I SA/Ol 148/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi Spółki A w O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), przedłużył Spółce A termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. w wysokości 923.778 zł. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na to postanowienie strona wniosła m.in. o wstrzymanie jego wykonania. Uzasadniając wniosek wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i powstania nieodwracalnych skutków polegających na utracie płynności finansowej i konieczności ogłoszenia upadłości, czy likwidacji. W ocenie Spółki, wstrzymanie wykonania postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadpłaty podatku VAT jest dopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 375764). Jak podniosła, kwota nadpłaty podatku VAT, która nie została jej dotychczas zwrócona wynosi 631.799 zł. Kwota ta jest niezbędna dla dalszego funkcjonowania skarżącej, która posiada kredyt obrotowy na rachunku bankowym w kwocie 2.500.000 zł, przy czym jej obecne saldo wynosi 121.905,09 zł. Skarżąca posiada ponadto przeterminowane zobowiązania wobec kontrahentów na łączną kwotę 1.001.787,61 zł. W celu ratowania płynności finansowej zmuszona była do uszczuplenia zapasów magazynowych do stanu 2.977.203,98 zł, choć zgodnie z umową kredytu obrotowego na rachunku bankowym powinna je utrzymywać na poziomie 3.000.000 zł. Powyższe wskazuje, że aktualnie Spółce brakuje kwoty 902.678,54 zł, co w perspektywie niewstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w ciągu miesiąca spowoduje, że sytuacja Spółki znacznie pogorszy się. Do dnia 15 marca 2015 r. należności wyniosą łącznie 2.776.339,76 zł, zaś zobowiązania – 2.625.325,36 zł i koszty działalności operacyjnej 1.309.910,75 zł, co przy obowiązku uzupełnienia stanów magazynowych spowoduje, że Spółce będzie brakowało środków w kwocie 1.059.787,28 zł. Jednocześnie z uwagi na śmierć jedynego wspólnika, nie jest ona w stanie posiłkować się kredytami bankowymi lub dopłatami wspólnika. W tej sytuacji Spółka będzie zobligowana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Grozi jej przy tym wypowiedzenie umowy kredytu obrotowego. Wskazano również, że generowana marża w okresie listopad 2014 r. – luty 2015 r. nie jest w stanie pokryć kosztów działalności operacyjnej. W wyniku zaskarżonego postanowienia Spółka została pozbawiona środków porównywalnych z wysokością zysku wypracowanego w ciągu całego bieżącego roku obrotowego (681.277,48 zł według rachunku zysków i strat na dzień 30 listopada 2014 r.). W ocenie strony, poniesione przez nią straty nie zostaną zrekompensowane poprzez odsetki za zwłokę od zwróconej w przyszłości nadpłaty, gdyż pokryją one jedynie połowę odsetek ustawowych od przeterminowanych zobowiązań. Nie do oszacowania jest zaś strata renomy oraz zaufania klientów i kontrahentów. Wskazano też, że organ podatkowy postanowieniami z dnia "[...]" i "[...]" oraz "[...]" przedłużył Spółce termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień, październik 2014 r. w łącznej wysokości 2.740.983 zł. Powyższe, w ocenie strony wskazuje na istnienie realnego niebezpieczeństwa ogłoszenia upadłości Spółki funkcjonującej na rynku od ponad 20 lat oraz zatrudniającej kilkudziesięciu pracowników. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie powyższego wniosku, wskazując, że zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutków materialnoprawnych, posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie ma przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na Spółkę żadnych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2015 r. Spółka wniosła o możliwie jak najszybsze rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 33/15 tut. Sąd wstrzymał wykonanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (...). Przystępując do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wskazanego przez stronę skarżącą aktu, w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że nie każdy akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie może bowiem dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; jak również postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 580/05, niepubl.). Podzielając ten pogląd zauważyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym przedłużono termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Jest to zaś rodzaj aktu prawnego o charakterze procesowym, który nie nadał stronie ani uprawnień, ani nie określił obowiązków o charakterze prawno – materialnym takich, które mogłyby być realizowane w drodze egzekucji. Zasadnie więc podniesiono w odpowiedzi na skargę, że zaskarżone postanowienie posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie posiada przymiotu wykonalności; nie rodzi ono żadnych praw, jak też nie nakłada obowiązków nadających się do wykonania. Zarówno jego treść, jak i obowiązujące przepisy prawa nie wiążą z jego wydaniem konieczności zrealizowania określonego stanu rzeczy. Jeżeli zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie mieści się w zbiorze aktów prawnych, które mogłyby stosownie do art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a., być objęte w toku postępowania sądowego ochroną tymczasową, to wstrzymanie jego wykonania nie jest możliwe. Dlatego też, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.