I SA/Ol 129/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-07-17

Skład orzekający: Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, której wspólnicy nie wykazali w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, ze względu na solidarną odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki, ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy musi uwzględniać sytuację majątkową wspólników. W przypadku niewykazania przez wspólników w sposób wyczerpujący ich stanu majątkowego i dochodowego, pomimo wezwań sądu, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wspólnicy spółki złożyli niekompletne wnioski o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak dochodów i majątku. Sąd wezwał spółkę i jej wspólników do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie szeregu dokumentów potwierdzających ich sytuację finansową. Pomimo częściowego uzupełnienia wniosku, sąd uznał, że wspólnicy nie wykazali w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2012r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżąca Spółka A., reprezentowana przez adwokata K. K. wniosła skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2012r. Jednocześnie zamieściła wniosek o zwolnienie skarżących od kosztów sądowych w całości. Ze złożonych przez R. G. i K. J. wspólników spółki cywilnej, niekompletnych, zawierających jedynie 3 strony wniosków o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) wynikało, iż nie posiadają oni jakichkolwiek dochodów. R. G. oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiadał firmę, która po wszczęciu kontroli upadła. Wskazał, że banki wypowiedziały mu kredyty, oraz że jest zadłużony na kwotę "[...]" zł. K. J. wyjaśnił, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, która tak jak on jest osobą bezrobotną. Nie posiada jakiegokolwiek majątku, zamieszkuje w nieswoim mieszkaniu. Nie posiada środków na opłacenie skargi. Wskazał również, że w jego zawodzie jakim jest stylista mody, brakuje zatrudnienia. Dodał, iż w związku z przeprowadzoną kontrolą jego firma przestała istnieć. Odpowiadając na wezwanie z dnia 13 kwietnia 2015 r. skarżąca spółka przedłożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (PPPr). We wniosku z dnia 30 kwietnia 2015r. skarżąca wyjaśniła, iż jej działalność jej zawieszona i że nie posiada jakichkolwiek środków mogących pokryć wpis. Nie posiada kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych. Wartość środków trwałych wynosi zero. Wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy wynosi zero. Spółka nie posiada środków na rachunku bankowym. Nie wskazała również innych danych dotyczących majątku. Pismem z dnia 13 maja 2015r. skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w zakresie oświadczenia o majątku i dochodach spółki oraz jej wspólników, takich jak: - wykazu środków trwałych wg stanu na koniec 2014r. wraz z oświadczeniem czy składniki majątkowe stanowią źródło przychodu na podstawie np. najmu czy dzierżawy, - wyciągów z wszystkich rachunków bankowych Spółki i wspólników Spółki za okres od 1.01.2015r. do 31.03.2015r., - (kopii) dokumentów potwierdzających zawieszenie działalności przez Spółkę, - (kopii) zeznań podatkowych wspólników Spółki za 2014r., - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny wspólników Spółki (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, ew. koszty rat kredytów, pożyczek, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, koszty eksploatacji samochodu(ów), ew. koszty leczenia, koszty związane z edukacją oraz opieką nad dziećmi, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki za ostatnie trzy miesiące, oświadczenia czy korzystają z czyjejś pomocy i podania jej zakresu, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie wysokości dochodów wspólników Spółki oraz ich żon (w przypadku pozostawania w związkach małżeńskich - - pozostawanie w rozdzielności majątkowej nie zwalnia małżonków z wzajemnej pomocy wobec siebie), bądź oświadczenia z czego się utrzymują, w sytuacji korzystania z pomocy finansowej innych osób (np. rodziny), należy wskazać stopień pokrewieństwa oraz uprawdopodobnić, iż osoby te są w stanie pomagać rodzinie skarżącej, poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów tych osób (np. odcinki renty, emerytury, wyciągi bankowe potwierdzające wpływy wynagrodzenia), – wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia o stanie majątkowym wspólników Spółki oraz ich małżonek (nieruchomościach, nieruchomościach rolnych, innych nieruchomościach, podania ich powierzchni i położenia, ruchomościach, przedmiotach wartościowych o wartości większej niż 3000 euro, zasobach pieniężnych, oszczędnościach, papierach wartościowych, udziałach w innych podmiotach gospodarczych i ich wartości) – w okresie 1.01.2011 – 31.03.2015r., w przypadku zbycia lub nabycia w tym okresie jakiegoś składnika majątku należy wskazać tytuł prawny oraz kwotę zakupu, ewentualnie cenę sprzedaży (wskazanie przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży), - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia czy wspólnicy Spółki lub ich rodziny korzystają z odpowiednich ośrodków pomocy społecznej, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości i częstotliwości otrzymywanych świadczeń (zasiłków, dodatków), - w związku z faktem, iż Spółka korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika przedłożenia oświadczenie w kwestii wysokości ustalonych opłat za ww. usługi i przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość opłaty za usługę prawną. W odpowiedzi na wezwanie przedłożono kserokopię decyzji Miejskiego Urzędu Pracy z dnia 9 października 2014 r. w przedmiocie uznania K. J. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku, kserokopię rachunku za energię elektryczną w wysokości 236,11 zł za okres dwóch miesięcy w mieszkaniu zajmowanym przez K. J., kserokopię faktury za gaz wystawioną na M. J. w kwocie 43,66 zł za okres dwóch miesięcy, kserokopię rachunku za czynsz w wysokości 300 zł. Ponadto K. J. złożył oświadczenie, iż nie posiada środków trwałych, nie posiada rachunków bankowych, nie posiada samochodu jak również żadnych ruchomości. Wyjaśnił, iż jego żona nie pracuje, on sam jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazał, że środki na utrzymanie jego rodziny posiada z oszczędności oraz pomocy najbliższej rodziny. Otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 497,48 zł od 1.02.2015r. do 31.07.2015r. dopłata za mieszkanie wynosi 257,22 zł. Wyjaśnił, iż utrzymanie rodziny wynosi miesięcznie 1.000 zł. K. J. dołączył wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 1 czerwca 2015r., z którego wynika zawieszenie działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki A. z dniem 30 czerwca 2013r. Ponadto załączył kserokopię zeznania podatkowego PIT -37 za 2014r., z którego wynika, iż osiągnął w tym roku przychód w wysokości 3.320 zł. Drugi ze wspólników R. G. wyjaśnił, że nie posiada rodziny na utrzymaniu, a sam utrzymuje się z diety za społeczną działalność z rady programowej Polskiego Radia w wysokości 75 euro. Nie ponosi kosztów utrzymania, które wskazane były w piśmie z dnia 13 maja 2015r.. W zakresie mieszkaniowym korzysta z pomocy siostry. Wyjaśnił, że jest kawalerem i nie ma żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy państwa polskiego w żadnym wymiarze, jak również z pomocy innego państwa. Wyjaśnił, że nie składał zeznania podatkowego, ponieważ jego roczny dochód wyniósł zero. Wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych. Z udziałów gospodarczych posiada udziały w spółce B., spółka z o.o. w likwidacji C. oraz D. sp. z o.o.. Dodał, że z pomocy profesjonalnego pełnomocnika skorzystał na początku kontroli i w ramach tego adwokat prowadzi sprawę do dziś. Przedłożył kserokopię wyciągu bankowego za okres od 1 stycznia 2015r. do 1 czerwca 2015r., z którego wynika iż, posiada debet, a prowadzenie rachunku wynosi 40 zł miesięcznie. R. G. oświadczył, iż spółka A. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków trwałych. Spółka nie posiada rachunków bankowych, jak również majątku. Dołączył wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 5 czerwca 2015r., z którego wynika zawieszenie działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki Spółka A. z dniem 30 czerwca 2013r.. Dodatkowo wspólnicy oświadczyli, iż spółka korzysta z pomocy pełnomocnika, a szczegółowe rozliczenie zależy od efektu końcowego sprawy. Dotychczas wspólnicy nie przekazali pełnomocnikowi żadnych środków. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie strona skarżąca zarzuciła, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone w sposób tendencyjny na niekorzyść wspólników spółki. Skarżąca przytaczając fragmenty uzasadnienia podniosła, że nie zawiera ono żadnego stanowczego i realnego stwierdzenia mówiącego o tym, że wspólnicy nie mają żadnych środków pieniężnych. Ponadto uzasadnienie postanowienia nie zawiera żadnego stwierdzenia na korzyść wspólników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - Sąd ponownie i od początku ocenia przesłanki przyznania prawa pomocy na podstawie złożonego przez wnioskodawcę wniosku oraz dokumentów. Nie ocenia zaś samej prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza, które w wyniku wniesienia sprzeciwu utraciło swój byt. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia kwestia, że skarżąca spółka cywilna stosownie do treści art. 25 § 3 w zw. z art. 32 p.p.s.a. jest stroną postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z ww. przepisami zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działalnie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Z akt administracyjnych wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją określił spółce w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za miesiące od stycznia do września 2012r. Spółka wniosła skargę od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej do tut. Sądu. To oznacza, że spółka cywilna jest stroną postępowania w niniejszej sprawie. Skoro adresatem zaskarżonej decyzji, więc podmiotem określonych w niej praw i obowiązków i zarazem wnoszącym skargę jest spółka cywilna, to ona występuje w tym sporze jako strona. Zatem tylko spółka cywilna może składać wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien być oceniany w świetle przesłanek wskazanych w jednym z punktów art. 246 § 2 p.p.s.a. (dotyczących poza osobami prawnymi także innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) - por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2007 r. o sygn. akt II FZ 309/07, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Do oceny więc wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, gdy stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest spółka cywilna zastosowanie będzie miał przepis art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.. Skarżąca, składając wniosek o prawo pomocy zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd wyjaśnia, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Z przedstawionych dokumentów tj. wniosku PPPr i oświadczeń wspólników w zakresie kondycji finansowej spółki wynika, że skarżąca spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. W czerwcu 2013 r. wspólnicy spółki zawiesili prowadzenie działalności w formie spółki cywilnej. Jednakże, dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce cywilnej istotne jest także, że wspólnicy spółki cywilnej w myśl art. 864 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) za zobowiązania spółki są odpowiedzialni solidarnie. W sytuacji zatem gdy spółka cywilna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników. W celu ustalenia sytuacji majątkowej wspólników skarżącej spółki, sformułowano do nich wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. Wezwanie referendarza sądowego miało na celu przede wszystkim zobrazowanie aktualnego i rzeczywistego stanu majątkowego wspólników, tworzących spółkę. Podkreślić bowiem należy że przepis art. 255 p.p.s.a. stanowiący o możliwości wezwania wnioskodawcy do przedstawienia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, nakłada na niego obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów musi mieć zatem wpływ na dokonywaną przez Sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (p. B.Dauter, S.Babiarz, M.Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, wyd. Lexis – Nexis, Warszawa 2007, s. 244). Poszukiwanie dowodów w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie jest natomiast w tym postępowaniu zadaniem Sądu. Jak podkreślano już w dotychczasowym orzecznictwie, to rolą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2005r., sygn. akt I SA/Gd 335/05, LEX – nr 220289). Oceniając zatem sytuację majątkową i finansową wspólników spółki na podstawie złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia oraz części przedłożonych dokumentów, należy stwierdzić, iż wspólnicy nie wykazali, że spełniają przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do sytuacji finansowej i majątkowej wspólnika K. J. wskazać należy, że jest on osobą bezrobotną, tak jak i pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona. Wspólnik wyjaśnił, że utrzymuje się z oszczędności oraz pomocy rodziny. Przedstawiając powyższe informacje K. J. nie dostarczył jednak żadnych dokumentów mogących uwiarygodnić świadczoną na rzecz małżonków pomoc - do czego został zobligowany na podstawie wezwania z dnia 13 maja 2015 r. Samo powołanie się na fakt uzyskiwania pomocy finansowej od członków rodziny nie przyczynia się do wyjaśnienia sytuacji materialnej osoby otrzymującej takie świadczenie. Bez powołania konkretnych kwot uzyskiwanych z tego tytułu i wykazania, że alimentujący jest w stanie faktycznie alimentować inne osoby nie da się stwierdzić, jakimi środkami wspólnik rzeczywiście dysponuje. Podobne uwagi należy odnieść do kolejnego wskazanego źródła środków na utrzymanie, jakimi są oszczędności. Wysokość tych oszczędności nie jest Sądowi znana, gdyż tylko ogólnie wspólnik powołał się na pokrywanie z nich potrzeb życiowych. Przedstawienie powyższych danych jest tym bardziej istotne, gdy uwzględni się, że wspólnik utrzymuje się pozostając bez pracy. Nie przedstawiając natomiast pełnej i wyczerpującej informacji na temat swojej sytuacji majątkowej, wspólnik nie wykazał możliwości poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że dane i oświadczenie zawarte w formularzu wniosku oraz części dokumentów rodzą wątpliwości co do rzetelności złożonego przez niego oświadczenia. Nie pozwalają również wykluczyć, że wspólnik posiada lub może przy pomocy rodziny zdobyć środki wystarczające na pokrycie całości czy też części kosztów sądowych. Nie można również przyjąć, że drugi ze wspólników R. G. dopełnił wszelkich starań, aby w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową. Wspólnik przedstawił swoją sytuację jako bardzo trudną, ale nie podjął się uprawdopodobnienia wskazywanych przez siebie okoliczności. Za mało prawdopodobną uznać bowiem należy okoliczność, że utrzymuje się on jedynie z kwoty 75 euro, stanowiącej dietę za działalność społeczną oraz pomocy siostry. Jednocześnie uzyskując tak niskie dochody nie korzysta z pomocy społecznej. W tej sytuacji dziwi również fakt prowadzenia rachunku bankowego, którego prowadzenie kosztuje miesięcznie 40 zł. Jak wynika z przedstawionych danych R. G. posiada majątek w postaci udziałów w trzech spółkach prawa handlowego. Przy czym tylko jedna ze spółek jest w likwidacji. Wspólnik nie wyjaśnił jednak jaka jest wartość posiadanych przez niego udziałów, nie wskazał również aby nie miał prawa do rozporządzania nimi, czy też aby udziały te zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Postawa wspólnika, nie pozwala zatem ustalić, jak w rzeczywistości się kształtuje jego sytuacja majątkowa oraz, czy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie można bowiem wykluczyć, że posiadane przez wspólnika udziały mogą przynosić dochód w postaci dywidendy, a ponadto mogłyby stanowić przedmiot obrotu, a środki uzyskane z ich sprzedaży przeznaczone na należności sądowe. Podsumowując dotychczasowe rozważania Sąd stwierdza, że wspólnicy nie wyjaśnili dokładnie, z jakich źródeł obecnie ponoszą koszty utrzymania, skoro nie uzyskują dochodów z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej. W konsekwencji należy przyjąć, że posiadane przez wspólników środki finansowe na zaspokojenie bieżących kosztów utrzymania są w rzeczywistości większe niż jak miałoby to wynikać z przedstawionych Sądowi informacji. Podkreślić przy tym należy, że wspólnicy nie przedłożyli wszystkich wymaganych dokumentów, które w sposób pełny i rzetelny przedstawiałyby ich sytuację materialną. Podnieść trzeba, że zobowiązano ich do wyjaśnienia kwestii posiadania ewentualnego majątku w okresie pięcioletnim przed dniem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem wspólnicy złożyli jedynie wyjaśnienia w zakresie ich aktualnego stanu materialnego. Wciąż nie jest zatem wyjaśnione, czy wspólnicy posiadali w okresie poprzedzającym skargę ewentualne składniki majątkowe, a jeżeli tak to jakie. Sąd zauważa, że ocena sytuacji finansowej wspólników spółki odnosi się również do przeszłych zdarzeń. Umożliwia bowiem ustalenie czy w okresie poprzedzającym złożenie skargi wspólnicy posiadali majątek, który mógł być przedmiotem określonych stosunków cywilnoprawnych, w tym na przykład sprzedaży. Z uwagi więc na uchylenie się wspólników od przedstawienia pełnej dokumentacji, pozwalającej ocenić zasadność wniosku, nie można przyjąć, że dołożyli oni wszelkich starań, aby w sposób zupełny zaprezentować swoją sytuację finansową. Sąd natomiast nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzenia, kiedy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wspólników nie są znane, wobec nieprzedstawienia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności. Sąd jest wówczas zmuszony do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy przedłożony przez stronę, który może okazać się niewystarczający dla wykazania istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 109/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Końcowo, wymaga podkreślenia, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło