III SO/Lu 4/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 21 maja 2012 r. (data wpływu do sądu), złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce dotyczącej przedmiotu zaskarżenia wskazała postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. o nr [...]. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem niepełnoletnich dzieci. W skład majątku rodziny wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz działka budowlana o pow. [...] ha z pomieszczeniami garażowymi oraz oszczędności pieniężne w kwocie [...] zł (lokata bankowa męża). Skarżąca podała, że prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą zakończyła w styczniu 2012 r. ze stratą w wysokości [...] zł, a obecnie otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł brutto. Natomiast mąż prowadzi działalność gospodarczą (usługi [...]), która w okresie od stycznia do marca 2012 r. przyniosła stratę w wysokości [...] zł. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną i rodzinną strony skarżącej, z drugiej zaś wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma zastosowanie w stosunku do osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (np. brak majątku, brak dochodów), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na ich poniesienie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca i jej rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak wynika z oświadczenia skarżącej z dnia 1 czerwca 2012 r., rodzina zamieszkuje w domu należącym do rodziców skarżącej, którzy ponoszą koszty jego utrzymania. Rodzina posiada majątek nieruchomy w postaci działki rolnej o pow. [...] ha oraz działki budowlanej o pow. [...] ha zabudowanej pomieszczeniami garażowymi. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą męża skarżącej, na liście środków trwałych znajdują się 52 pozycje (w tym autokary i autobusy marki [...], [...], [...],[...], [...], [...], samochody osobowe marki [...] i [...], zestawy komputerowe, kserokopiarka, drukarka i inne urządzenia). Ponadto rodzina posiada zasoby pieniężne w kwocie [...] zł. W świetle powyższego, skarżącej i jej rodziny nie można zatem uznać za osoby ubogie. Nie ma znaczenia, iż wymieniona lokata bankowa została założona przez męża skarżącej, przepisy prawa rodzinnego nakładają bowiem na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Jeśli chodzi o źródła utrzymania rodziny, to skarżąca wskazała na pobierany przez nią zasiłek dla bezrobotnych ([...] zł) oraz dochód z prowadzonej przez męża działalności gospodarczej, przy czym podała, iż w ostatnim okresie przynosi ona straty (wg. bilansu firmy z 1 czerwca 2011 r. - w lutym 2012 r. strata wyniosła [...] zł; w marcu 2012 r. strata wyniosła [...] zł, zaś w kwietniu 2012 r. zysk wynosił [...] zł). W ocenie referendarza powstanie strat w poszczególnych miesiącach prowadzonej działalności gospodarczej nie jest tożsame z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto jak wynika z analizy nadesłanych wyciągów bankowych, na konto męża skarżącej w banku [...] w kwietniu 2012 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy, wpływały znaczne środki finansowe (np. w dniu 2 kwietnia 2012r. – [...] zł; w dniu 3 kwietnia 2012 r. – [...] zł; 4 kwietnia 2012 r. – [...] zł; 10 kwietnia 2012 r. – [...] zł; 12 kwietnia 2012 r. – [...] zł, w dniu 22 kwietnia 2012 r. – [...] zł). Również konto skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy było zasilane znacznymi kwotami (np. w dniu 18 kwietnia 2012 r. – [...] zł; w dniu 19 kwietnia 2012 r. – [...] zł). Mając powyższe na uwadze, należy uznać, iż skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. iż uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, jak również pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, nastąpi z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.