I SA 2840/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia SO (del.) Maria Matyja Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej I) uchyla zaskarżoną decyzję II) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 20 listopada 2003r. Nr "[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. z dnia 7 lipca 2003r. nr "[...]" o braku podstaw do stwierdzenia u A. R. choroby zawodowej - przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że A. R. pracował jako nauczyciel przez okres 40 lat i był w tym czasie narażony na nadmierny wysiłek głosowy. Był dwukrotnie badany przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Orzeczeniem lekarskim Nr "[...]" z dnia 19 lutego 2003r. Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej stwierdził przewlekłe zapalenie gardła i krtani. Uznano, że stwierdzone zmiany nie wykazują cech choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia 12 czerwca 2003r. rozpoznał niewydolność podniebne - gardłową oraz przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani i także stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wobec faktu powołania się przez A. R. na badania stroboskopowe wykonane w innej jednostce służby zdrowia, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przed rozpoznaniem odwołania przedkładając zawnioskowane badanie zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o ponowne wypowiedzenie się w tej sprawie. Pismem z dnia 15 października 2003r. Instytut wyjaśnił, że przeprowadzone w dniu 29 maja 2003r. badania laryngologiczne, foniatryczne i laryngowideo-stroboskopowe nie potwierdziły u A. R. "zmian typu przerostowego z niedowładem strun głosowych" opisanych przez dr A. B. Posiadając w aktach sprawy dwa jednobrzmiące orzeczenia lekarskie wydane w 2003r. przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie choroby zawodowej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że nie ma podstaw do przeprowadzania kolejnego badania lekarskiego. Reasumując wyjaśniono, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż nie rozpoznano u A. R. istnienia choroby zawodowej. Od tej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł A. R. wnosząc o jej uchylenie w całości. Podniósł, iż od 15 lat ma stałą chrypkę i z tego powodu rozpoczął leczenie, jednakże dolegliwości związane z nadmiernym obciążeniem głosu nie ustępowały. Od 2000r. podjął starania o uznanie choroby zawodowej. Wielokrotne badania mediastroboskopowe krtani wykonywane w specjalistycznym gabinecie foniatrycznym wyjaśnił, diagnozowały jego schorzenie jako zmiany przerostowe z niedowładem strun głosowych, które stanowią chorobę zawodową - o której mowa w poz. 7 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych - lecz zespoły orzecznicze z O. i L. orzekały, że nie doznał on żadnego uszczerbku narządu głosu. Zarzucił, że podczas badań posiadał czytelne zdjęcie krtani o dużym formacie, z którym nie chciano się jednak zapoznać. Skarżący polemizując także z wypowiedzią IMP odnośnie jego badania z 26 maja 2003r. zarzucił, że właściwą formą do ustosunkowania się odnośnie przedstawionego badania winno być orzeczenie lekarskie, nie zaś zwykłe pismo, gdyż działanie takie narusza jego prawo. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że badania przeprowadzone w specjalistycznym gabinecie prywatnym A. B. nie mogą być uznane za podstawę do orzeczenia o chorobie zawodowej, gdyż stosownie do obowiązujących przepisów decyzje w sprawie choroby zawodowej mogą być wydane na podstawie orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki upoważnione w sprawie chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). W niniejszej sprawie, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § l ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, póz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w Wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie czynnika szkodliwego należy uwzględniać okoliczności wymienione w § l ust. 2 tego rozporządzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego [ por. wyrok NSA z 15 kwietnia 1998r. sygn. akt I SA 2074/97, niepublikowany] utrwalony jest pogląd, że ocena lekarska dotycząca rozpoznania choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 Kpa w zw. z art. 84 Kpa. Tak więc podlega ono ocenie organu orzekającego zgodnie z art. 80 Kpa. Organ jest zobowiązany kontrolować, czy opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych. Powinna więc być rzeczowa i właściwie uzasadniona. W motywach wyroku z dnia 19 maja 1998 r. II UKN 55/98 (OSNAP i US 1999/10 póz. 351) Sąd Najwyższy uzasadniając tezę, iż opinia biegłego powinna być uzasadniona w sposób umożliwiający jej sądową kontrolę, stwierdza m.in., że funkcją uzasadnienia opinii jest jej weryfikowalność. Chodzi w szczególności o to ażeby przez uzewnętrznienie mechanizmu rozumowania biegłego można było kontrolować zasadność jego stanowiska. Jak to przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 listopada 1999r. w sprawie II SA/Ka 209/98 (Prawo Pracy 2000 nr 7 str. 39) - a stanowisko to podziela skład orzekający w niniejszej sprawie - fakt, że decyzję w przedmiocie choroby zawodowej wydaje się na podstawie orzeczeń właściwych jednostek służby zdrowia i wyników dochodzenia epidemiologicznego, nie zwalnia organu orzekającego od obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 77 § l i art. 80 k.p.a.). W niniejszej sprawie wprawdzie organ odwoławczy dążył do prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności, tym niemniej nie doprowadził swojego zamiaru do końca. Zwrócił się bowiem do Instytutu Medycyny Pracy o ponowne ustosunkowanie się do przeprowadzonego badania z dnia 26 maja 2003r. i wyjaśnienia dlaczego diagnoza tam dokonana nie jest prawidłowa, jednakże nie wyegzekwował tego, aby placówka odniosła się merytorycznie do postawionego jej zadania. Instytut Medycyny Pracy pismem z dnia 15 października 2003r. nie wyjaśnił, z jakich przyczyn diagnoza postawiona podczas badania w dniu 26 maja 2003r. w prywatnym specjalistycznym gabinecie lekarskim nie jest prawidłowa, a okoliczność powyższa ma decydujące znaczenie w sprawie. Bez jednoznacznego wyjaśnienia tego problemu, organ nie był władny rozstrzygać sprawy merytorycznie. Wprawdzie dysponował stosownym orzeczeniem lekarskim, ale wobec istotnych wątpliwości, których to orzeczenie nie wyjaśniało należało ponownie zażądać opinii lekarskiej. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygniecie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku - pkt. II sentencji - uzasadnia przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.