I SA 1955/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-06-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Marzenna Glabas, Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk, Asesor WSA Katarzyna Matczak (Spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, zobowiązując policjanta do zwrotu części pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego, prawidłowo postąpił, nie badając wcześniej wniosku policjanta o umorzenie tej pomocy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zwrot pomocy finansowej, ma obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające. W sytuacji, gdy strona podnosi okoliczność umorzenia należności, organ musi zbadać tę kwestię, oceniając tryb i podstawę udzielenia informacji o umorzeniu, zanim podejmie decyzję merytoryczną. Niewyjaśnienie tej okoliczności stanowi naruszenie przepisów KPA (art. 7 i 77) i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji o zwrocie przez policjanta A. M. części pomocy finansowej przyznanej na zakup domu jednorodzinnego. Policjant kwestionował zasadność zwrotu, podnosząc, że pomoc została mu umorzona i została doliczona do jego dochodu, od którego zapłacił podatek. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o zwrocie, uznając, że pomoc podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia ze służby przed upływem 10 lat, a kwestia podatku dochodowego nie ma znaczenia. Policjant złożył skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji. Zasądzono od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz A. M. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Komendanta Powiatowego Policji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz A. M. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia 9 czerwca 2003r. Nr "[...]" Komendant Powiatowy Policji w I., wykonując wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2003r. sygn. akt I SA 1373/01 oraz powołując się na art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, póz. 58, ze zm), § 5 ust. l pkt 2 rozp. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, póz. 1468) orzekł o zwrocie kwoty 1490 zł stanowiącej 1/10 - przyznanej decyzją Komendanta Rejonowego Policji w I. z dnia 27 lutego 1998r.- pomocy finansowej na nabycie domu jednorodzinnego w Z. gm. I., zobowiązując jednocześnie do wpłaty określonej kwoty w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano, że A. M. został przyjęty do służby w policji z dniem l września 1991 r. i pełnił ją do 29 marca 2001 r. Decyzją Komendanta Rejonowego Policji w I. Nr "[...]" z dnia 27 lutego 1998r. została przyznana mu pomoc finansowa w wysokości 14.900 zł na zakup domu jednorodzinnego. Stosownie zaś do § 5 ust. l pkt 2 cytowanego rozporządzenia pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od jej rozpoczęcia. Skoro zatem A. M. pozostawał w służbie tylko 9 pełnych lat to należało ustalić do zwrotu kwotę pomocy finansowej w wysokości 1/10 udzielonej pomocy.
Od powyższej decyzji A. M. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie prawa, bowiem po udzieleniu mu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 września 1998r. pomoc ta została mu umorzona, zaś jej kwota dopisana do dochodu, w związku z czym od udzielonej mu pomocy finansowej uiścił podatek dochodowy za 1998r. W tym stanie sprawy wzywanie go obecnie do zwrotu części udzielonej pomocy finansowej nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.
Decyzją z 21 lipca 2003r. Nr "[...]" Komendant Wojewódzki Policji, działając w oparciu o art. 88 ust. l, art. 94 ust. l i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, póz. 58, ze zm) w związku z § 14 ust. l pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla
policjantów (Dz.U. Nr 131, póz. 1469) oraz § l i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, póz. 1468) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wyjaśniono, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego zgodnie z normami zaludnienia w miejscu pełnienia służby. Zastępczą formą realizacji tego prawa jest pomoc finansowa udzielana w oparciu o art. 94 ust. l ustawy o Policji. Na podstawie delegacji ustawowej właściwy organ - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - określił w rozporządzeniu zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej w określonych sytuacjach, w tym w przypadku zwolnienia ze służby. Określono bowiem, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od jej rozpoczęcia. Wobec zwolnienia odwołującego się ze służby po upływie 9 lat jej pełnienia, należało ustalić mu kwotę pomocy finansowej podlegającej zwrotowi w wysokości 1/10 przyznanej pomocy tj. 1490 zł. Podniesiono, że kwoty pomocy finansowej otrzymywane przez policjantów stanowią w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenie ze stosunku służbowego i podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach jak wynagrodzenie. Z tego też powodu nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie uiszczenie podatku dochodowego od całej kwoty udzielonej policjantowi pomocy finansowej.
Na powyższą decyzję A. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego przyznana mu pomoc finansowa uległa umorzeniu, o czym został poinformowany na piśmie, zaś o jej wielkość został powiększony jego dochód, od którego był zobowiązany uiścić podatek dochodowy. Nadto zarzucił, że żądanie zwrotu przyznanej pomocy finansowej jest dla skarżącego i jego rodziny bardzo krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż wyrokiem NSA z dnia 23 stycznia 2003r. sygn. akt "[...]" zostały uchylone poprzednie decyzje właściwych organów zobowiązujące A. M. do zwrotu części udzielonej mu pomocy finansowej z uwagi na oparcie ich o nieobowiązujące zarządzenie MSWiA, wskazując, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno być oparte na rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, póz. 1468), co organy orzekające w tej sprawie uczyniły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Podkreślić należy, że stosownie do art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi.
W niniejszej sprawie, skarga została uwzględniona, bowiem Sąd, stwierdził istnienie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to, skutkujące koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, polega natomiast na nie rozpoznaniu podnoszonego przez skarżącego wniosku dotyczącego umorzenia mu przyznanej pomocy finansowej.
Wskazać należy, że wprawdzie w rozpatrywanej sprawie stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego przed dniem l stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, co uczyniły organy orzekające w tej sprawie, bowiem zaskarżoną decyzję oparto na zapisach rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. , jednakże nie zwalniało to organów od obowiązku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Skoro w swoich pismach kierowanych do organów orzekających w tej sprawie skarżący wskazywał na okoliczność umorzenia mu decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 września 1998 r. kwoty pomocy finansowej, to organy miały obowiązek stosownie do art. 7 i art. 77 Kpa wyjaśnić tę okoliczność w sposób nie budzący wątpliwości. Należało zatem ocenić w jakim trybie i na jakiej podstawie skarżącemu udzielono informacji o umorzeniu należności z tytułu uzyskanej pomocy finansowej. Sąd nie przesądzając o merytorycznym rozstrzygnięciu w tej sprawie uznał, że organy orzekające były zobowiązane wpierw ustalić, czy należność wynikająca z przyznanej skarżącemu pomocy finansowej istnieje, czy też nie, skoro poinformowano go o umorzeniu mu pomocy finansowej.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tejże ustawy. Stosownie do przepisu art. 152 wyżej powołanej ustawy, Sąd orzekł także, iż zaskarżony akt nie może być wykonany w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło