I SA/Ol 133/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego K.D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu wydatków w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005r. postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz doradcy podatkowego K.D. kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem drugiej instancji oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług, a ponadto kwotę 372,76 zł (trzysta siedemdziesiąt dwa złote 76/100) tytułem zwrotu wydatków, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013r., sygn. akt: I SA/Ol 133/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. i zasądził od Skarbu Państwa - Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz doradcy podatkowego K.D., kwotę 7.200 zł (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych), powiększoną o należny od tej kwoty podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Od wyroku tego skargę kasacyjną złożyła K.B. reprezentowana przez doradcę podatkowego K.D. Na rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 marca 2015 r. pełnomocnik strony wniósł o przyznanie koszów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% kwot wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31, poz. 153, dalej jako: "rozporządzenie"), powiększonych o stawkę podatku od towarów i usług. Jednocześnie oświadczył, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Ponadto wniósł o zwrot poniesionych kosztów przejazdu samochodem osobowym z O. do W. i z powrotem na posiedzenie Sądu w dniu 6 marca 2015 r., przedstawiając wyliczenie tych kosztów na łączną kwotę 372,76 zł oraz kopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego "[...]" o numerze rejestracyjnym "[...]" i pojemności silnika 2.987 cm³. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1601/13, oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 5.400 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku wskazał natomiast, że wnioski pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz kosztów przejazdu powinny zostać rozstrzygnięte przez Sąd pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zagadnienie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszonych przez Skarb Państwa, uregulowane zostało w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31, poz. 153, dalej jako rozporządzenie). Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia koszty te obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 3, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać ponadto oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 4 ust 2 rozporządzenia). Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z kolei na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. Zwrócić należy uwagę, że ustanowiony w niniejszej sprawie w ramach prawa pomocy pełnomocnik uzyskał już wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną stronie skarżącej z urzędu przed Sądem I instancji na mocy wyroku WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 133/13, który w związku z oddaleniem skargi kasacyjnej przez NSA, uprawomocnił się z dniem 6 marca 2015 r.. Rozpoznawany zatem aktualnie wniosek o przyznanie wynagrodzenia tytułem pomocy prawnej świadczonej z urzędu mógł zatem dotyczyć jedynie czynności w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie i literaturze prawa pogląd, zgodnie z którym, jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (p. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 335; R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r. s. 916; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 2009 r., II FZ 38/09; z dnia 11 września 2013 r. II FZ 696/13, z dnia 29 stycznia 2014r. o sygn. akt: I FSK 1764/11, opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zatem, gdy podjęcie przez wnioskodawcę czynności procesowych w imieniu strony skarżącej w postaci udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 marca 2015r., nie budzi wątpliwości oraz złożenia wraz z wnioskiem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, wniosek o zasądzenie kosztów z tego tytułu zasługuje na uwzględnienie. Wysokość wynagrodzenia ustalono w kwocie 3.600 zł, mając na uwadze, że przedmiot zaskarżenia kwalifikuje się do sprawy, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia, jak również okoliczność, że pełnomocnik prowadził już sprawę w pierwszej instancji sądowej, a ponadto, iż czynności pełnomocnika ograniczyły się do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz do udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przy czym biorąc pod uwagę treść § 2 ust. 1 rozporządzenia, tj. charakter sprawy i nakład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o przyznanie kwoty w wysokości 150% należnego wynagrodzenia. Pełnomocnik nie wykazał przyczyn uzasadniających wnioskowane podwyższenie kosztów. Z akt postępowania sądowego wynika, że w toku kasacyjnego postępowania sądowego pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną i reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 6 marca 2015r.. Pomocna jest tu treść § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, w myśl którego, wynagrodzenie doradcy podatkowego, określone stawką w tym przepisie, jest związane właśnie z udziałem w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W ocenie Sądu, wkład pracy pełnomocnika nie uzasadnia zatem zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 150% wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia. Jako zasługujący na uwzględnienie Sąd ocenił natomiast wniosek o przyznanie zwrotu kosztów podróży, które pełnomocnik poniósł w związku udziałem w posiedzeniu na rozprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 6 marca 2015r.. Artykuł 250 p.p.s.a. stanowi generalną regułę, w myśl której wymienionym w tym unormowaniu pełnomocnikom, w tym doradcy podatkowemu, należy się wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. Unormowanie to nie zawiera postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Stąd też uzasadnione wydaje się odesłanie do unormowań mających za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania - o czym przesądza art. 205 § 2 p.p.s.a. Zatem per analogiam taki sam status posiadać musi wydatek ponoszony przez Skarb Państwa w zastępstwie za stronę korzystającą z prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010r. sygn. akt I FZ 154/10 - dostępne w Internecie pod adresem Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stosownie do treści art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010r. nr 90, poz. 594, ze zm. – dalej: u.k.s.c.). Przepis ten stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 4). W myśl art. 85 ust. 1 u.k.s.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2012 r., świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (ust. 2). Zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013r. poz. 167) pracownikowi za przejazd w podróży krajowej samochodem niebędącym własnością pracodawcy przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1265 oraz z 2013r. poz. 21). Podnieść przy tym należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie wskazuje formy udokumentowana wydatków, ani też nie ogranicza pełnomocnika co do sposobu obliczania poniesionych wydatków zwłaszcza, gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2011r. sygn. akt I OZ 117/11 – dostępne w internecie j.w.). Wobec powyższego Sąd uznał poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży na trasie O. – W. – O. z użyciem jego samochodu marki "[...]", nr rej. "[...]", o pojemności silnika 2987 cm³, jako niezbędne wydatki. Dokonując obliczenia tych kosztów Sąd uwzględnił ww. dane pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego, pokonaną odległość (223 km w jedną stronę) i stawkę 0,8358 zł (ustaloną dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm³ w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002r. nr 27, poz. 271 ze zm.), wydanego na podstawie art. 34a ust. 2 ww. ustawy o transporcie drogowym). Zdaniem Sądu, wskazane przez pełnomocnika koszty obliczone na kwotę 372,76 zł odzwierciedlają faktycznie poniesione koszty podróży. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia