III SAB/Lu 7/22
PostanowienieWSA w Lublinie2022-05-24
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, gdy postępowanie administracyjne, na które się powołuje, nie zostało wszczęte z powodu braku interesu prawnego strony?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie administracyjne, na które się powołuje, nie zostało wszczęte z powodu braku interesu prawnego strony. W takiej sytuacji nie istnieje przedmiot skargi na bezczynność, a zatem nie można ocenić zasadności zarzutu bezczynności. Dodatkowo, jeśli organ poinformował stronę o braku podstaw do wszczęcia postępowania przed wniesieniem skargi, stan bezczynności nie istnieje.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Starosta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, ponieważ nie są właścicielami działek. Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy, Starosta ponownie poinformował skarżących o braku interesu prawnego. Skarżący złożyli ponaglenie, które zostało odrzucone, a następnie wnieśli skargę na bezczynność organu. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym kwotę uiszczoną tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S., J. S. oraz D. S. na bezczynność Starosty w przedmiocie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić J. S., J. S. oraz D. S., solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
J. S., J. S. oraz D. S. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Starosty (dalej jako "organ", "Starosta") w przedmiocie zgłoszonych przez skarżących zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie W. D. gm. W. do działek nr: [...], [...], [...].
Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni, polegającej na uznaniu, że skarżący są uprawnieni do złożenia zarzutów do modernizacji na podstawie zasiedzianego ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności przechodu i przejazdu przez działki gruntu nr: [...], [...], [...]. Wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności czynności oraz uznanie obowiązku organu do wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym do ustalenia, że skarżący jako osoby legitymujące się ograniczonym prawem rzeczowym w postaci prawa służebności przechodu i przejazdu przez działki [...], [...], [...] zlokalizowane w W. Drugim są uprawnieni do złożenia zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz o wstrzymanie wejścia do bazy ewidencji gruntów i budynków danych ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym jako wiążących - do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, w stosunku do gruntów, których dotyczą zarzuty z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a także o wstrzymania do wejścia do bazy danych ewidencji gruntów i budynków czynności geodezyjnych, przeprowadzonych w zakresie przebiegu granic działek nr: [...], [...] i [...]. W ocenie skarżących granice działek nr: [...], [...], [...] zostały zmienione na gruncie pomimo trwającego postępowania administracyjnego i zgłoszonych zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków w tym obszarze.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi.
Organ zauważył przede wszystkim, że żaden przepis prawa nie przewiduje takiej sytuacji, w której można dopuścić w drodze decyzji do złożenia zarzutów na etapie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Starosta wyjaśnił, że w chwili obecnej nie toczy się żadne postępowanie mające na celu wprowadzenie jakichkolwiek danych do ewidencji gruntów i budynków.
W odpowiedzi na wezwanie sądu organ uzupełnił akta administracyjne sprawy i pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r. przedstawił sekwencję podejmowanych przez organ czynności oraz rozstrzygnięć.
Z wyjaśnień organu i akt sprawy wynika, że w dniu 29 czerwca 2021 r wpłynęło do organu pismo skarżących z dnia 23 czerwca 2021 r. dotyczące zgłoszenia zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie W. D. gm. W. do działek nr: [...], [...], [...]. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2021 r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie złożonych przez skarżących zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji i budynków w części dotyczącej przebiegu granic działek ewidencyjnych nr: [...], [...] i [...]. Organ wyjaśnił, iż zainteresowani nie figurują w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele ww. gruntów, co skutkuje brakiem możliwości złożenia zarzutów we wskazanym zakresie. Starosta w świetle treści art. 24a ust. 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., obecnie Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), dalej jako "p.g.i.k." argumentował, iż prawo do złożenia zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo - kartograficznym posiada każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w zasobach ewidencyjnych. W ocenie organu I instancji zainteresowani nie posiadają interesu prawnego we wskazanym zakresie, a jedynie interes faktyczny, który nie stanowi podstawy do roszczeń przedstawionych w piśmie z dnia 23 czerwca 2021 r. Organ wyjaśnił również skarżącym, że zagadnienia z zakresu definicji, kategorii i funkcji dróg publicznych określa ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.), zaś zasady przygotowania i realizacji inwestycji w tym zakresie reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz.1363).
Skarżący złożyli zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Wyjaśnili, że podtrzymują swoje zarzuty wobec przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków gm. W.. Zarzucili, że Starosta nie wziął pod uwagę faktu, iż skarżący są uprawnieni do legitymowania się w niniejszej sprawie jako strona, na podstawie zasiedzianego ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności przechodu i przejazdu przez działki numer [...] i [...].
Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie , postanowieniem z dnia
25 października 2021 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i kartograficznego (dalej też jako "organ odwoławczy") uchylił postanowienie Starosty i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Starosta wskazał art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a". Tymczasem przepisy art. 61a § 1 k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania administracyjnego prowadzonego z urzędu. Organ nie może wydać postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego "samemu sobie", w sytuacji gdy dane postępowanie może być wszczęte tylko z inicjatywy tego organu. Postepowanie w przedmiocie zarzutów jest postępowaniem prowadzonym z urzędu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne wprowadza rozróżnienie pomiędzy charakterem wniosku o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a zarzutami do danych zawartych w ewidencji gruntów ujawnionych w obowiązującym operacie opisowo-kartograficznym. Wniosek o zmianę danych w ewidencji podlega regułom pisma wszczynającego postępowanie administracyjne, natomiast istotę zarzutów w rozumieniu art. 24a ust. 9 p.g.i.k. do danych ewidencji gruntów ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, stanowi wskazanie wynikających z zebranego w postępowaniu modernizacyjnym materiału dowodowego okoliczności faktycznych i prawnych, które zdaniem wnoszącego te zarzuty winny skłonić starostę do wprowadzenia z urzędu zmian danych ewidencyjnych ujawnionych w obowiązującym już operacie opisowo-kartograficznym. Prawo złożenie zarzutu przez podmiot posiadający interes prawny w tym zakresie stanowi niejako zawiadomienie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o prawdopodobnych nieprawidłowościach w operacie ewidencyjnym i niejako "sprowokowanie" organu ewidencyjnego do podjęcia działań w celu przywrócenia zgodności danych ewidencyjnych ze stanem prawnym i faktycznym. Uwzględnienie zarzutów przejawia się decyzją starosty wprowadzającą z urzędu określone zmiany danych w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków. Natomiast odrzucenie decyzją zarzutów oznacza zajęcie przez organ stanowiska, iż wskazane w zarzutach okoliczności faktyczne i prawne nie uzasadniają dokonania z urzędu zmian danych ewidencyjnych. W ocenie organu odwoławczego Starosta badał przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku, nie zaś z urzędu Tym samym rażąco naruszył przepisy art. art. 7, 9, 61 § 1 i 61a § 1 k.p.a. Dalej organ odwoławczy podniósł, iż niezależnie od stanowiska, skarżący nie są właścicielami i nie legitymują się innym tytułem prawnym do działek ewidencyjnych wskazanych w zarzutach. W związku tym stanowisko Starosty w zakresie ustalenia interesu prawnego skarżących jest prawidłowe. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia przedstawione przez pełnomocnika skarżących nie mogą zostać uznane za podstawę do zainicjowania postępowania dotyczącego rozpatrzenia zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w zasobach ewidencyjnych Starostwa Powiatowego jednoznacznie wskazują, iż skarżący nie są właścicielami przedmiotowych działek i nie władają gruntami na zasadzie samoistnego posiadania.
W konkluzji organ odwoławczy wskazał, że w przypadku stwierdzenia, iż organ
ewidencyjny nie znajduje przesłanek do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu zgodnie z żądaniem skarżących określonym w piśmie z dnia 23 czerwca 2021 r., Starosta będzie zobowiązany do udzielenia odpowiedzi w formie pisemnej i przedstawienia skarżącym stosownych wyjaśnień w niniejszej sprawie.
W tych okolicznościach Starosta w oparciu o informacje z rejestru gruntów odnośnie do działek wskazanych w zarzutach, tj. nr [...], [...] i [...], pismem z dnia 17 listopada 2021 r. poinformował pełnomocnika skarżących, iż mając na uwadze stanowisko organu odwoławczego zawarte w postanowieniu z dnia 25 października 2021 r. skarżący nie posiadają interesu prawnego do składania zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie W. D. gm. W. do działek nr: [...], [...], [...]. Organ wyjaśnił, iż dane zawarte w zasobach ewidencyjnych jasno wskazują, że skarżący nie są ani właścicielami tych działek ani nie władają nimi na zasadzie samoistnego posiadania oraz nie posiadają tytułu prawnego do tych działek. Organ wyjaśnił również, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje stany prawne i organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji.
Skarżący pismem z dnia 31 grudnia 2021 r. (data wpływu do organu 5 stycznia 2022 r.) złożyli ponaglenie.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2022 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. Organ wyższego stopnia wyjaśnił, że uprawnienie do złożenia ponaglania dotyczy jedynie toczącej się sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie organ poinformował skarżących pismem z dnia 17 listopada 2021 r. o braku interesu prawnego do składania zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, co jest jednoznaczne z zaistnieniem okoliczności uniemożliwiających organowi ewidencyjnemu prowadzenie z urzędu postępowania administracyjnego w tym zakresie. Skoro w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne się nie toczy, to brak podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie ponaglenia.
Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Głównego Geodetę Kraju, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Jest to samoistny warunek dopuszczalności skargi i strona nie musi oczekiwać na jego rozpatrzenie.
W okolicznościach niniejszej sprawy ponaglenie do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zostało złożone w dniu 2 stycznia 2022 r. (data stempla pocztowego), a skarga została złożona w dniu 3 stycznia 2022 r. (data stempla pocztowego) i wpłynęła do organu w dniu 10 stycznia 2022 r.
W świetle wskazanej wyżej treści art. 53 § 2b p.p.s.a skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne.
W niniejszej sprawie tryb przedsądowy został zatem wyczerpany.
Stosowanie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może również orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada jednak z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6).
Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej CBOSA), orzekł, że "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały NSA wskazał, że stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot określony jest w art. 37 § 1 pkt 1) k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Z tego powodu należy przyjąć, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale wskazał również, że bezczynność zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, a organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia.
NSA zwrócił również uwagę, że ponaglenie stanowi formalny przejaw niezgody strony na wadliwy procesowo stan postępowania, który zaistniał w postępowaniu administracyjnym i trwa w dacie składania skargi do sądu,. Ponaglenie stanowi dyscyplinującą zapowiedź wniesienia skargi i zmierza do zakończenia sprawy. W ten sposób ponaglenie spełnia rolę łącznika pomiędzy postępowaniami administracyjnym i sadowoadministracyjnym, w których podjęta kontrola musi dotyczyć tego samego, istniejącego stanu rzeczy.
Z przedstawionego stanowiska NSA należy – w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - wyprowadzić ogólną zasadę, że tam gdzie nie istnieje przedmiot skargi na bezczynność, gdyż postępowanie już się zakończyło, tam nie jest możliwe zaskarżenie stanu bezczynności istniejącej w trakcie trwania postępowania. Tym bardziej zatem, niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu, gdy takie postępowanie nie zostało nigdy wszczęte, nie toczyło się i toczyć się nie mogło z powodów prawnych, wskutek czego nie można było wydać żadnej decyzji (por. też postanowienie w sprawie sygn. akt II SAB/Wa 12/22, CBOSA).
W świetle treści art. 24a ust. 1 i ust. 2 p.g.i.k starosta wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji także postępowanie w przedmiocie zgłoszonych w oparciu o art. 24a ust. 9 p.g.i.k. zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym jest postępowaniem wszczynanym z urzędu.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ nie wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie zarzutów zgłoszonych przez skarżących do modernizacji ewidencji gruntów i budynków co do działek nr: [...], [...], [...]. Organ w oparciu o dane z rejestru gruntów ustalił, że skarżący nie są właścicielami przedmiotowych działek ani nie władają nimi na zasadzie samoistnego posiadania.
Zgodnie z art. 24a ust. 9 p.g.i.k. każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Jedynie właściciel lub władający na zasadach posiadania samoistnego działki, której dotyczą dane zawarte w operacie ewidencyjnym, mają prawo do składania zarzutów wyłącznie w stosunku do tych danych, gdyż dokonywane zmiany w ewidencji gruntów odnośnie tej działki wpływają na sferę uprawnień lub obowiązków prawnych jej właściciela lub władającego na zasadach posiadania samoistnego (por. np. wyrok w sprawie sygn. akt I OSK 1336/13, CBOSA).
Organ pismem z dnia 17 listopada 2021 r., mając na uwadze stanowisko L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyrażone w postanowieniu z dnia 25 października 2021 r., w odpowiedzi na złożone przez skarżących pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. zarzuty w zakresie działek nr: [...], [...], [...] poinformował skarżących, że nie posiadają interesu prawnego do składania zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie W. D. gm. W.. Organ wyjaśnił skarżącym, iż interes prawny posiadają podmioty ujawnione w ewidencji gruntów i budynków oraz podmioty, które wykażą że w stosunku do nieruchomości, której dane są przedmiotem modernizacji, przysługują określone prawa podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał również, że ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przez sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach.
Wskazać przy tym należy na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II OSK 2487/14, CBOSA, gdzie NSA wskazał, że "Organ administracji, jeśli uznaje, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu nie ma obowiązku wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu bądź też wszczęcia takiego postępowania, a następnie jego umorzenia. Wystarczającym jest w takiej sytuacji pisemne poinformowanie osoby, która żąda wszczęcia przez organ administracji postępowania z urzędu, że brak jest podstaw do jego wszczęcia (...)."
W konkluzji zatem wniesienie skargi na bezczynność w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków złożonych przez skarżących co do wskazanych w zarzutach działek nie zostało wszczęte i nie toczyło się, bo skarżący z uwagi na brak interesu prawnego nie mogli być stroną takiego postępowania, to skarga na bezczynność organu w takim stanie faktycznym i prawnym podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że czynności organu podejmowane w związku ze złożonymi przez skarżących zarzutami do modernizacji ewidencji gruntów i budynków co do działek o nr: [...], [...] i [...], jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, zakończyły się ostatecznie przed wniesieniem skargi, gdyż organ pismem z dnia 17 listopada 2021 r. poinformował pełnomocnika skarżących o braku po stronie skarżących interesu prawnego do złożenia zarzutów. Brak tytułu prawnego do przedmiotowych działek bezspornie wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Zauważyć przy tym należy, że organ odwoławczy w postanowieniu z dnia 25 października 2021 r. podzielił stanowisko Starosty, co do braku po stronie skarżących interesu prawnego do złożenia zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek nr: [...], [...] i [...], wskazując, iż skarżący nie są ich właścicielami i nie legitymują się do nich innym tytułem prawnym, a wyjaśnienia przedstawione przez pełnomocnika skarżących, nie mogą zostać uznane za podstawę do zainicjowania postępowania dotyczącego rozpatrzenia zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Załatwienie sprawy przed wniesieniem skargi powoduje, że stan bezczynności przestaje istnieć, co w konsekwencji oznacza, że taka skarga jest niedopuszczalna.
Ponadto z art. 24a ust. 10 p.g.i.k. wprost wynika, że tylko posiadanie interesu prawnego determinuje uznanie danej osoby za stronę postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków, które kończy się wydaniem decyzji bądź o uwzględnieniu bądź o odrzuceniu tych zarzutów.
W świetle zatem treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II OPS 5/19 i istoty ponaglenia jako środka dyscyplinującego organ do zakończenia sprawy i z tego powodu uznać należało skargę za niedopuszczalną. Nie można bowiem w świetle stanowiska zaprezentowanego w wyżej wymienionej uchwale, mówić o stanie bezczynności, gdy z akt wynika, iż na dzień wniesienia skargi sprawa została załatwiona, a postępowanie administracyjne nie toczy się.
Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I postanowienia.
Zwrot wpisu uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło