I SA/Ol 126/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-03-13
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Renata Kantecka, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo ustalił wysokość opłaty za strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz z towarem niebezpiecznym, obciążając nią właścicielkę pojazdu będącą jednocześnie przewoźnikiem, w sytuacji braku dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania towarem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo ustalił opłatę za strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz z towarem niebezpiecznym, obciążając nią właścicielkę pojazdu będącą przewoźnikiem. Brak dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania towarem uzasadniał zatrzymanie pojazdu i naliczenie opłat. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie opłat prowadzone jest na podstawie Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego, a wysokość opłat nie przekraczała stawek ustawowych.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali pojazd należący do J. S. z 1300 litrami oleju napędowego, ponieważ kierujący nie okazał dokumentów związanych z przewozem. W związku z brakiem ustalenia właściciela towaru w terminie 60 dni, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) ustalił opłatę za strzeżenie i przechowywanie pojazdu i towaru. J. S. wniosła skargę, kwestionując swoją odpowiedzialność za opłaty, sposób naliczenia ich oraz procedurę administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za strzeżenie i przechowywanie środka transportu oddala skargę
I SA/Ol 126/18
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu zażalenia J. S. (dalej: "strona", "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia "[...]" w sprawie ustalenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie środka transportu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i wnioski.
W dniu 2 lipca 2017 r. na obwodnicy E. funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej przeprowadzili kontrolę przewozu towaru objętego pozycją CN 2710
w postaci 1300 litrów oleju napędowego, przewożonego samochodem ciężarowym marki "[...]" (nr rej. "[...]"), należącym do J. S. Kierujący pojazdem M. S. - syn właścicielki pojazdu, nie okazał żadnych dokumentów związanych z przewozem wyżej wymienionego paliwa.
W związku z niewypełnieniem formalności przez podmiot wysyłający
i przewoźnika, funkcjonariusze celno-skarbowi na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r. poz. 708), zwanej dalej "SENT", zarządzili konwój wyżej wymienionego środka przewozowego do wyznaczonego miejsca przechowywania, które spełnia warunki przechowywania towarów będących przedmiotem przewozu, w tym przypadku na parking strzeżony przy ul. "[...]" w E.
Do dnia 31 sierpnia 2017r., tj. w ciągu 60 dni od dnia zatrzymania oleju napędowego, Naczelnik "[...]" Urzędu Celno-Skarbowego w O. nie ustalił właściciela zatrzymanego towaru, w związku z czym wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w E. o orzeczenie przepadku tego towaru na rzecz Skarbu Państwa.
DIAS postanowieniem z dnia "[...]’, ustalił kwotę opłaty
w wysokości 7.200 zł za strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz
z towarem niebezpiecznym od dnia 2 lipca 2017r. do dnia 31 sierpnia 2017r. Określił również wysokość opłaty w kwocie 25 zł za każdą dobę strzeżenia i przechowywania pojazdu od dnia 1 września 2017r., do dnia odebrania środka transportu. Jako zobowiązaną do poniesienia opłat wskazał skarżącą - właścicielkę środka transportu, będącą jednocześnie przewoźnikiem.
W zażaleniu z dnia 28 września 2017r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła błędne przyjęcie, iż jest osobą zobowiązaną do ponoszenia spornych opłat, gdyż nie jest właścicielem lub prawnym dysponentem towarów przewożonych w dniu 2 lipca 2017r. Zarzuciła pominięcie osoby, która winna być uczestnikiem postępowania, tj. M. S., będącego prawnym dysponentem towaru. Wskazała, że Urząd Celny zaniechał weryfikacji twierdzeń ww. co do statusu towaru i jego właściciela. Przyjął w sposób dowolny, że oświadczenia przewoźnika są nieprawdziwe i nie odniósł się, ani nie ustalił jakiejkolwiek innej osoby, która by zgłaszała roszczenia do towaru. Strona wniosła o zakreślenie przewoźnikowi terminu "w celu zdobycia dokumentów potwierdzających prawo własności zdobycia towaru". Zakwestionowała również sposób przechowywania zajętego pojazdu i towaru. Jednocześnie wniosła o natychmiastowe wydanie pojazdu.
DIAS zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie z dnia "[...]". W motywach rozstrzygnięcia, wskazując na treść art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b SENT, wyjaśnił że przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 podlega systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego objętość przekracza 500 litrów. System monitorowania obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów. Obowiązki te zostały nałożone na: podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnika i kierującego środkiem transportu.
Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na brak wypełnienia formalności określonych w art. 5 i art. 10 SENT konieczne było zarządzenie konwoju opisanego środka przewozowego do wyznaczonego miejsca przechowywania, stosownie do art. 16 ust. 2 SENT. W przypadku pojazdu zatrzymanego na obwodnicy E. był to parking strzeżony przy ul. "[...]" w E.
DIAS wyjaśnił, iż zgodnie z art. 16 ust. 3 SENT, towar zatrzymuje się do czasu ustalenia podmiotu posiadającego prawo do jego dysponowania jak właściciel
w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług i złożenia zgłoszenia. W przypadku nieustalenia takiego podmiotu, w terminie 60 dni od dnia zatrzymania towaru, orzeka się przepadek towaru na rzecz Skarbu Państwa. Dyrektor zauważył, iż w ciągu 60 dni od dnia zatrzymania towaru, tj. do dnia 31 sierpnia 2017r., Naczelnik "[...]" Urzędu Celno-Skarbowego w O’ nie ustalił jego właściciela, w związku z czym, wystąpił do Sądu Rejonowego w E’ z wnioskiem o orzeczenie przepadku tego towaru na rzecz Skarbu Państwa.
Wskazując na treść art. 17 SENT Dyrektor stwierdził, że za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie środka transportu lub towaru w wyznaczonym miejscu pobiera się opłaty, za które odpowiada solidarnie przewoźnik i podmiot obowiązany do złożenia zgłoszenia. Wysokość opłat ustalana jest w drodze postanowienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej właściwego dla wyznaczonego miejsca, do którego został skierowany lub usunięty środek transportu wraz z towarem.
W ocenie organu odwoławczego, w związku z nieustaleniem przez Naczelnika "[...]" Urzędu Celno-Skarbowego, w odrębnie prowadzonym postępowaniu, podmiotu obowiązanego do złożenia zgłoszenia, jedyną osobą zobowiązaną do poniesienia opłaty za strzeżenie i przechowywanie w wyznaczonym miejscu środka transportu - samochodu ciężarowego marki "[...]" o nr. rej. "[...]" – był przewoźnik, będący właścicielem ww. pojazdu tj. skarżąca.
Odnosząc się do miejsca przechowywania zatrzymanego środka transportu organ wskazał, iż zgodnie z art. 19 SENT może powierzyć prowadzenie wyznaczonego miejsca innym podmiotom. Wyjaśnił, że w dniu 2 czerwca 2017r. zawarł umowę na kompleksowe świadczenie usług usuwania oraz przechowywania i strzeżenia środków transportu i ich części składowych z M. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A. Miejscem wyznaczonym, w rozumieniu przepisu oraz zgodnie z umową jest utwardzony, ogrodzony, oświetlony, monitorowany i strzeżony całodobowo parking znajdujący się w E., przy ul. "[...]’.
Dyrektor wskazał ponadto, iż zatrzymany przez funkcjonariuszy pojazd marki "[...]" jest samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Na samochodzie tym przewożone było 1300 litrów oleju napędowego, który w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2016r. poz. 1834, ze zm.), jest towarem niebezpiecznym wymienionym w tabeli A załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2015r., poz. 882).
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z cennikiem stanowiącym załącznik nr 1 do umowy z dnia 2 czerwca 2017r. za strzeżenie i przechowywanie środka transportu o dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej do 3,5 tony pobierana jest opłata według stawki za 1 dobę w wysokości 25 zł, natomiast za strzeżenie i przechowywanie środka transportu przewożącego materiały niebezpieczne, w rozumieniu ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych - w wysokości 120 zł za dobę. DIAS podkreślił, że wynikające z cennika opłaty są niższe od maksymalnych kwot ustalonych w art. 20 ust. 3 SENT.
Wyjaśnił dodatkowo, że konieczność strzeżenia i przechowywania środka transportu łącznie z towarem wynikała z prowadzonego przez Naczelnika "[...]" Urzędu Celno-Skarbowego postępowania w przedmiocie ustalenia podmiotu posiadającego prawo do dysponowania towarem jak właściciel
i złożenia zgłoszenia.
Organ odwoławczy uznał za niewiarygodne twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że to M. S. jest właścicielem towaru. Wbrew twierdzeniom zażalenia kierowca pojazdu zarówno w dniu kontroli, jak i w trakcie postępowania przed organem I instancji nie wskazywał jakoby był właścicielem spornego paliwa. Z protokołu kontroli wynikało, że początkowo informował organ, że olej napędowy zakupił od firmy transportowej P. H., następnie około godziny 19.30 na telefon służbowy funkcjonariusza zadzwonił mężczyzna, który przedstawił się jako W. B. oświadczając, że towar został zakupiony na jego firmę i dysponuje dokumentami zakupu. M.S. odmówił złożenia zeznań w charakterze świadka. Dyrektor wskazał, iż do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, tj. po upływie ponad 4 miesięcy od dnia kontroli, mimo zapewnień pełnomocnika skarżącej nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania towarem. Stąd w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość opłaty oraz
właściwie wskazał przewoźnika jako zobowiązanego do jej uiszczenia. Wbrew żądaniom skarżącej organ nie ma możliwości wydania pojazdu bez uiszczenia ustalonych opłat. Przepis art. 18 pkt 1 SENT jednoznacznie stanowi, że zwrot środka transportu z wyznaczonego miejsca następuje po uiszczeniu opłat dotyczących środka transportu ustalonych w postanowieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 3 SENT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa lub uchylenie postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzuciła:
- rażące naruszenie art. 104 § 1 i § 2 kpa poprzez wydanie postanowienia zamiast decyzji i rozstrzygnięcie sprawy w trybie postanowienia z rażącym naruszeniem powołanego przepisu;
- istotny błąd w ustaleniach faktycznych stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia przez błędne przyjęcie, że właścicielka pojazdu była przewoźnikiem lub podmiotem obowiązanym do złożenia zgłoszenia, w sytuacji gdy zawarła ona wyłącznie umowę użyczenia pojazdu z synem M. S.;
- rażący błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne przyjęcie, że właścicielem pojazdu był przewoźnik M.S., w sytuacji gdy organ celny dysponował dokumentami rejestracyjnymi pojazdu, z których wynikało, że osoba przewożąca towar nie była właścicielem pojazdu;
- istotną sprzeczność pomiędzy treścią pkt. 1 postanowienia z dnia "[...]’ z treścią pkt. 2 polegającą na ustaleniu opłaty za przechowywanie i strzeżenie pojazdu w dniach 2 lipca 2017r. do dnia 31 sierpnia 2017r., w wysokości 7.200 zł, w sytuacji gdy w pkt 2 ustalono opłatę w wysokości 25 zł od 1 września 2017r. za strzeżenie i przechowywanie samego środka transportu, tj. naliczenie "horrendalnych" opłat za rzekome strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz z towarem, w sytuacji gdy takiego strzeżenia i przechowania nie było;
- rażące naruszenie przepisów postępowania przez brak należytego przesłuchania przewoźnika M. S. na istotne okoliczności sprawy, w szczególności czy składał wyjaśnienia, a jeżeli tak, to jakie, czy towar i samochód były strzeżone i jak, oraz czy w związku z zatrzymaniem towaru i pojazdu doszło do kradzieży paliwa przez nieustalone osoby i wycieku paliwa spowodowanego przez nieustalone osoby, które to okoliczności DIAS całkowicie pominął;
- rażące naruszenie przepisów postępowania przez bezzasadne przetrzymywanie pojazdu od dnia 2 lipca 2017r. do chwili obecnej na parkingu i przyznania w ten sposób nieuzasadnionego wynagrodzenia dla osoby, z którą DIAS zawarł umowę na strzeżenie pojazdów i towarów;
- rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa oraz art. 11 kpa w zw. z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez ustalanie opłat za rzekome strzeżenie towaru i pojazdu w znacznej wysokości i zawieranie umów rzekomo z organizatorami parkingów, które powodują naliczanie opłat rażąco naruszających jakiekolwiek zasady obrotu gospodarczego i współżycia społecznego;
- rażące naruszenie przepisów postępowania w zakresie rzetelnego prowadzenia sprawy przez brak należytego dozoru nad towarem i pojazdem, przez brak zabezpieczenia dostępu do pojazdu, do którego mogła się dostać każda osoba trzecia w sposób kompletnie niepowołany;
- bezpodstawne zatrzymanie pojazdu po ustaleniu, iż przewoźnik nie jest właścicielem pojazdu i brak ograniczenia zatrzymania towaru wyłącznie do towaru (paliwa),
w konsekwencji bezprawne zatrzymanie i zadysponowanie cudzą własnością,
a następnie obciążanie kosztami za przechowywanie i parkowanie pojazdu;
- błędne obciążenie skarżącej kosztami przechowywania towaru, w sytuacji gdy nie była właścicielem towaru.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ prowadził postępowanie z rażącym naruszeniem podstawowych przepisów wyrażonych zarówno w przepisach Kpa, jak
i Ordynacji podatkowej. Zarzuciła, iż organ od samego początku posiadał wiedzę kto jest właścicielem pojazdu. Tym samym od razu ustalił, że przewoźnik nie jest właścicielem pojazdu. Wobec powyższego zatrzymanie pojazdu było pozbawione jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych. Podniosła, iż Dyrektor chciał przerzucić na osoby postronne, tj. skarżącą, skutki braku prowadzenia jakiegokolwiek magazynu paliw płynnych. W ocenie skarżącej DIAS przetrzymywał towar rzekomo pod dozorem, którego nigdy nie było. Pozostawił pojazd niezamknięty z dostępem dla nieoznaczonej liczby osób, co mogło i powodowało nieustalone jeszcze skutki bezprawnego zatrzymania pojazdu. Zamiast zdjęcia z pojazdu budzącego wątpliwości organu towaru, zatrzymał bez jakichkolwiek ku temu podstaw prawnych również pojazd. Paliwo było przechowywane w sposób niedopuszczalny na otwartej przestrzeni, co doprowadzało, biorąc pod uwagę okres, do rozszczelnienia beczek z paliwem oraz wypływu paliwa i utratę jego właściwości, zaś skarżąca nie jest zobligowana interesować się jaki towar i w jakim celu jest przewożony pojazdem stanowiącym jej własność.
W ocenie skarżącej wysokość opłat ustalonych w zaskarżonym postanowieniu jest za wysoka i nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w obowiązujących przepisach, jak również w zasadach gospodarczego przeznaczenia i korzystania
z prawa.
Ponadto skarżąca wskazała, że zarówno przepisy Kpa, jak i Ordynacji podatkowej jednoznacznie nakazują aby organ administracji rozstrzygnął sprawę przez wydanie decyzji, tymczasem organ rozstrzygnął sprawę z rażącym naruszeniem art. 104 § 1 i § 2 kpa oraz art. 207 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w drodze postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia 23 lutego 2018r. skarżąca wskazała dodatkowo na naruszenie art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, tj. zakazu dyskryminacji w życiu społecznym i gospodarczym, art. 46 Konstytucji przez wymierzenie opłat wskazujących na orzeczenie przepadku rzeczy, art. 64 przez rażące naruszenie prawa własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").
Przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz z towarem niebezpiecznym.
Istotą sporu pomiędzy stronami jest zasadność zatrzymania i przechowywania środka transportu będącego własnością strony, którym przewożone były materiały niebezpieczne w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie materiałów niebezpiecznych, nałożenia na skarżącą opłat z tytułu strzeżenia i przechowywania pojazdu ze znajdującym się na nim towarem niebezpiecznym oraz wysokość tych opłat.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że celem obowiązującej od 18 kwietnia 2017r. ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu określonych grup towarów. Regulacje wprowadzone powyższym aktem prawnym określają zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów (wymienionych enumeratywnie w art. 3 ust. 2 pkt 1 – 4 ww. ustawy) na terytorium kraju, a także wprowadzają odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów, podmiotów obowiązanych, czyli podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu. Unormowania zawarte w ustawie zapewnić mają skuteczne monitorowanie (kontrolę) przewozu towarów, w tym wyrobów akcyzowych oraz dostarczać organom celno-skarbowym informacji o przewozie określonych grup towarów. Powyższe przede wszystkim ma za zadanie ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
W art. 3 SENT określono elementy systemu monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych
o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane (art. 3 ust. 1). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit b SENT przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 podlega systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego objętość przekracza 500 litrów. Obowiązki dotyczące zgłaszania faktu przewozu tych towarów nałożono na cztery kategorie podmiotów uczestniczących w procesie przewozu towarów: podmioty wysyłające, podmioty odbierające, przewoźnika oraz kierującego środkiem transportu. Za ich nieprzestrzeganie podmiotom tym grożą kary pieniężne i inne sankcje.
W przypadku przewozu towaru objętego m.in. pozycją CN 2710 w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 SENT). Przewoźnik jest natomiast obowiązany przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT. W art. 10 SENT ustawodawca zobowiązał przewoźnika do odmowy przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego oraz do przekazania kierującemu numeru referencyjnego przed rozpoczęciem przewozu towaru. Obowiązkiem kierującego w momencie rozpoczęcia przewozu towaru jest natomiast posiadanie numeru referencyjnego, a w przypadku nieotrzymania tego numeru referencyjnego - odmowa rozpoczęcia przewozu.
Stosownie do art. 16 ust. 1 SENT, jeżeli w trakcie kontroli przewozu towarów ujawniono niedokonanie zgłoszenia lub też nie zostanie przedstawiony przez kierującego numer referencyjny dla dokonywanego przewozu towaru, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7, środek transportu lub towar może zostać zatrzymany. Zatrzymany środek transportu wraz z towarem jest kierowany albo usuwany do najbliższego wyznaczonego miejsca, które spełnia warunki przechowywania towarów będących przedmiotem przewozu (art. 16 ust. 2 SENT). Towar zostaje zatrzymany do czasu ustalenia, przez naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego ze względu na miejsce kontroli przewozu towarów, podmiotu posiadającego prawo do dysponowania towarem jak właściciel w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i złożenia zgłoszenia. W przypadku nieustalenia podmiotu, który posiada prawo do dysponowania towarem jak właściciel, w terminie 60 dni od dnia zatrzymania towaru, orzeka się przepadek towaru na rzecz Skarbu Państwa (art. 16 ust. 3 ustawy o SENT).
Materialnoprawną podstawę kwestionowanego postanowienia stanowił art. 17 SENT, zgodnie z którym za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie środka transportu lub towaru w wyznaczonym miejscu pobiera się opłaty (ust. 1). Za opłaty, o których mowa w ust. 1 odpowiada solidarnie przewoźnik i podmiot obowiązany do złożenia zgłoszenia (art. 17 ust. 2 SENT). Dyrektor izby administracji skarbowej właściwy dla wyznaczonego miejsca, do którego został skierowany lub usunięty środek transportu wraz z towarem, ustala, w drodze postanowienia, wysokość opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie środka transportu lub towaru w wyznaczonym miejscu, osoby obowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Stosownie do ust. 4 tego przepisu na postanowienie służy zażalenie.
Dopiero po uiszczeniu ww. opłat może nastąpić zwrot środka transportu lub towaru z wyznaczonego miejsca (art. 18 SENT).
Z uwagi na specyfikę towarów i warunków przechowywania, ustawodawca przewidział możliwość powierzenia przez dyrektora izby administracji skarbowej prowadzenia wyznaczonego miejsca (miejsca magazynowania, przechowania, zabezpieczenia środka transportu lub towaru) innym podmiotom. W związku z tym, że świadczenie specjalistycznej usługi magazynowania i strzeżenia powierzane może być przedsiębiorcom, koszty uiszczane przez osobę do tego zobowiązaną nie stanowią w takim przypadku dochodu budżetu państwa (art. 19 ust. 1 i 2 SENT), lecz podmiotu, któremu powierzono prowadzenie wyznaczonego miejsca.
W warunkach niniejszej sprawy nie budzi zastrzeżeń, że towar objęty pozycją CN 2710 (co zostało ustalone w postępowaniu celnym na podstawie analizy pobranych próbek paliwa) w postaci 1.300 litrów oleju napędowego, przewożony samochodem ciężarowym marki "[...]" należącym do skarżącej, podlegał systemowi monitorowania drogowego stosownie do zapisów SENT, z uwagi na rodzaj towaru oraz jego objętość. Nie jest także sporne, że w trakcie przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celno – skarbowych kontroli przewozu, kierujący pojazdem nie okazał żadnych dokumentów związanych z przewozem wymienionego paliwa. W związku z brakiem wymaganych dokumentów kontrolujący zatrzymali do wyjaśnienia środek transportu wraz z towarem. W tym celu zarządzili konwój zatrzymanego pojazdu wraz z towarem do wyznaczonego miejsca przechowywania, którym na podstawie umowy z dnia 2 czerwca 2017r. pomiędzy DIAS, a M. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A., był monitorowany i strzeżony całodobowo parking przy ul. "[...]" w E.
Następnie w związku z nieustaleniem, w określonym w SENT terminie 60 dni od dnia zatrzymania towaru, podmiotu zobowiązanego do złożenia zgłoszenia przewozu towaru, Naczelnik"[...]" Urzędu Celno – Skarbowego w O’ wystąpił do Sądu Rejonowego w E’ o orzeczenie przepadku. Natomiast DIAS postanowieniem z dnia "[...]’ uznał za zobowiązaną do poniesienia opłaty za strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz z towarem niebezpiecznym skarżącą, będącą przewoźnikiem oraz właścicielem zatrzymanego pojazdu.
Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie opłaty za strzeżenie i przechowywanie środka transportu jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, na które to przepisy powołał się pełnomocnik skarżącej w skardze do Sądu, a zatem zarzut naruszenia przepisów art. 104 § 1 i § 2 kpa., art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10, art. 11 Kpa jest bezpodstawny. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 5 SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa. Zgodzić należy się z wywodem DIAS przedstawionym w odpowiedzi na skargę, iż w ramach jednego aktu prawnego należy stosować jednolitą procedurę. Skoro zatem w ramach SENT, do kar pieniężnych należy stosować przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, to do ustalenia opłat za strzeżenie i przechowywanie środka transportu (art. 17) nie mogą znajdować zastosowania inne przepisy proceduralne, tj. przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodzić należy się z poglądem organu odwoławczego, że stanowisko powyższe znajduje uzasadnienie w projekcie ustawy o zmianie SENT, w którym przewidziano dodanie do art. 17 – ustępu 5 o treści: "w zakresie nieuregulowanym w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...)." Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia stanowisko, aby postępowanie w niniejszej sprawie miało być prowadzone na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym organy nie mogły naruszyć jednocześnie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego jak wywodzi w skardze pełnomocnik.
Sąd uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy organ zobowiązany był wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłat w formie postanowienia, a nie jak twierdzi skarżąca w formie decyzji. Powyższe wynika wprost z zapisu zawartego w art. 17 ust. 3 SENT, zgodnie z którym dyrektor izby administracji skarbowej ustala w drodze postanowienia wysokość opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie środka transportu lub towaru w wyznaczonym miejscu. Na powyższe postanowienie zgodnie z ustawą przysługuje zażalenie. Odnosząc się do zarzutu ustalenia opłat w formie postanowienia należy mieć także na uwadze treść art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postanowienia mogą rozstrzygać o istocie sprawy, jeżeli przepisy ustawy tak stanowią.
Sąd nie zgadza się z zarzutami skargi odnośnie niepodjęcia odpowiednich czynności z udziałem kierującego pojazdem w celu ustalenia istotnych okoliczności sprawy. Sąd zauważa, że w toku postępowania organy podjęły szereg czynności w celu ustalenia podmiotu posiadającego prawo do dysponowania towarem jak właściciel w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Zarówno w dniu kontroli, jak i w trakcie postępowania przed organem I instancji nie stwierdzono, że kierujący pojazdem jest właścicielem towaru. Organ wezwał M. S. zarówno do przedłożenia dokumentów potwierdzających zakup towaru w postaci oleju silnikowego (w dniu 21 lipca 2017r), jak również wezwał w celu przesłuchania go w charakterze świadka (w dniu 11 sierpnia 2017r.), do wskazanych wezwań kierujący pojazdem jednak się nie ustosunkował. Przesłuchanie w charakterze świadka P. H. również nie doprowadziło do ustalenia właściciela przedmiotowego towaru. Zauważyć należy, że deklaracje strony skarżącej w zakresie przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania towarem pozostały gołosłowne. Skoro zatem skarżąca do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie, nie może czynić zarzutu braku należytego przesłuchania świadka czy niepodjęcia odpowiednich czynności procesowych przez organ. Zauważyć również należy, że podjęte przez organ czynności procesowe miały na celu ustalenie podmiotu obowiązanego do złożenia zgłoszenia. Nie było natomiast ich celem, wbrew twierdzeniom skargi, ustalanie takich okoliczności jak odpowiednie strzeżenie i przechowywanie pojazdu oraz pozostawionego na nim towaru.
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego nie znajdują uzasadnienia zarzuty skarżącej w zakresie błędnego przyjęcia przez organy, że jest ona przewoźnikiem lub podmiotem zobowiązanym do złożenia zgłoszenia,
a w konsekwencji osobą obowiązaną do poniesienia kwestionowanych opłat parkingowych. Sąd stwierdza, że w postępowaniu głównym pomimo podjęcia przez organy odpowiednich czynności, nie udało się ustalić, podmiotu obowiązanego do złożenia zgłoszenia. Nie udało się ustalić podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, nie ustalono także, aby kierujący środkiem transportu posiadał prawo do dysponowania towarem jak właściciel. Dlatego też jedyną osobą obowiązaną do poniesienia opłaty stosownie do treści art. 17 ust. 2 SENT był przewoźnik, będący właścicielem pojazdu. DIAS nie stwierdził ponadto, że skarżąca jest podmiotem obowiązanym do złożenia zgłoszenia w rozumieniu SENT. Stwierdzić również należy, odpowiadając na zarzuty skargi, że ustalenia organu nie doprowadziły do uznania, że to kierujący był właścicielem środka transportu.
Odnosząc się do uwag skarżącej w zakresie bezzasadnego przetrzymywania pojazdu na parkingu, Sąd stwierdza, że okres na który zatrzymywany jest środek transportu nie jest zależny od uznania organu. W pierwszej kolejności organ ustala podmiot obowiązany do złożenia zgłoszenia, na które to czynności przewidziane zostało 60 dni od dnia zatrzymania towaru, a jeżeli nie jest w stanie ustalić tego podmiotu, zwraca się z wnioskiem o orzeczenie przepadku. Zgodnie z art. 18 pkt 1 SENT zwrot środka transportu z wyznaczonego miejsca następuje po uiszczeniu opłat dotyczących środka transportu ustalonych w postanowieniu i nie jest możliwe wydanie pojazdu bez uiszczenia tych opłat. Skarżąca miała świadomość omawianych procedur wynikających z SENT, powyższe zostało bowiem stronie wyjaśnione w treści postanowień organów obydwu instancji.
W ocenie Sądu nie jest także zasadny zarzut skargi, dotyczący wysokości kwestionowanych opłat za strzeżenie i przechowywanie środka transportu. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 19 SENT, możliwe jest powierzenie prowadzenia wyznaczonego miejsca innym podmiotom. W takim przypadku opłata za strzeżenie
i przechowywanie środka transportu lub towarów w wyznaczonym miejscu, którego prowadzenie powierzono innemu podmiotowi, nie stanowi dochodu budżetu państwa
i uiszcza się ją na rzecz podmiotu, któremu powierzono prowadzenie wyznaczonego miejsca. W niniejszej sprawie DIAS, działając w ramach upoważnienia ustawowego zawarł umowę na kompleksowe świadczenie usług usuwania oraz przechowywania
i strzeżenia środków transportu i ich części składowych z M. M. Umowa ta określała zarówno miejsce wyznaczone, jak i cennik opłat (stanowiący załącznik nr 1 do umowy) za przedmiotowe usługi. Skoro zatem wysokość opłat ustalonych przez DIAS w postanowieniu z dnia "[...]", nie przekraczała maksymalnej wysokości stawek kwotowych opłat, określonych szczegółowo w art. 20 ust. 3 SENT, to nie można czynić organowi ustalającemu powyższe opłaty, zarzutu zbyt wysokich stawek czy też stawek rażąco naruszających zasady obrotu gospodarczego i współżycia społecznego. Zwrócić należy uwagę skarżącej, że w warunkach niniejszej sprawy opłata za każdą dobę przechowywania i strzeżenia środka transportu przewożącego materiały niebezpieczne wynosi zgodnie z regulacją ustawową (art. 20 ust. 3 pkt e SENT) - 196 zł, natomiast stosownie do postanowień umowy z dnia 2 czerwca 2017r. jest to kwota 120 zł za dobę. Tym samym stawka przyjęta przez DIAS na podstawie powyższej umowy nie przekracza stawki maksymalnej.
Sąd podziela także stanowisko organu w kwestii zróżnicowania stawek za strzeżenie i przechowywanie zarówno środka transportu, jak i towaru niebezpiecznego, tj. za okres od 2 lipca 2017r. do dnia 31 sierpnia 2017r. oraz samego środka transportu bez towaru niebezpiecznego, tj. od dnia 1 września 2017r. Prawidłowość odrębnych naliczeń w tym przedmiocie czyni niezasadnym zarzut skarżącej dotyczący sprzeczności pomiędzy treścią punktu 1 i 2 postanowienia ustalającego opłatę. Konieczność strzeżenia i przechowywania środka transportu wraz z towarem wynikała z prowadzonego odrębnie postępowania mającego na celu ustalenie podmiotu posiadającego prawo dysponowania towarem jak właściciel (maksymalnie 60 dni). Za ten okres została zatem ustalona opłata za strzeżenie zarówno środka transportu jak i niebezpiecznego towaru w wysokości 120 zł za dobę. Natomiast po wystąpieniu z wnioskiem o orzeczenie przepadku niebezpiecznego towaru (w dniu 31 sierpnia 2017r.), dalsze strzeżenie i przechowywanie środka transportu wraz z towarem przestało być wymagane. Tym samym od dnia 1 września 2017r. do chwili odbioru pojazdu, przewoźnik obowiązany jest do poniesienia jedynie kosztów z tytułu strzeżenia i przechowywania samego środka transportu (25 zł za dobę).
Końcowo Sąd zauważa, iż nie jest w jego gestii ustosunkowywanie się do zarzutów strony skarżącej w zakresie nieodpowiedniego przechowywania środka transportu oraz znajdującego się na nim towaru, skutkiem czego mogło dojść do rozszczelnienia beczek z paliwem, kradzieży paliwa, czy też dostępu osób trzecich do przechowywanego pojazdu. Ewentualne roszczenia w tym zakresie mogą być jedynie przedmiotem odrębnego postępowania na gruncie prawa cywilnego i nie wpływają na treść skarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia opłat za wskazane w postanowieniu okresy, wysokości tych opłat, podstawę ich naliczenia i zobowiązania do ich ponoszenia skarżącą.
Reasumując, Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi w całości.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło