I SA/Ol 125/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2016 r., w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił M.K. nienależnie pobrane płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości 51.624 zł. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższą decyzję została skierowana na adres pełnomocnika strony W.K. i doręczona w dniu 23 grudnia 2015 r. pełnoletniemu domownikowi – H.K. W dniu 11 stycznia 2016 r. M.K. wniósł osobiście odwołanie od decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 7 stycznia 2016 r.. Natomiast odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało wniesione 11 stycznia 2016 r., czyli po upływie 14 – dniowego terminu określonego w art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej jako: "K.p.a.".. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podniósł, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została doręczona do rąk jego matki H.K. w dniu 23 grudnia 2015 r.. Jemu samemu została zaś przekazana dopiero po Świętach Bożego Narodzenia, 28 grudnia 2015 r.. Zarówno jednak pełnomocnik, ojciec W.K., jak i matka, nie poinformowali skarżącego, że decyzja została doręczona jeszcze przed świętami. O decyzji strona dowiedziała się 28 grudnia 2015 r. i dopiero na podstawie treści zaskarżonego postanowienia powzięła wiedzę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Termin ten powinien zacząć bieg od momentu doręczenia jej decyzji. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia "[...]" w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Do skargi dołączył oświadczenie z dnia 27 stycznia 2016 r., w którym H.K. podała, że odebrała przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji w dniu 23 grudnia 2015 r., jednak z powodu natłoku zajęć związanych z przygotowaniem świąt przekazała ją mężowi W.K. dopiero 28 grudnia 2015 r., nie informując, że przesyłka została jej doręczona jeszcze przed świętami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z regulacji tej wynika, że organ odwoławczy, do którego wpływa środek zaskarżenia, jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy środek ten spełnia warunki formalne. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uprawiają do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do warunków formalnych należy przede wszystkim złożenie środka zaskarżenia w przewidzianym przepisami prawa terminie. Stosownie do art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Przepis § 2 tego artykułu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tego rozstrzygnięcia ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (wyroki NSA: z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96, z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665/95, z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09). Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie (wyroki NSA: z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32 oraz z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.). W niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 129 § 2 K.p.a., termin do złożenia odwołania wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Decyzja z dnia "[...]" wysłana została na adres pełnomocnika skarżącego – jego ojca W.K. i skutecznie doręczona w dniu 23 grudnia 2015 r., na wskazany adres korespondencyjny pełnomocnika strony w W., przy ul. "[...]". Przesyłkę zawierającą decyzję odebrała bowiem pełnoletnia domownik adresata – H.K., co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Należy nadmienić, że zgodnie z art. 42 § 1 K.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.). Odebranie pisma przez dorosłego domownika, a więc pokwitowanie odbioru jest równoznaczne z podjęciem się przez tę osobę przekazania przesyłki adresatowi (p. wyroki: NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1099/14, WSA w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 324/14, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taki sposób doręczenia organ prawidłowo uznał za skuteczny w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, ostatecznym terminem do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji był dzień 7 stycznia 2016 r.. Odwołanie od w/w decyzji strona nadała w placówce pocztowej dopiero w dniu 11 stycznia 2016 r.. Bezsporne jest zatem, że doszło do uchybienia terminu, tj. strona nie dokonała czynności, o której wyżej mowa w ustawowym terminie. To z kolei oznacza, że powyższe uchybienie niweczy możliwość kontynuowania postępowania administracyjnego w sposób, który pozwalałby na rozpatrzenie odwołania. Dlatego też, organ II instancji nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy i oceny rozstrzygnięcia organu I instancji co do jego istoty, ale był zobowiązany, stosownie do art. 134 K.p.a., stwierdzić, że odwołanie od decyzji złożone zostało z uchybieniem terminu. Skarżący nie kwestionował, że doręczenie decyzji organu I instancji H.K. nastąpiło w dniu 23 grudnia 2015 r., lecz wywodził, że skutki doręczenia decyzji powinny być oceniane w kontekście daty przekazania mu korespondencji przez pełnomocnika, w dniu 28 grudnia 2015 r.. Odnosząc się do tej argumentacji wskazać należy, że doręczenie w tzw. trybie zastępczym wywołuje dokładnie takie same skutki, jak doręczenie pisma do rąk adresata. Oznacza to, że powoduje ono również otwarcie terminu do wystąpienia z ewentualnymi środkami zaskarżenia, a skutki uchybienia terminu obciążają stronę. Nieprzekazanie skarżącemu informacji o dacie odebrania decyzji przez pełnomocnika, pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, zaś nieustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji, w trybie art. 43 K.p.a., obciąża skarżącego. W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania ponownie podnieść należy, że na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Przedmiot kontroli Sądu administracyjnego stanowi w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest kompetencją sądu administracyjnego samodzielne rozstrzyganie sprawy administracyjnej, w tym przypadku poprzez dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych i ocen w zakresie sformułowanego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Podniesione w skardze do sądu administracyjnego okoliczności, które mogłyby ewentualnie wpłynąć na przywrócenie terminu przez właściwy organ, nie mogły być zatem przedmiotem oceny przez Sąd badający legalność postanowienia wydanego na podstawie art. 134 K.p.a.. Fakt zawarcia w skardze wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (p. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 408/09, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.