I SA/Ol 133/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego K.D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu wydatków w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005r. postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz doradcy podatkowego K.D. kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem drugiej instancji oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług, a ponadto kwotę 372,76 zł (trzysta siedemdziesiąt dwa złote 76/100) tytułem zwrotu wydatków, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 21 września 2011r., sygn. akt: I SA/Ol 74/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. i zasądził od Skarbu Państwa - Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz ustanowionego dla strony z urzędu doradcy podatkowego K.D., kwotę 7.200 zł (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych) oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. W dniu 7 listopada 2011r. do WSA w Olsztynie wpłynęła skarga kasacyjna wniesiona przez organ od ww. wyroku z dnia 21 września 2011r. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 28 lutego 2013r., w sprawie o sygn. akt I FSK 2108/11, doradca podatkowy K.D. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części, a ponadto wniósł o zwrot poniesionych kosztów dojazdu (k. 191,199, protokół rozprawy k. 201 akt). Wyrokiem z dnia 28 lutego 2013r., sygn. akt I FSK 2108/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 września 2011r., sygn. akt: I SA/Ol 74/11 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013r., sygn. akt: I SA/Ol 13313, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. i zasądził od Skarbu Państwa - Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz doradcy podatkowego K.D., kwotę 7.200 zł (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych), powiększoną o należny od tej kwoty podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Pismem z 4 listopada 2013r. pełnomocnik skarżącej wystąpił do WSA w Olsztynie o przyznanie zwrotu kosztów przejazdu na posiedzenie NSA w dniu 28 lutego 2013r. samochodem osobowym na trasie z O. do W. w łącznej kwocie 372,76 zł, a także kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 6.642 zł brutto. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 133/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek pełnomocnika o uzupełnienie wyroku WSA w Olsztynie 12 czerwca 2013r., sygn. akt: I SA/Ol 13313, w przedmiocie zwrotu kosztów i wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Następnie postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. Sąd odrzucił zażalenie pełnomocnika strony na powyższe postanowienie, uznając, że było ono niedopuszczalne w świetle przepisów art. 197 § 2 i art. 197 4 § 1 pkt 1 – 10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 100/14 uchylił postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 13 lutego 2014 r., zaś postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. uchylił postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2013 r. i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał, że nie ulegało wątpliwości, iż strona nie złożyła wniosku o uzupełnienie wyroku, lecz wniosek o przyznanie zwrotu kosztów i wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Wobec tego, że wniosek strony z dnia 4 listopada 2013 r. został przez Sąd I instancji błędnie zakwalifikowany, zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania wniosku dnia 4 listopada 2013 r. o przyznanie zwrotu kosztów i wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zagadnienie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszonych przez Skarb Państwa, uregulowane zostało w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31, poz. 153, dalej jako rozporządzenie). Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia koszty te obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 3, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać ponadto oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 4 ust 2 rozporządzenia). Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z kolei na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. W sytuacji zatem, gdy podjęcie przez doradcę podatkowego K.D. czynności procesowych w imieniu strony skarżącej w postaci udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie budzi wątpliwości oraz złożenia wraz z wnioskiem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, wniosek o zasądzenie kosztów z tego tytułu zasługuje na uwzględnienie. Wysokość wynagrodzenia ustalono w kwocie 3.600 zł, mając na uwadze, że przedmiot zaskarżenia kwalifikuje się do sprawy, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia, jak również okoliczność, że pełnomocnik prowadził już sprawę w pierwszej instancji sądowej, a ponadto, iż czynności pełnomocnika ograniczyły się do sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną (przepis § 3 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia stanowi natomiast o sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej) oraz do udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przy czym biorąc pod uwagę treść § 2 ust. 1 rozporządzenia, tj. charakter sprawy i nakład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o przyznanie kwoty w wysokości 150% należnego wynagrodzenia. Pełnomocnik nie wykazał przyczyn uzasadniających wnioskowane podwyższenie kosztów. Z akt postępowania sądowego wynika, że w toku kasacyjnego postępowania sądowego pełnomocnik sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 28 lutego 2013r.. Pomocna jest tu treść § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, w myśl którego, wynagrodzenie doradcy podatkowego, określone stawką w tym przepisie, jest związane właśnie z udziałem w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W ocenie Sądu wkład pracy pełnomocnika nie uzasadnia zatem zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 150% wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia. Jako zasługujący na uwzględnienie Sąd ocenił natomiast wniosek o przyznanie zwrotu kosztów podróży, które pełnomocnik poniósł w związku udziałem w posiedzeniu na rozprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 28 lutego 2013r.. Artykuł 250 p.p.s.a. stanowi generalną regułę, w myśl której wymienionym w tym unormowaniu pełnomocnikom, w tym doradcy podatkowemu, należy się wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. Unormowanie to nie zawiera postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Stąd też uzasadnione wydaje się odesłanie do unormowań mających za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania - o czym przesądza art. 205 § 2 p.p.s.a. Zatem per analogiam taki sam status posiadać musi wydatek ponoszony przez Skarb Państwa w zastępstwie za stronę korzystającą z prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010r. sygn. akt I FZ 154/10 - dostępne w Internecie pod adresem Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stosownie do treści art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010r. nr 90, poz. 594, ze zm. – dalej: u.k.s.c.). Przepis ten stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 4). W myśl art. 85 ust. 1 u.k.s.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2012 r., świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (ust. 2). Zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013r. poz. 167) pracownikowi za przejazd w podróży krajowej samochodem niebędącym własnością pracodawcy przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1265 oraz z 2013r. poz. 21). Podnieść przy tym należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie wskazuje formy udokumentowana wydatków, ani też nie ogranicza pełnomocnika co do sposobu obliczania poniesionych wydatków zwłaszcza, gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2011r. sygn. akt I OZ 117/11 – dostępne w internecie j.w.). Wobec powyższego Sąd uznał poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży na trasie O. – W. – O. z użyciem jego samochodu marki "[...]", nr rej. "[...]", o pojemności silnika 2987 cm³, jako niezbędne wydatki. Dokonując obliczenia tych kosztów Sąd uwzględnił ww. dane pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego, pokonaną odległość (223 km w jedną stronę) i stawkę 0,8358 zł (ustaloną dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm³ w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002r. nr 27, poz. 271 ze zm.), wydanego na podstawie art. 34a ust. 2 ww. ustawy o transporcie drogowym). Zdaniem Sądu, wskazane przez pełnomocnika koszty obliczone na kwotę 372,76 zł odzwierciedlają faktycznie poniesione koszty podróży. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia