzygnięcia, które następnie mogłoby stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił powyższy pogląd i postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 r. wydanym w sprawie II GSK 1069/09 oddalił skargę kasacyjną M.G. uznając, że skoro brak przepisu prawa materialnego, w oparciu o który organ byłby uprawniony i zobowiązany rozstrzygnąć o prawie strony do pomocy w likwidacji skutków suszy w uprawie leśnej, jakie wystąpiły w 2006 r. – to nie mogła wystąpić bezczynność organu, w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając na uwadze, że czynność przekazania wniosku nie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, a zatem skarga na bezczynność, polegającą na braku takiego przekazania i powiadomienia o tym fakcie wnioskodawcy, również nie może być przedmiotem skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.