I SA/Ol 10/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-02-19

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną do spółki jawnej, w której ta osoba posiada większość udziałów, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat od nabycia nieruchomości, a sprzedający złożył oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Przychód ze sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną do spółki jawnej, w której posiada ona większość udziałów, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat od nabycia nieruchomości. Spółka jawna jest odrębnym podmiotem prawnym, a zatem sprzedaż do niej nie jest traktowana jako sprzedaż 'samemu sobie'. Złożenie oświadczenia o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe nie zwalnia z opodatkowania, jeśli warunki do zwolnienia nie zostaną spełnione.
Stan faktyczny
Podatnik W.M. wykupił długi właścicieli nieruchomości i w ramach zwolnienia z długu nabył prawo użytkowania wieczystego i własność budynku. Następnie sprzedał tę nieruchomość spółce jawnej, w której posiadał 67% udziałów, przed upływem pięciu lat od jej nabycia. Podatnik złożył oświadczenie o zamiarze przeznaczenia przychodu na cele mieszkaniowe, jednak nie podjął środków pieniężnych ze sprzedaży, pozostawiając je w spółce. Wnioskodawca kwestionował opodatkowanie tej transakcji, uznając przepisy za nielogiczne i sprzeczne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r., sprawy ze skargi WM na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2008 r., W.M. zwrócił się o wydanie, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), interpretacji indywidualnej w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Opisując w związku z zapytaniem zaistniały stan faktyczny, podatnik wskazał, że w 1995 r. wykupił od banków długi właścicieli budynku turystyczno-gastronomicznego. Jak podał, w dniu "[...]" zawarł umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności tego budynku celem zwolnienia z długu na podstawie art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Nieruchomości tej nie wprowadził do prowadzonej w ramach swojej firmy, ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W dniu "[...]" sprzedał powyższą nieruchomość Spółce A, w której posiada 67% udziałów. Po przeniesieniu prawa własności oraz ujęciu nieruchomości w ewidencji środków trwałych, nieruchomość ta została wydzierżawiona (wynajęta) odpłatnie pierwotnym właścicielom. Wnioskodawca w terminie wymaganym przez prawo złożył oświadczenie, że w ciągu 2 lat kupi lub wybuduje nieruchomość o tej samej wartości. W uzupełnieniu do złożonego wniosku podatnik podał, iż w latach 2002 – 2005 prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna - wspólnik Spółki A (67% udziałów). Długi, o których mowa w złożonym wniosku, wykupił od banków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w USA. Podstawą tego wykupu było zobowiązanie notarialne właścicieli budynku do przeniesienia własności budynku i działek w przypadku niespłacenia długów. Powyższy budynek wykorzystywany był w latach 2002 – 2005 przez dotychczasowych właścicieli na zasadach pisemnego przyrzeczenia, które wnioskodawca złożył w dniu "[...]" na okoliczność dobrowolnego (pozasądowego) zawarcia notarialnej umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działek i własności budynku. Podatnik wyjaśnił, że powyższy budynek był wykorzystywany całkowicie do działalności gospodarczej przez dotychczasowych właścicieli, a później użytkowników, zarówno w okresie gdy był on formalnie własnością wnioskodawcy jako osoby fizycznej, ale także po formalnej sprzedaży tego budynku Spółce A. Z chwilą zakupu nieruchomości przez Spółkę została ona wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Mając na uwadze powyższe, wątpliwości podatnika wzbudziła kwestia, czy przychód z tytułu sprzedaży nieruchomości Spółce, w której posiadał 67% udziałów, należy opodatkować podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 10 i art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz, czy złożenie oświadczenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego na zasadzie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, było błędem. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, podatnik stwierdził, że w myśl przepisów art. 10 i art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest podstaw do naliczenia podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Jego zdaniem, złożenie oświadczenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w 2005 r. było błędem. Istnieją tym samym podstawy, by ten wniosek anulować. Dyrektor Izby Skarbowej, działając w ramach wydanego przez Ministra Finansów upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego uznał, że powyższe stanowisko podatnika w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe. Podnosząc powyższe powołał treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zgodnie z którym źródłem przychodu - z zastrzeżeniem ust. 2 - jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a) – c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, iż przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: - odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz - zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. W wydanej interpretacji indywidualnej organ zwrócił też uwagę, iż w świetle przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zawarł w 2002r. umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku celem zwolnienia z długu. Następnie w dniu "[...]" sprzedał nieruchomość za kwotę 1.600.000 zł Spółce, w której posiadał 67% udziałów. Odpłatne zbycie nastąpiło zatem przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Podnosząc powyższe organ wskazał, iż na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), w szczególności jej art. 8 § 1, spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Dlatego, nieuzasadnionym jest zdaniem Dyrektora Izby, argument podatnika, iż dokonał zbycia "samemu sobie". Jak podano uzasadniając interpretację, stosownie do postanowień art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - według stanu prawnego obowiązującego w 2005 r. - przychodu ze sprzedaży lub zamiany nieruchomości i praw majątkowych nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł, a podatek od tego przychodu, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, iż przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) ustawy. Organ zauważył, że według przedstawionego przez stronę stanu faktycznego, w celu skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania złożyła ona określone w powyższym przepisie oświadczenie. Koniecznym warunkiem zwolnienia podatnika z podatku było więc przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w ciągu 2 lat, na cele mieszkaniowe. Według Dyrektora Izby, inaczej należałoby potraktować zbycie nieruchomości wykorzystywanej w prowadzonej przez podatnika działalności lub gdyby sprzedaż nastąpiła w wykonywaniu tej działalności. Zgodnie bowiem z art. art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących: środkami trwałymi, składnikami majątku, o których mowa wart. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500 zł, wartościami niematerialnymi i prawnymi - ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c. Organ wskazał, że świetle cytowanych przepisów również odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej, nieujętej w ewidencji środków trwałych, stanowiłoby w całości przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem w powyższej sytuacji nie byłoby wymagane złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 28 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi z dnia "[...]" na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielając argumentacji strony wskazał, że podnosząc lakonicznie zarzut niespójności przepisów prawa, nie odniosła się ona do prawidłowości dokonanej przez organ analizy przepisów prawa podatkowego. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego podatnik wniósł o jej uchylenie, bądź stwierdzenie zaistnienia podstaw do zmiany. Jak podał, nie podjął środków pieniężnych za sprzedaż nieruchomości Spółce A, lecz pozostawił je w Spółce, by umożliwić działalność podmiotu i spłatę zobowiązań. W uzasadnieniu wyrażając swoje niezadowolenie w odniesieniu do wydanej interpretacji indywidualnej, skarżący ocenił stanowione przepisy prawa w tym zakresie za niezrozumiałe, nielogiczne i dające możliwość dowolnej interpretacji. Jego zdaniem, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia konstrukcja spółki jawnej, pozwalająca na to, by w niektórych sprawach traktować ją samodzielnie w stosunku do jej właścicieli. Powołanie się przez Dyrektora Izby Skarbowej na określający zasadę powszechności opodatkowania art. 84 Konstytucji RP, obrazuje sposób interpretowania prawa przez organy podatkowe, dążące poprzez nadmierny fiskalizm do niszczenia przedsiębiorczości. Skarżący podał, iż jest w pełni świadomy, że nie dopełnił obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednak, jego zdaniem, obowiązki te wynikają z uregulowań nielogicznych i nieodpowiadających duchowi czasów. Zarzucając ponadto naruszenie przez organy finansowe i kontrolne przepisów Konstytucji, w tym jej art. 84, strona skarżąca wniosła również o "przekazanie rozpatrzenia prawidłowości sposobu interpretacji w/w przepisów prawa Trybunałowi Konstytucyjnemu" oraz skierowanie do Trybunału zapytania co do dopuszczalności ich stosowania w związku z ich niejasnością i niezrozumiałą konstrukcją. . W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o oddalenie skargi stwierdził, iż brak w niej zarzutów odnoszących się do meritum sprawy nie pozwala na ustosunkowanie się do stanowiska strony. Organ podtrzymał jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Podkreślić na wstępie należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny określa art.134 § 1 tej ustawy, w myśl którego rozstrzygając w granicach danej sprawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza jednak, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest bowiem zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji, (p. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197). Granice sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269). Zasadniczą kwestią, istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest właściwa interpretacja przepisów prawa podatkowego, na podstawie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podnieść przy tym należy, iż orzeczenie w sprawie interpretacji, wydane na podstawie art. 14a § 4 albo art. 14b § 5 ustawy Ordynacja podatkowa, nie staje się aktem stosowania prawa, jednak określa sytuację prawną podatnika. Musi być tym samym odbierane jako swoista ekspektatywa wyciągnięcia określonych konsekwencji prawnych w razie niezastosowania się do wykładni. Na etapie postępowania sądowego w związku ze skargą w przedmiocie wydanej interpretacji, kontroli podlega zaś prawidłowość wyjaśnienia treści przepisów w odniesieniu do zadanego pytania. Badając zgodność zaskarżonej indywidualnej interpretacji z przepisami prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, iż na tle przedstawionych przez zainteresowanego, stosownie do art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej okoliczności faktycznych, rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wymagało to, czy prawidłową jest ocena organu, że podlega opodatkowaniu na podstawie wymienionych wyżej przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód skarżącego ze sprzedaży nieruchomości spółce jawnej, w której miał on 67% udziałów, która to sprzedaż dokonana została przed upływem pięciu lat o daty nabycia tej nieruchomości. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie dokonana przez upoważniony organ pod względem prawnym analiza oraz ocena przedstawionego przez skarżącego we wniosku o interpretację stanu faktycznego jest prawidłowa. Uzasadniając dokonaną interpretację organ trafnie powołał w szczególności treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zgodnie z którym źródłem przychodu - z zastrzeżeniem ust. 2 - jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a) – c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Przepis ten jasno stanowi, iż przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: - odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz - zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. W świetle przedstawionego przez W. M. stanu faktycznego w 2002 r. zawarł On umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynku celem zwolnienia z długu, po czym w dniu "[...]" sprzedał nieruchomość za kwotę 1.600.000 zł spółce jawnej, w której posiadał 67% udziałów. Odpłatne zbycie nastąpiło zatem przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Zauważyć należy, iż stosownie do art. 8 § 1 K.s.h. spółka osobowa (a zatem również jawna) może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Spółki osobowe w świetle regulacji K.s.h. nie są wprawdzie osobami prawnymi, ale dysponują licznymi atrybutami osób prawnych (wyodrębnienie majątkowe, zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych), co pozwoliło określać je w piśmiennictwie, jako ułomne osoby prawne (por. S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja: Kodeks spólek handlowych. Tom I. Komentarz. Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2001, s. 224). Konsekwencją wyodrębnienia majątkowego spółek osobowych jest to, że to spółka (w rozpatrywanym przypadku jest to spółka jawna) jest właścicielem majątku wniesionego doń w formie wkładów przez wspólników oraz uzyskanego w trakcie swego istnienia, a nie wspólnicy na zasadach współwłasności łącznej, jak w przypadku spółki cywilnej (Op. cit. s. 109). W piśmiennictwie zwraca się też uwagę, iż handlowe spółki osobowe jako odrębne podmioty mają swój majątek z wszelkimi wynikającymi stąd konsekwencjami (por. Konsekwencje legislacyjnego wyodrębnienia osobowych spółek handlowych. Prawo spółek 2001/9/2). Skoro zatem spółka osobowa dysponuje swoim własnym majątkiem (stanowi on jej wyłączną własność), odrębnym od majątku wspólników, to nie budzi zastrzeżeń argumentacja organu, iż wnioskodawca sprzedał nieruchomość nie samemu sobie, lecz odrębnemu podmiotowi prawnemu. Wskazana przez wnioskodawcę sprzedaż , stanowiła tym samym przychód w rozumieniu cyt. wyżej art.10 ust.1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Uzasadniając interpretację prawidłowo organ wskazał również na treść art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - według stanu prawnego obowiązującego w 2005 r. – zgodnie z którym, przychodu ze sprzedaży lub zamiany nieruchomości i praw majątkowych nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł, a podatek od tego przychodu, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. W świetle wymienionego uregulowania, podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, iż przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) ustawy. Jak wynika z przedstawionego przez stronę stanu faktycznego, dla skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania złożyła ona określone w powyższym przepisie oświadczenie. Prawidłowe jest tym samym stanowisko organu, iż złożenie tego oświadczenia przez podatnika nie było błędem. Koniecznym zaś warunkiem zwolnienia podatnika z podatku było przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w ciągu 2 lat, na cele mieszkaniowe. Nie budzą też zastrzeżeń zawarte w uzasadnieniu interpretacji uwagi, że inaczej w związku z treścią art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należałoby potraktować zbycie nieruchomości wykorzystywanej w prowadzonej przez podatnika działalności lub gdyby sprzedaż nastąpiła w wykonywaniu tej działalności. W świetle bowiem tego przepisu również odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej, a nieujętej w ewidencji środków trwałych, stanowiłoby w całości przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy czym w powyższej sytuacji nie jest wymagane złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 28 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw, aby skierować pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego w związku z przedstawionymi w skardze wnioskami, m.in. o stwierdzenie, jak podał skarżący, faktu łamania przez organy podatkowe Konstytucji, a zwłaszcza jej art. 84. Możliwość przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez każdy Sąd pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, wynika z art.193 Konstytucji RP. Została ona również potwierdzona art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Przepisy dopuszczają zatem możliwość posłużenia się przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy przez sądy, w tym także administracyjne, wiedzą i autorytetem Trybunału. Jednak, jak podkreślano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, sam skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2004r. sygn. akt OSK 971/04, LEX 236849 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 861/0, LEX 303725). Nadto, co podkreślono w cytowanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2004r. sygn. akt OSK 971/04. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, nie zaś skarżącego. Instytucja pytania prawnego ma bowiem na celu usunięcie z systemu prawnego przepisu niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową, czy ustawą. Oznacza to, iż sąd zobowiązany jest sformułować w pytaniu zarzut niezgodności określonego przepisu z powyższymi aktami normatywnymi (art. 32 ust. 1 pkt. 3 i 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym ). Nie może on stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności określonego aktu prawnego z Konstytucją (działając przy tym z urzędu, bądź też rozpatrując wniosek strony o wystąpienie z pytaniem prawnym ). W przeciwnym razie należałoby uznać, iż sąd zwraca się do Trybunału z pytaniem prawnym nie po to, aby przedstawić konkretny umotywowany zarzut niezgodności danego aktu normatywnego z Konstytucją, ale po to, żeby uzyskać od Trybunału stanowisko w kwestii prawidłowej wykładni wskazanych norm prawnych, które mają stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia sądowego, co oczywiście nie należy do kompetencji Trybunału (zob. teza 2 postanowienia SN z 18.09.2002r., sygn. akt III CKN 326/01, LEX nr 56898; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27.11.2003r., sygn. II AKa 308/03, OSA 2004/7/57; A. Wasilewski, Przedstawianie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sądy, Państwo i Prawo 1999, z. 8, s. 25-39; A. Wasilewski, Pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sądowy 2000, nr 5, str. 3-11; P. Tuleja, Stosowanie Konstytucji RP w świetle zasady jej nadrzędności - wybrane problemy, Kraków 2003, s. 352-353 ). Analizując treść przepisów prawnych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji oraz przepisów powołanych przez stronę skarżącą, Sąd nie powziął wątpliwości co do ich zgodności z normami Konstytucji RP, które uzasadniałyby wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Poza granice rozpoznania niniejszej sprawy, jak też zakres kognicji sądu administracyjnego określony wymienionymi wyżej przepisami p.p.s.a. wykraczają natomiast zarzuty i argumentacja skargi odnośnie skuteczności działań właściwych organów w zakresie podejmowanych kontroli podmiotów gospodarczych, czy też podnoszonych przez stronę wad stanowionego prawa. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.l270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło