I SA/Ol 11/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-02-25
Skład orzekający: Włodzimierz Kędzierski, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność uchwały rady gminy w sprawie określenia warunków i trybu wspierania rozwoju sportu kwalifikowanego była zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność uchwały rady gminy w sprawie wspierania sportu kwalifikowanego została uchylona, ponieważ Kolegium nie wykazało rażącego naruszenia prawa przez uchwałę rady gminy. Sąd uznał, że rada gminy miała kompetencje do określenia warunków i trybu wspierania sportu kwalifikowanego, a uchwała ta nie naruszała przepisów o finansach publicznych ani o samorządzie gminnym w sposób uzasadniający stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Rada Gminy Rybno podjęła uchwałę dotyczącą wspierania sportu kwalifikowanego. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie stwierdziło nieważność tej uchwały, zarzucając naruszenie przepisów o finansach publicznych i samorządzie gminnym z powodu braku precyzyjnego określenia celu i zadania o charakterze użyteczności publicznej. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując stanowisko Kolegium, zwłaszcza w kontekście zmian w ustawie o sporcie kwalifikowanym. Sąd uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, orzekł, że uchwała nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r., sprawy ze skargi Gminy na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie określenia warunków i trybu wspierania, w tym: finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego I. Uchyla zaskarżoną uchwałę nr "[...]" Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia "[...]" II. Określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu III. Zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej na rzecz Gminy 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Rada Gminy Rybno- powołując jako podstawę prawną art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001r. nr 142 poz. 1591 z późniejszymi zmianami) i art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. z 2005r. Nr 155, poz. 1298 z późniejszymi zmianami) – podjęła 18 września 2008r. uchwałę nr XX/37/08 dotyczącą wspierania sportu kwalifikowanego
W zawierającej 14 paragrafów uchwale postanowiono kolejno:
§1- określono zakres przedmiotowy i podmiotowy wspierania sportu kwalifikowanego
§2 -wspieranie finansowe sportu kwalifikowanego następuje w formie dotacji przyznawanej na warunkach i w trybie określonym w uchwale
§3- określono przedsięwzięcia, które mogą być objęte wspieraniem finansowym oraz podmioty, którym wsparcie może być udzielone a nadto postanowiono na jakie zobowiązania podmiotów nie może być przyznana dotacja.
W dalszych przepisach uchwały określono tryb postępowania i warunki przyznawania pomocy finansowej oraz postępowania w zakresie kontroli
co do zgodności przeznaczenia wsparcia finansowego z określonym celem oraz skutki niewłaściwego wykorzystania środków pochodzących ze wsparcia
Integralną część uchwały stanowią: wzór oferty realizacji zadania w zakresie sportu kwalifikowanego, wzór umowy o przekazaniu środków finansowych i realizację zadania oraz wzór sprawozdania z wykorzystana środków finansowych na zadania
w zakresie sportu kwalifikowanego
Kolegium Regionalnej izby Obrachunkowej w Olsztynie uchwałą z dnia
30 października 2008r. nr XXXI/335/2008 powołując jako podstawę prawną uchwały
art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992r.
o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001 r. nr 55 poz. 577 wraz
z późniejszymi zmianami) i art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdziło nieważność wyżej powołanej uchwały Rady Gminy Rybno.
Zdaniem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie zapisy zawarte w § 2 i w § 3 Uchwały Rady Gminy Rybno w sposób istotny naruszają przepisy
art. 6 i art. 7 ustawy o samorządzie gminnym i art. 176 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r. nr 249 poz. 2104) poprzez brak wyraźnego określenia celu i zadania o charakterze użyteczności publicznej, na które miałaby
być przydzielona dotacja z budżetu Gminy.
Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że uchwała przyznająca dotację winna precyzyjnie określać ich cel tak, aby możliwe było ustalenie czy jest to cel publiczny związany z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego i czy dotacje otrzymają podmioty uprawnione, a więc takie, które nie działają w celu osiągnięcia zysku.
Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje bowiem zgodnie z przepisami ustawy w z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r. nr 96 poz. 873) lub w oparciu o uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnej (art. 176 ust 2 i ust 3 ustawy o finansach publicznych).
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wywiodło, że przepis art. 2 ust. 3 Ustawy o sporcie kwalifikowanym dopuszcza wprawdzie możliwość wsparcia finansowego, ale nie oznacza to, że gmina może przeznaczyć dotacje na dowolny cel, niezwiązany z realizacją zadań tej jednostki lub będzie przeznaczona na działalność statutową podmiotu otrzymującego dotację. Ustawodawca w ustawie o sporcie kwalifikowanym przewidział możliwość przyznania stypendiów, wyróżnień i nagród sportowcom osiągającym wysokie wyniki sportowe, które mogą być finansowane
z budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 35 ust 1 i art. 37 ust 1 ustawy).
Takie uregulowanie ustawowe oznacza, że poza przyznaniem stypendiów, nagród i wyróżnień, wsparcie sportu kwalifikowanego możliwe jest jedynie w takim zakresie, w jakim umożliwiają to przepisy regulujące działalność jednostek samorządu terytorialnego.
Ponieważ jednostki samorządu terytorialnego należą do sektora finansów publicznych, to wolno im tylko tyle na ile pozwalają im ustawy.
Zatem nie wszystkie przedsięwzięcia związane z funkcjonowaniem sportu kwalifikowanego mieszczą się w zakresie spraw publicznych o zakresie lokalnym
i stanowią zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, o której mowa
w art. 6 i 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym
Wreszcie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wywiodło, iż obecnie podstawą do finansowego wspierania rozwoju sportu kwalifikowanego (w tym przez dotacje) przez jednostki samorządu terytorialnego jest uchwała organu stanowiącego wydana zgodnie z art. 2 ust 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym, określająca "warunki
i tryb spierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego". Uchwała
ta powinna spełniać wymogi określone w ustawie o finansach publicznych i ustawie
o samorządzie gminnym, a więc w szczególności odnoszące się do prawa równego dostępu wszystkich podmiotów do realizacji zadań finansowych ze środków publicznych, działających na danym terenie lokalnym (art. 6 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym) oraz do reguł proceduralnych udzielania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 176 ustawy o finansach publicznych) a także powinno określać jednoznacznie cel i zadania takiego wsparcia finansowego tak,
by zostały zaspokojone zbiorowe potrzeby wspólnoty samorządowej (art. 7 ustawy
o samorządzie gminnym).
Gmina Rybno na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej
w Olsztynie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zarzucając uchwale naruszenie przepisu art. 2 ust 2 i ust 3 ustawy z dnia
29 lipca 2005r. o sporcie kwalifikowanym, w brzmieniu obowiązującym od dnia
5 października 2007r. wniosła o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania
W uzasadnieniu skargi wywodzono, iż uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej W Olsztynie w gruncie rzeczy oparta została na orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazano na orzeczenia w sprawie o sygnaturach
II GSK 365/2006 NSA, I SA/Rz 400/06, I SA/GL 927/06 i I SA/Go 1302/06.
Podkreślono wszakże, iż wszystkie orzeczenia zapadły przed zmianą przepisu art. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym.
Przytoczono treść przepisu art. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym w brzmieniu sprzed 5 października 2007r. i w brzmieniu obowiązującym od 5 października 2007r.
Analizując zmiany w brzmieniu przepisu art. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym skarżąca wywiodła, że o tym że tryb udzielania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego innych niż przewidziane w ustawie o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego przesądza już treść art. 176 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.
Nie może zatem budzić wątpliwości, że dodanie ust. 3 i zmiana w ust. 2 art. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym nie miało na celu umożliwienia ustalenia zasad przyznawania stypendiów zawodnikom i trenerom, gdyż podstawę do takich wsparć stanowił i stanowi przepis art. 37 ust. 4 ustawy o sporcie kwalifikowanym.
Odwołując się do przepisu art. 4 ustawy o sporcie kwalifikowanym skarżąca wywiodła, że uznanie, że podmioty wymienione w tym przepisie mają spełniać wymogi
z art. 176 ustawy o finansach publicznych w gruncie rzeczy przekreślałoby możliwość wsparcia finansowego przewidzianego wprost z ustawy o sporcie kwalifikowanym.
Kluby sportowe, a przynajmniej te, które działają w ramach sportu kwalifikowanego są praktycznie zawsze podmiotami nastawionymi na osiągnięcie pewnego zysku. Co do osób fizycznych rodzi się zaś pytanie czy w ogóle można rozważać działalność nie zmierzającą do osiągania zysku.
Zdaniem skarżącej art. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym daje możliwość wsparcie finansowego podmiotów działających w ramach sportu kwalifikowanego
bez konieczności spełnienia przesłanej a art. 176 ustawy o finansach publicznych.
Skarżąca nie zgodziła się także z twierdzeniem zawartym w skarżonej uchwale Kolegium Regionem Izby Obrachunkowej, iż uchwała Rady Gminy Rybno narusza przepisy art. 6 i 7 ustawy o samorządzie gminnym. Wsparcie sportu kwalifikowanego należy bowiem postrzegać nie tylko przez prymat zadań z zakresu kultury fizycznej,
ale również jako promocję gminy określoną w art. 7 ust. 1 pkt 18 ustawy o samorządzie gminnym.
Wreszcie skarżąca odwołała się do protokołu z posiedzenia Komisji Kultury Fizycznej i Sportu z dnia 3 lipca 2007r. Z Protokołu tego wynika, (według skarżącej),
iż celem zmiany przepisu art. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym miało
być umożliwienie jednostkom samorządu terytorialnego określenie form wsparcia
w sposób nieskrępowany.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie argumenty przytoczone w uzasadnieniu skargi można było uznać za trafne.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w podjętej uchwale
o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Gminy Rybno nr XX/37/08 z dnia
18 września 2008r. w sprawie określenia warunków i trybu wspierania w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego, wskazało, iż zapis § 3 pkt 1-5 uchwały Rady Gminy Rybno powoduje, że z budżetu gminy będą finansowane wydatki związane z działalnością statutową klubów sportowych z terenu gminy, a także zapis narusza przepisy art. 2 ust. 2 i ust. 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym w związku z art. 6
i art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym.
Nadto zadaniem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie uchwała Rady Gminy Rybno dotycząca wsparcia sportu kwalifikowanego winna być podjęta zgodnie z regułami proceduralnymi wynikającymi z przepisu art. 176 ustawy o finansach publicznych. Uznając, że nieprecyzyjność zapisu §3 pkt 1-5 uchwały Gminy Rybno prowadzić mogłaby do udzielania dotacji na działalność statutową podmiotów korzystających z dotacji, a to stanowi istotne naruszenie przepisów art. 6 i 7 ustawy
o samorządzie gminnym oraz art. 176 ustawy o finansach publicznych, stwierdziło nieważność całej uchwały.
Zdaniem Sądu zasadność skargi Rady Gminy Rybno oraz legalność zaskarżonej uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie ocenić należało
w aspekcie przepisów ustaw: ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, (Dz. U z 2001r. nr 142 poz. 1591 z późniejszymi zmianami) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r. nr 96 poz. 873 z późniejszymi zmianami) ustawy z dnia 18 stycznia 1996r. o kulturze fizycznej
(Dz. U. z 2007r., nr 226 poz. 1675) ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. z 2005r., nr 155, poz. 1298) ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001r. nr 55 poz. 577) oraz ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r. nr 249 poz.2104 )
Z treści przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika,
iż do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi, że jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, postępowanie w sprawach o których mowa w ustępie 1 należy do gminy.
Ustawodawca w art. 7 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym postanowił, iż do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i dokonał przykładowego wyliczenia zadań własnych gminy. Z treści przepisu art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy wynika, że zadania własne gminy obejmują- między innymi- sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych.
Z takiego uregulowania ustawowego wynika, że do zadań własnych gminy należy- spośród wielu innych- urządzanie terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, które winny służyć zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Wydatki
na zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie kultury fizycznej pokrywane zatem mają być ze środków własnych gminy.
Pojęcie kultury fizycznej, zasady działalności w sferze kultury fizycznej i zadania organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, cele kultury fizycznej zdefiniowane zostały w przepisach ustawy z dnia 18 stycznia 1996r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2007r., nr 226 poz. 1675).
W myśl przepisu art. 4 ust. 1 powołanej ustawy organy administracji rządowej
i jednostki samorządu terytorialnego tworzą warunki prawno- organizacyjne
i ekonomiczne dla rozwoju kultury fizycznej. Zgodnie z definicjami zawartymi w ustawie o kulturze fizycznej, kultura fizyczna jest częścią kultury narodowej, chronionej przez prawo (art. 1 ust. 1 )
Podstawowymi celami kultury fizycznej jest dbałość o prawidłowy rozwój psychofizyczny i zdrowie wszystkich obywateli, a cele te osiągane są w szczególności poprzez wychowanie fizyczne, sport, rekreację ruchową i rehabilitację ruchową
(art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy).
Dla realizacji tych zadań organy administracji publicznej mogą korzystać
z działalności organizacji pozarządowych pożytku publicznego co wynika z przepisu
art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2008r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie.
W myśl przepisu art. 3 ust. 1 ustawy powołanej wyżej działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie a organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych,
i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje
i stowarzyszenia (art. 3 ust. 2 powołanej wyżej ustawy).
Z treści art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie wynika, że sfera działań publicznych, o której traktuje ustawa obejmuje zadania w zakresie upowszechniania kultury fizycznej i sportu.
Dalej z treści tejże ustawy wynika, że organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, we współpracy
z organizacjami pozarządowymi prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów, a współpraca ta może się odbywać
w szczególności w formach zlecania organizacjom pozarządowym realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy).
Prowadzenie działalności pożytku publicznego na podstawie zlecenia realizacji zadań publicznych regulują przepisy rozdziału 2 ustawy. Z przepisów tych wynika,
że organy administracji publicznej wspierają w sferze, o której mowa w art. 4 realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe prowadzące działalność statutową powierzają w sferze, o której mowa w art. 4 organizacjom wymienionym
w pkt 1 realizację zadań publicznych. Wspieranie oraz powierzanie, o których mowa
w ust. 1 odbywa się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert, chyba że przepisy odrębne przewidują inny tryb zlecania (art. 11 ust. 1 i 2 ustawy).
Organizacje pozarządowe mogę z własnej inicjatywy złożyć ofertę realizacji zadań publicznych, także tych, które są realizowane dotychczas w inny sposób, w tym przez organy administracji publicznej (art. 12 ust. 1 ustawy)
Organ administracji publicznej zlecający zadanie publiczne dokonuje kontroli
i oceny realizacji zadania poprzez działania określone w ustawie (art. 17 ustawy)
Sprawozdanie z wykonania zadania publicznego określonego w umowie należy sporządzić w terminie 30 dni po upływie terminu, na który została zawarta umowa,
z tym, że okresem sprawozdawczym jest rok budżetowy. Minister do spraw zabezpieczenia społecznego określi w drodze rozporządzenia wzory oferty, umowy
i sprawozdania (art. 18ust 1 i 2 i art. 19 ustawy)
Z przepisu art. 176 ust. 1-3 ustawy o finansach publicznych wynika, że: podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki, zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; tryb postępowania o udzielenie dotacji na inne zadania niż określone w ustawie o działalności pożytku publicznego, sposób jej rozliczania oraz sposób kontroli wykonywania zleconego zadania określa w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, mając na uwadze zapewnienie jawności postępowania o udzielenie dotacji i jej rozliczenia.
Kwestia wspierania sportu kwalifikowanego uregulowana została w ustawie
z dnia 29 lipca 2005r. o sporcie kwalifikowanym. Przepis art. 2 ust. 2-3 stanowi,
iż organy administracji rządowej tworzą warunki organizacyjne do rozwoju sportu kwalifikowanego i mogą wspierać finansowo jego rozwój. Jednostki samorządu terytorialnego mogą wspierać, w tym finansowo, rozwój sportu kwalifikowanego,
z zastrzeżeniem ustępu 3, a ten stanowi: organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego.
Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym, sport kwalifikowany jest formą aktywności człowieka związaną z uczestnictwem we współzawodnictwie sportowym, organizowanym lub prowadzonym w określonej dyscyplinie sportu przez polski związek sportowy lub podmioty działające z jego upoważnienia.
Przepisy Rozdziału 3a ustawy o sporcie kwalifikowanym traktują o stypendiach, nagrodach, wyróżnieniach i świadczeniach w sporcie kwalifikowanym.
Przepis art. 35 ust. 1 ustawy traktuje o stypendiach, które mogą być przyznane zawodnikom osiągającym wysokie wyniki w międzynarodowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym.
Zaś przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że zawodnikom, którzy osiągnęli wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznane wyróżnienia i nagrody ze środków budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Dalej z uregulowań zawartych w tym przepisie (ust. 3a i ust 4) wynika, że jednostki samorządu terytorialnego mogą przyznawać wyróżnienia i nagrody trenerom i działaczom zasłużonym w osiąganiu wyników, o których mowa w ust 1, a organ stanowiący takiej jednostki, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród,
o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 3a, rodzaje wyróżnień oraz wysokość nagród pieniężnych.
Z uregulowań tych wynika, że przepis art. 2 ust. 2 i 3 dotyczy wspierania sportu kwalifikowanego, zaś przepisy art. 35 i 37 ustawy dotyczą nagradzania, wyróżniania konkretnych osób osiągających, bądź przyczyniających się do osiągania wysokich wyników we współzawodnictwie sportowym międzynarodowym lub krajowym.
Dla Sądu nie budzi wątpliwości, że przepis art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym dotyczy wspierania, w tym finansowego, przez jednostki samorządu sportu kwalifikowanego.
Przepisy art. 35 i 37 ustawy stanowią zaś podstawę do ustanowienia stypendiów, przyznania nagród lub wyróżnień osobom osiągającym wysokie wyniki w uprawianym sporcie kwalifikowanym i osobom mającym wpływ na osiąganie takich wyników.
Należy w tym miejscu zauważyć, że określenie "sport kwalifikowany" nie jest tożsame z określeniem "sport zawodowy".
Ten ostatni uprawiany jest w celu osiągnięcia zysku. Zwrócić też należy uwagę na to, iż art. 2 ust. 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym stanowi, iż organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego. Przepis ten stanowi zatem
o dopuszczalności wspierania finansowego sportu kwalifikowanego przez jednostki samorządu terytorialnego.
Przepisy art. 35 ust. 2 i art. 37 ust. 4 ustawy traktują natomiast o możliwości podjęcia uchwał przez jednostki samorządu terytorialnego w zakresie przyznawania stypendiów, nagród i wyróżnień poszczególnym osobom spełniającym wymogi określone w ustawie.
Wspieranie finansowe sportu kwalifikowanego to jedna płaszczyzna kompetencji organów samorządu terytorialnego, a przyznawanie stypendiów, nagród i wyróżnień osobom to odrębna kompetencja organów.
Zarówno, jednak podjęcie o wspieraniu finansowym sportu kwalifikowanego
jak i podjęcie uchwały o przyznaniu nagród lub wyróżnień mieści się w kompetencjach organów samorządu terytorialnego.
Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy ustaw należy zauważyć,
że Uchwała Rady Gminy Rybno niezależnie od zapisów zawartych w §2 i §3 uchwały zawiera dalsze przepisy. I tak § 4 uchwały stanowi, iż wsparcie finansowe może być udzielone na wniosek, którego wzór stanowi załącznik do uchwały. Określa termin złożenia wniosku, tryb rozpoznania wniosku i zasady oceniania wniosku.
W §7 uchwały określono sposób, termin rozliczenia dotacji oraz konsekwencje związane z przeznaczeniem inne niż przedstawione we wniosku.
Powyższe pozwala na wysnucie wniosku, że stwierdzenie nieważności uchwały nr XX/37/08 Rady Gminy Rybno z 18 września 2008r. nastąpiło bez należycie uzasadnionych podstaw.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie podejmując uchwałę
o stwierdzeniu nieważności wyżej wymienionej uchwały Rady Gminy Rybno odniosło się tylko to dwóch § uchwały wywodząc, że nieprecyzyjność zapisów może prowadzić do finansowania statutowej działalności klubów oraz poprzez nieokreślenie celów
i zadań o charakterze użyteczności publicznej, na które miałaby być przydzielona dotacja z budżetu gminy.
Kolegium Regionalnej izby Obrachunkowej nie odniosło się do załączników stanowiących integralną część uchwały Rady Gminy Rybno, chociaż załączniki
te korespondują z powołanymi wyżej przepisami o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie oraz z art. 176 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.
Dokonanie oceny wszystkich przepisów uchwały Rady Gminy Rybno łącznie
ze stanowiącymi jej integralną część załącznikami pozwolą dopiero Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie na stwierdzenie czy uchwała Rady Gminy Rybno jest sprzeczna z przepisami prawa i zachodzi konieczność stwierdzenia
jej nieważności, czy też mamy do czynienia z nieistotnym naruszeniem prawa,
czy też w ogóle nie doszło do naruszenia prawa.
Należy, bowiem zauważyć, że zarówno przepis art. 91 ust. 4 ustawy
o samorządzie gminny, jak i art. 11 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowią, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru (izba) nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania,
że wydano ją z naruszeniem prawa. Konsekwencją takiego zapisu ustawowego jest konieczność wskazania jakim przepisom uchybiono i na czym konkretnie polega
to naruszenie.
Zauważyć należy, że z treści przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem
są nieważne.
W doktrynie prawa i w judykaturze utrwaliło się stanowisko, iż nieważność "orzeczenia" zachodzi wówczas, gdy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.
Takie naruszenie prawa zachodzi zaś wówczas, kiedy treść przepisu jest ewidentnie różnica od jego interpretacji dokonanej przy stosowaniu tegoż przepisu.
Zgodnie zatem z przepisem art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym uzasadnienie uchwały organu nadzorczego winno precyzyjnie wskazywać przepisy prawa, którym uchybia uchwała Rady Gminy Rybno i na czym polega naruszenie tych przepisów prawa.
Z przepisów powołanych na wstępie rozważań wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sport kwalifikowany mieści się w pojęciu kultury fizycznej oraz że sport kwalifikowany nie zawsze jest sportem profesjonalnym (zawodowym).
Z treści przepisu art. 176 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wynika, że gmina może udzielać dotacji w stosunku do podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku; zysku a nie przychodu.
Zadania gminy zostały ogólnie określone w art. 6 i 7 ustawy o samorządzie gminnym. Z przepisu art. 6 ust 2 o samorządzie gminnym wynika, że sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym należą do zakresu działania gmin, jeżeli wyraźnie nie przekazano ich do właściwości innego organu. Przepis art. 7 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje przykładowo jakie dziedziny winny zostać zaliczone w prawie materialnym
do zadań własnych gminy. Wśród tych zadań w pkt 10 art. 7 ustawy o samorządzie gminnym jako zadanie własne gminy wymieniane jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych
i urządzeń sportowych.
Ogólna treść tego przepisu nie może stanowić samodzielnej podstawy określenia kompetencji gminy w określonym rodzaju spraw.
Kompetencje te należy oceniać w powiązaniu z przepisami ustaw szczególnych. Do takich ustaw należy zaliczyć między innymi ustawę o sporcie kwalifikowanym. Otóż przepis art. 2 ust. 2 tej ustawy stanowi o dopuszczalności wspierania przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego.
Ten zaś mieści się w pojęciu kultury fizycznej.
Przepisy art. 35 i 37 tejże ustawy dotyczą form i osób, którym gminy mogą udzielić wsparcia finansowego.
Przepisy te regulują dwie, odrębne płaszczyzny, które mieszczą się w pojęciu kultury fizycznej.
Przepis art. 2 ust 2 i ust 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym traktuje w ogólności o wspieraniu rozwoju sportu, zaś przepisy art. 35 i 37 ustawy odnoszą się do osób konkretnie zajmujących się sportem kwalifikowanym i osiągających znaczące wyniki.
Zatem stanowisko przyjęte przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej
w Olsztynie, iż ustawodawca przewidział w ustawie o sporcie kwalifikowanym możliwość przyznawania tylko stypendiów oraz wyróżnień i nagród nie jest trafne.
Mając na względzie powyższe rozważania Sąd wyraża pogląd, iż zaskarżona uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 91 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym
(Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późniejszymi zmianami) oraz narusza przepis art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z 29 lipca 2005r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. nr 155, poz. 1298
z późniejszymi zmianami).
Sąd zauważa, że wywód skarżącej co do tego, iż przy podejmowaniu uchwały Rada Gminy nie była związana dyspozycją przepisu art. 176 ustawy o finansach publicznych jest nietrafny. Uchwała Rady Gminy Rybno nr XX/37/08
z 18 września 2008r. wiąże się z gospodarką finansami Gminy, a zatem wskazania zawarte w ustawie o finansach publicznych muszą być przez Radę Gminy uwzględnione.
Opierając się na przepisach art. 145§1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 148, art. 152 oraz art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, orzekł
iż uchwała nie może być wykonana i zasądził na rzecz Gminy Rybno 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Kolegium Regionalne Izby Obrachunkowej w Olsztynie rozpatrując sprawę ponownie uwzględni uwagi poczynione wyżej w uzasadnieniu, a w szczególności będzie miało na względzie konieczność rozważenia czy uchwała Rady Gminy Rybno istotnie narusza w sposób rażący przepisy prawa stanowiące podstawę jej podjęcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło