I SA/Ol 104/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" , którą odmówiono J. C. przyznania ulgi inwestycyjnej z tytułu wydatków poniesionych na modernizację budynku służącego do chowu, hodowli i utrzymania zwierząt gospodarskich. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Burmistrz Gminy. Zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. nr 136, poz. 969 ze zm.) wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi polemizował ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwestii zastosowania art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym do stanu faktycznego sprawy. nie zgodził się z poglądem, że podatnikowi przysługuje ulga chociażby z tego powodu, iż wymienił on pokrycie remontowanego obiektu inwentarzowego (chlewni) z eternitu na inne. Nie był to bowiem obiekt służący ochronie środowiska, natomiast przeprowadzone w nim prace nie służyły modernizacji a jedynie przywróceniu jego wartości użytkowej. Burmistrz Gminy wskazał, że przytoczone w uzasadnieniu decyzji organ II instancji orzeczenie NSA z dnia 23 marca 1996r. sygn. akt SA/L 1993/95 straciło na swojej aktualności, ze względu na regulacje wynikające z ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005r. nr 14, poz. 114), której przepisy zobowiązują jednostkę samorządu terytorialnego do szczególnej dbałości o politykę finansową, a już szczególnie, jeżeli chodzi o udzielanie wszelkiego rodzaju ulg podatnikom. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wskazało na dominującą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w/g której gmina bez względu na przedmiot sprawy i jej faktyczny związek z interesem prawnym gminy, nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej. Tym samym gmina ani żaden organ gminy nie posiada uprawnienia do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego (uchwała NSA z dnia 09.10.2000r. OPK 14/00 ONSA 2001/1/17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, uprawnione podmioty działające na prawach strony, jak też inne podmioty, którym ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Na tle przytoczonej wyżej normy rozstrzygany był już problem dopuszczalności złożenia przez jednostkę samorządu terytorialnego skargi na decyzję organu odwoławczego w sprawie, w której organ tej jednostki orzekał w I instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym kontynuowana jest, już wcześniej ukształtowana linia, że kryterium interesu prawnego na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. W przypadku zaskarżenia decyzji administracyjnej "interes prawny" w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. pokrywa się z pojęciem interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa materialnego na podstawie których w postępowaniu administracyjnym danemu podmiotowi przysługiwał przymiot strony tego postępowania. Takie stanowisko można wprost wywieść z uzasadnienia powołanej przez SKO uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.10.2000r., w której Sąd rozważał interes prawny gminy w kontekście możliwości wzruszenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, udzielając negatywnej odpowiedzi w tym zakresie. W szczególności w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zaakceptował wcześniej już dominujący w orzecznictwie pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na podstawie ustawy czy też w formie porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. NSA podkreślił, że gmina wydająca (przez swoje organy) decyzje administracyjne działa jako jeden z elementów państwa. Pozycja jednostek samorządu terytorialnego jest wyznaczona przede wszystkim przez dwie kategorie prawne a mianowicie przez kompetencję i przez osobowość prawną. Gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, jednostka nie staje się stroną postępowania nawet wówczas gdy decyzja wywołuje określone skutki dla niej jako właściciela. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1017/04 (SIP Lex nr 171164) i potwierdzone w wyroku NSA z dnia 27 listopada 2007r. sygn. akt II FSK 1378/06. Argumentacja przedstawiona w powołanych orzeczeniach znajduje pełne zastosowanie na gruncie przepisów prawa podatkowego. Stosownie do art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa jest organem podatkowym I instancji. Organem odwoławczym i organem wyższego stopnia w tych sprawach – stosownie do art. 13 § 1 pkt 3 i § 3 Ordynacji podatkowej jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie zaś z treścią art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej "stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 – 117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy". Z zacytowanego przepisu wprost wynika, że na gruncie przepisów podatkowych pojęcie interesu prawnego związane jest z pojęciem strony postępowania podatkowego, a nie organu podatkowego. Skoro Burmistrz Miasta i Gminy w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekał jako organ podatkowy I instancji, to nie ma legitymacji do złożenia skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego. Nie do pogodzenia przede wszystkim z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą praworządności byłoby uznanie, że wprawdzie w niejednolitym (bo samorządowym i rządowym) ale spójnym (państwowym) systemie administracji podatkowej jednemu z rodzajów organów I instancji (samorządowemu) przysługuje prawo zaskarżania decyzji organu II instancji. W zakresie wymiaru i poboru podatków jednostki samorządu terytorialnego (jak i Skarb Państwa) mogą realizować publiczny interes finansowy swoich budżetów tylko poprzez określone przepisami prawa podatkowego władcze działania organów podatkowych I i II instancji w granicach obowiązku podatkowego obciążającego podatnika. Nie oznacza to jednak, że interes finansowy budżetu ma pierwszeństwo przed uprawnieniami strony postępowania przewidzianymi przepisami materialnego prawa podatkowego. Reasumując, w ocenie Sądu nie występuje żadna wątpliwość co to tego, że Gmina nie ma interesu prawnego a zatem uprawnienia w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi w sprawie, w której na skutek odwołania podatnika od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania ulgi w podatku rolnym i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. To, że interes finansowy gminy nie jest interesem prawnym wynika z treści art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. nr 249, poz. 2104 ze zm.) wg którego zamieszczenie w budżecie dochodów z określonych źródeł nie stanowi podstawy roszczeń jednostki samorządu terytorialnego wobec osób trzecich. Zgodnie z art. 3 powołanej w skardze ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenia finansów publicznych (Dz.U. z 2005r. nr 14, poz. 114) przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do należności podatkowych stanowiących dochody jednostki samorządu terytorialnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.